Kế hoạch nhằm triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, trong đó giai đoạn I được thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Thông qua việc cụ thể hóa các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, tỉnh hướng tới nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân; phát huy tính chủ động, sáng tạo của cộng đồng; giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nâng cao hiệu quả hoạt động của thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở; cải thiện chất lượng hoạt động văn hóa, thể thao tại khu vực nông thôn và tăng cường sự gắn kết với các tổ chức cộng đồng.

Quá trình triển khai tập trung vào hai nội dung cốt lõi gồm phát triển cơ sở vật chất trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Việc thực hiện phải bám sát mục tiêu, tiêu chí, nhiệm vụ, hướng dẫn của Trung ương, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Đối với Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng sẽ hướng dẫn, triển khai Tiêu chí số 05 về Văn hóa, Giáo dục, Y tế trong Bộ tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới; Tiêu chí số 04 về Văn hóa và môi trường sống trong Bộ tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại; Tiêu chí số 03 về Văn hóa trong Bộ tiêu chí thôn đạt chuẩn nông thôn mới.

Các đơn vị chức năng sẽ rà soát, tổng hợp danh sách xã đã đạt và chưa đạt tiêu chí về văn hóa; phân tích nguyên nhân, phân loại theo từng nhóm xã và xây dựng kế hoạch phấn đấu hoàn thành tiêu chí theo từng năm. Trong đó, ưu tiên các xã chưa đạt và những xã nằm trong lộ trình xây dựng nông thôn mới.

Đối với địa bàn còn khó khăn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch dự kiến cử đoàn công tác hỗ trợ triển khai tiêu chí; hướng dẫn cụ thể hóa, điều chỉnh, bổ sung nội dung phù hợp với điều kiện địa phương và hoàn thiện hồ sơ đánh giá trong lĩnh vực phát triển văn hóa.

Lâm Đồng cũng chú trọng hiện đại hóa hệ thống truyền thanh cấp xã nhằm cung cấp thông tin thiết yếu đến người dân. Các địa phương thuộc kế hoạch đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao sẽ được xem xét hỗ trợ mua sắm, sửa chữa, thay thế thiết bị hư hỏng cho đài truyền thanh và hệ thống cụm loa.

Cùng với đó, công nghệ thông tin và chuyển đổi số được tăng cường ứng dụng trong quản lý, lưu trữ dữ liệu, theo dõi kết quả thực hiện và quảng bá giá trị văn hóa truyền thống.

Gắn bảo tồn văn hóa với du lịch cộng đồng

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Các nội dung, mô hình triển khai được lựa chọn trên cơ sở điều kiện thực tế, nhu cầu của địa phương và đặc điểm văn hóa của từng dân tộc. Quá trình khai thác giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch phải chú trọng giữ gìn tính nguyên bản và đặc trưng văn hóa của cộng đồng.

Trong lĩnh vực du lịch, Lâm Đồng sẽ triển khai hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ du lịch gắn với khai thác giá trị văn hóa truyền thống. Nội dung này thuộc nhóm nhiệm vụ hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, được thực hiện thường xuyên, hằng năm trong giai đoạn 2026-2030.

Hoạt động bồi dưỡng nhằm giúp người dân nâng cao kỹ năng tham gia du lịch cộng đồng, từng bước phát huy giá trị văn hóa bản địa để hình thành sản phẩm, dịch vụ phù hợp. Qua đó, người dân vừa có thêm điều kiện cải thiện sinh kế, vừa trực tiếp tham gia gìn giữ, thực hành và trao truyền di sản văn hóa tại cộng đồng.

Đối với lĩnh vực thể dục, thể thao, tỉnh tập trung thực hiện các nội dung liên quan đến đầu tư xây dựng, hoàn thiện cơ sở hạ tầng đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phối hợp triển khai nhiệm vụ hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Để hạn chế trùng lặp nội dung hỗ trợ hoặc phân tán nguồn lực, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng sẽ chủ động rà soát, lồng ghép nguồn lực từ các chương trình, dự án và nguồn vốn hợp pháp khác. Quá trình sử dụng nguồn lực phải bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.

Công tác kiểm tra, giám sát, hướng dẫn và đôn đốc sẽ được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại trong quá trình thực hiện, góp phần nâng cao chất lượng đời sống văn hóa ở nông thôn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và mở rộng sinh kế bền vững cho người dân./.