Theo báo cáo của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch địa phương, việc triển khai các đề án, chương trình về bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số giai đoạn 2021 - 2025 đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân về vai trò, ý nghĩa của công tác bảo tồn văn hóa truyền thống. 

Trong giai đoạn 2021 - 2025, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận, Đắk Nông trước sáp nhập đã tích cực tham gia nhiều ngày hội, liên hoan văn hóa, thể thao và du lịch vùng đồng bào dân tộc thiểu số do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Nhiều hoạt động quy mô khu vực và toàn quốc được tham gia như Liên hoan Diễn xướng dân gian văn hóa các dân tộc khu vực Trường Sơn - Tây Nguyên; Ngày hội Văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Nguyên; Festival Cồng chiêng Gia Lai; Liên hoan nghệ thuật hát Then, đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng, Thái; Festival “Về miền Ví Dặm - Kết nối tinh hoa di sản”…

Song song với các hoạt động giao lưu, liên hoan, công tác tuyên truyền, chiếu bóng lưu động phục vụ vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được duy trì thường xuyên. Hằng năm, các trung tâm văn hóa địa phương tổ chức hơn 300 buổi biểu diễn văn nghệ tuyên truyền và hơn 1.200 buổi chiếu phim lưu động phục vụ miền núi, thiếu nhi tại các huyện, thị xã, thành phố và trường học trên địa bàn. Hoạt động văn nghệ quần chúng cũng được tổ chức sôi nổi từ tỉnh đến cơ sở với nhiều hình thức phong phú như hội diễn nghệ thuật không chuyên, ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc, liên hoan văn nghệ quần chúng, cuộc thi tiếng hát truyền hình, liên hoan Hiphop bước nhảy xanh… thu hút đông đảo nghệ nhân, diễn viên quần chúng tham gia.

Đáng chú ý, việc triển khai Đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2021 - 2030” đã tạo nhiều dấu ấn quan trọng trong công tác bảo tồn văn hóa truyền thống tại địa phương.

Tại Lâm Đồng, nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể được phục dựng, bảo tồn và quảng bá phục vụ phát triển du lịch như Lễ hội Nhô Phú (cầu mùa), Lễ Nhô dơng (cầu mưa), Lễ hội Nhô R’he - mừng lúa mới, Lễ hội Nhô Lir bong - mừng lúa mới. Địa phương cũng tổ chức 31 lớp truyền dạy nhạc cụ truyền thống cho thanh thiếu niên là người dân tộc thiểu số; mở lớp truyền dạy cồng chiêng của dân tộc K’Ho, Mạ, Churu; xây dựng các câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số; hỗ trợ hoạt động cho 131 đội văn nghệ truyền thống tại các thôn vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh bảo tồn văn hóa, các hoạt động thể thao dân tộc và trò chơi dân gian tiếp tục được duy trì, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống. Các môn như bắn nỏ, bắn ná, chạy cà kheo thường xuyên được tổ chức trong các hội thi, lễ hội truyền thống của địa phương. Đặc biệt, Lâm Đồng hiện là địa phương được lựa chọn nghiên cứu, bảo tồn và phát triển môn đi cà kheo và môn bắn ná của đồng bào dân tộc thiểu số trong năm 2026.

Cùng với công tác bảo tồn văn hóa, tỉnh Lâm Đồng cũng chú trọng phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống văn hóa bản địa. Hiện địa phương phát triển ba loại hình du lịch cộng đồng chính gồm: du lịch cộng đồng gắn với sản xuất nông nghiệp; du lịch cộng đồng gắn với làng nghề truyền thống; du lịch cộng đồng gắn với sinh hoạt thường ngày của đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu đã được hình thành như mô hình du lịch cộng đồng thôn Đưng K’Si (xã Lạc Dương), thôn K’Long (xã Hiệp Thạnh), làng văn hóa dân tộc Dao (xã Đắk Wil), làng văn hóa dân tộc Mông (xã Tà Đùng), mô hình du lịch cộng đồng văn hóa Chăm (xã Bắc Bình)… thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Nhiều lễ hội truyền thống như lễ hội cồng chiêng, lễ hội thác Pongour, lễ cúng thần suối, lễ mừng lúa mới của người K’Ho, M’Nông, Chu Ru, Mạ… cũng trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, góp phần tạo điểm nhấn cho du lịch văn hóa địa phương. 

Theo đánh giá của địa phương, việc triển khai các đề án văn hóa giai đoạn 2021 - 2025 đã góp phần bảo tồn hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống; tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa các dân tộc; xây dựng đời sống văn hóa cơ sở lành mạnh; đồng thời quảng bá hình ảnh con người, văn hóa và tiềm năng du lịch của Lâm Đồng đến du khách trong và ngoài nước.

Trong giai đoạn 2026 - 2035, địa phương đề xuất tiếp tục tổ chức các liên hoan văn hóa cồng chiêng, ngày hội văn hóa dân tộc thiểu số; phát triển du lịch văn hóa trở thành sản phẩm chủ đạo gắn với bảo tồn di sản; xây dựng các sản phẩm du lịch liên kết giữa di sản, lễ hội, làng nghề, ẩm thực và du lịch sinh thái; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá, xúc tiến du lịch và tổ chức sự kiện văn hóa./.