Cùng dự có ông Phạm Cao Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế; ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả; bà Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam; ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở VHTT Hà Nội cùng đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, công nghiệp văn hóa.

Hội thảo tại Hà Nội là hoạt động nằm trong chuỗi 5 sự kiện tham vấn chính sách để hoàn thiện Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hoá. Hội thảo được tổ chức nhằm lắng nghe ý kiến của những người đã và đang trực tiếp tham gia, đóng góp cho sự phát triển của các lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Phạm Cao Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế bày tỏ kỳ vọng, thông qua ý kiến đóng góp từ các đại biểu, Dự thảo sẽ tiếp tục được hoàn thiện trước khi trình Chính phủ, Quốc hội xem xét.

Trong bối cảnh công tác hoàn thiện Dự thảo luật có yêu cầu cao về tiến độ thời gian, ông Phạm Cao Thái nhấn mạnh, công tác xây dựng cần thống nhất, có sự giao thoa và không chồng chéo với những lĩnh vực khác.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến đối với dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Trong đó, TS Nguyễn Thị Quý Phương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Báo chí – Truyền thông, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV tư vấn QP Việt Nam nhận định, Dự thảo đã thể hiện bước chuyển từ cách tiếp cận quản lý hoạt động văn hóa theo từng lĩnh vực sang tiếp cận công nghiệp văn hóa như một hệ thống hoạt động kinh tế dựa trên sáng tạo, tài nguyên văn hóa, công nghệ và tài sản trí tuệ. Việc xác lập chuỗi giá trị từ sáng tạo, phát triển, sản xuất, phân phối, thương mại hóa, trình diễn, tiêu dùng đến tái đầu tư là hướng tiếp cận phù hợp để liên kết chính sách văn hóa với chính sách thị trường, đầu tư, tài chính, công nghệ và sở hữu trí tuệ. 

Ngoài ra, Dự thảo đã đưa vào một số công cụ thể chế mới, gồm cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; Mã định danh tài sản trí tuệ; Hồ sơ tài sản trí tuệ số; Cơ chế sử dụng tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm tín dụng; Quy định về tổ hợp sáng tạo, cụm công nghiệp sáng tạo... Đây là các cấu phần có khả năng tạo lập thị trường nếu được thiết kế rõ về điều kiện áp dụng và cơ chế thực thi.

Theo TS Nguyễn Thị Quý Phương, Dự thảo cần được chỉnh lý theo hướng giảm tư duy quản lý nặng về kiểm soát tiền kiểm hành chính và tăng tính kiến tạo thị trường. 

Cách tiếp cận đối với "tổ hợp sáng tạo", "cụm công nghiệp sáng tạo" còn chủ yếu nhìn từ quy hoạch đất đai và dự án đầu tư công nghiệp truyền thống, chưa phản ánh đầy đủ tính linh hoạt, phi tập trung và dựa trên mạng lưới số của kinh tế sáng tạo. Đồng thời, cần xử lý rõ hơn mối quan hệ giữa bảo tồn giá trị gốc của di sản và khai thác thương mại sản phẩm phái sinh.

Về kỹ thuật lập pháp, TS Nguyễn Thị Quý Phương nhận xét, Dự thảo đang sử dụng nhiều cấu trúc "Chính phủ quy định chi tiết", làm tăng nguy cơ các cơ chế cốt lõi chưa thể triển khai ngay khi Luật có hiệu lực. Bên cạnh đó, trách nhiệm giữa cơ quan quản lý văn hóa với cơ quan tài chính, ngân hàng và khoa học - công nghệ cần được phân định rõ hơn, xác định đầu mối chịu trách nhiệm cuối cùng về hiệu quả kinh tế ngành.

Trong khi đó, GS.TS Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM cho rằng, Dự thảo Luật có phạm vi rất rộng, do vậy cần phân định rõ tránh nhầm lẫn giữa các khái niệm dẫn tới chồng chéo với một số Luật như Luật Sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, GS.TS Đỗ Văn Đại đánh giá những nguyên tắc hiện tại đang mang hàm ý về hoạt động văn hóa hoặc công nghiệp văn hóa, thay vì nguyên tắc của phát triển văn hóa. Đồng thời, số lượng nguyên tắc chỉ cần dao động trong khoảng 2, 3 nguyên tắc nhưng cần đặt trọng tâm cao về phát triển hoạt động văn hóa. 

Sau khi lắng nghe các ý kiến phát biểu, kết luận tại Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đánh giá cao sự có mặt và các đóng góp đa chiều từ đại diện cơ quan chức năng, doanh nghiệp, hội nghề nghiệp và chuyên gia.

Thứ trưởng nhấn mạnh, văn hoá là lĩnh vực có rất nhiều lợi thế, phù hợp với con người Việt Nam. Việc phát triển công nghiệp văn hoá có thể xem là sứ mệnh dù mang nhiều thách thức, rào cản, vướng mắc.

Trên tinh thần đóng góp tại Hội thảo, Thứ trưởng khẳng định, Tổ biên tập sẽ tiếp thu tất cả các ý kiến đóng góp, nghiên cứu và mở rộng ra những nội dung chưa rõ nhằm hoàn thiện Dự thảo trước khi gửi Bộ Tư pháp thẩm định và trình Chính phủ, Quốc hội xem xét.

“Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh vừa qua đã có chỉ đạo rất rõ về công tác xây dựng Dự thảo. Bộ trưởng nhấn mạnh, công tác xây dựng Luật không phải làm một bộ luật để cho xong một việc, để báo cáo là Bộ VHTTDL làm được, mà làm sao để thúc đẩy công nghiệp văn hóa Việt Nam phát triển. Chúng ta đã kỳ vọng là đến năm 2030 công nghiệp văn hóa chiếm tỷ trọng 7% GDP, nhưng chúng tôi kỳ vọng là công nghiệp văn hóa chiếm 7% GDP càng sớm càng tốt, tại sao lại phải chờ đến năm 2030? Chúng tôi mong muốn xây dựng một bộ luật để tác động vào sự phát triển công nghiệp văn hoá chứ không phải chỉ để hoàn thành công việc” – Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng bày tỏ./.