Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, sau khi sáp nhập, tỉnh hiện có hơn 40 dân tộc cùng sinh sống, trong đó các dân tộc bản địa như K’Ho, Mạ, M’nông, Chăm… vẫn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Đây là nguồn tài nguyên nhân văn quý giá, tạo nền tảng để phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng và các ngành công nghiệp văn hóa.

Những năm qua, tỉnh đã chú trọng xây dựng và duy trì các mô hình làng văn hóa – du lịch, câu lạc bộ cồng chiêng, dân ca, dân vũ và không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống tại nhiều địa phương. Các hoạt động trải nghiệm văn hóa như biểu diễn cồng chiêng, dân ca, dân vũ, ẩm thực truyền thống và nghề thủ công đã tạo được dấu ấn riêng, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Nhiều câu lạc bộ cồng chiêng và văn nghệ truyền thống tiếp tục được duy trì sinh hoạt thường xuyên, thu hút sự tham gia của nghệ nhân, người cao tuổi và thanh thiếu niên địa phương. Qua đó, các làn điệu dân ca, dân vũ, nhạc cụ truyền thống và không gian văn hóa cồng chiêng được gìn giữ, trao truyền cho thế hệ trẻ; đồng thời từng bước khai thác hiệu quả phục vụ du lịch cộng đồng và các sự kiện văn hóa.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng có 97 lễ hội các loại, gồm 82 lễ hội truyền thống, 5 lễ hội văn hóa và 10 lễ hội tín ngưỡng. Nhiều lễ hội tiêu biểu đã được phục dựng và duy trì thường xuyên như Lễ hội Katê của dân tộc Chăm, Lễ mừng lúa mới của dân tộc Cơ Ho, Lễ hội Tăm Blang M’Prang của dân tộc M’nông, Lễ cúng Thần rừng (Yang Brê) của dân tộc Mạ, Lễ hội Lồng tồng của dân tộc Tày, Nùng… Qua đó góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Cùng với bảo tồn văn hóa, tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển du lịch cộng đồng. Thực hiện Đề án Phát triển du lịch cộng đồng Việt Nam, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Kế hoạch số 3271/KH-UBND ngày 15/3/2026, đề xuất xây dựng 24 điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh.

Du lịch tiếp tục khẳng định vai trò là ngành kinh tế quan trọng của địa phương. Giai đoạn 2020-2025, toàn tỉnh ước đón hơn 84,5 triệu lượt khách, trong đó có khoảng 3,54 triệu lượt khách quốc tế; tổng doanh thu du lịch đạt trên 190.900 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 12%/năm.

Riêng năm 2025, toàn tỉnh phục vụ khoảng 20,768 triệu lượt khách, tăng 18,1% so với năm 2024, đạt 106,28% kế hoạch năm; trong đó khách quốc tế đạt 1,287 triệu lượt, tăng 39,78%; khách nội địa đạt 19,481 triệu lượt, tăng 16,91%. Doanh thu du lịch ước đạt khoảng 56.800 tỷ đồng, tăng 24,52% so với năm trước.

Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu phục vụ 25,08 triệu lượt khách, tăng 20,76% so với năm 2025; trong đó khách quốc tế đạt 1,58 triệu lượt, khách nội địa đạt 23,5 triệu lượt. Doanh thu từ hoạt động du lịch phấn đấu đạt khoảng 71.500 tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2025. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã đón 7,936 triệu lượt khách, tăng 20,42% so với cùng kỳ; doanh thu du lịch đạt 21.907,7 tỷ đồng, tăng 25,05%.

Lâm Đồng hiện có 145 di tích, gồm 3 di tích quốc gia đặc biệt, 59 di tích cấp quốc gia và 83 di tích cấp tỉnh. Tỉnh có các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh như Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên và Nghệ thuật làm gốm của người Chăm; đồng thời sở hữu nhiều di sản văn hóa phi vật thể quốc gia có giá trị.

Công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa được đẩy mạnh. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã số hóa được 5.493 hiện vật; xây dựng 450 mã QR giới thiệu hiện vật tại Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng, 156 mã QR tại Di tích Quốc gia đặc biệt Khảo cổ Cát Tiên và 100 mã QR tại Di tích Quốc gia Nhà lao thiếu nhi Đà Lạt. Không gian Bảo tàng ảo 3D cũng từng bước được xây dựng, giúp công chúng tiếp cận di sản bằng hình thức trực tuyến hiện đại, sinh động.

Công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ gia đình văn hóa của tỉnh đạt 93,6%; tỷ lệ thôn, buôn, tổ dân phố văn hóa đạt 96,3%, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương.

Định hướng đến năm 2030, tỉnh Lâm Đồng phấn đấu 100% xã, phường, đặc khu có thiết chế văn hóa; 95% số hộ gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa; 98% thôn, buôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa; 100% di tích quốc gia đặc biệt, 40% di tích cấp quốc gia và 30% di tích cấp tỉnh được tu bổ, tôn tạo; đồng thời số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia và cấp quốc gia đặc biệt.

Với sự đa dạng về bản sắc văn hóa, hệ thống di sản phong phú cùng những bước đi mạnh mẽ trong chuyển đổi số và phát triển du lịch cộng đồng, Lâm Đồng đang từng bước biến các giá trị văn hóa truyền thống thành nguồn lực phát triển, tạo sinh kế bền vững cho người dân, góp phần xây dựng địa phương trở thành không gian bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời là điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam và quốc tế./.