Một mùa văn hóa mới đang dần hình thành, để những giá trị lịch sử, di sản được tiếp nối bằng sáng tạo đương đại, đem đến cho công chúng những trải nghiệm mới và mở thêm dư địa phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Mùa nghệ thuật cho thu Hà Nội

Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, từ tháng 9 đến tháng 11-2026, Hà Nội liên tục diễn ra các hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô, tạo nên dòng chảy sôi động trong đời sống đô thị.

Mở đầu là Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”, diễn ra từ ngày 11 đến 20-9 tại nhiều không gian văn hóa, di sản như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, làng gốm Bát Tràng và khu vực hồ Hoàn Kiếm. Hơn 16 hoạt động quy tụ hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, hơn 100 nghệ nhân cùng các đoàn nghệ thuật trong nước và quốc tế. Với hơn 250.000 lượt khách, Festival cho thấy sức hút của di sản Thăng Long khi được đưa vào những hình thức trải nghiệm mới.

Tiếp nối dòng chảy ấy, Liên hoan nhạc jazz quốc tế Hà Nội - Hanoi Jazztival 2026 diễn ra từ ngày 17 đến 19-9 với chủ đề “Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới”. Lần đầu tiên được tổ chức, liên hoan quy tụ các nghệ sĩ, ban nhạc jazz Việt Nam và quốc tế, tạo cuộc gặp gỡ giữa jazz với những không gian văn hóa, di sản và đời sống Hà Nội. Sự kiện được định hướng trở thành hoạt động thường niên, từng bước hình thành một điểm hẹn âm nhạc quốc tế mang dấu ấn riêng của Thủ đô.

Tiếp đó, tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” diễn ra từ ngày 23 đến 28-9, giới thiệu 15 tác phẩm thuộc các thể loại phim truyện, tài liệu, hoạt hình cùng 6 phim ngắn đoạt giải cuộc thi “Hiền tài hôm nay”. Những câu chuyện về người thầy, đạo học, lịch sử, tuổi trẻ, các huyền tích và ký ức Thăng Long - Hà Nội được kể bằng nhiều ngôn ngữ điện ảnh, tạo nên cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại.

Tâm điểm của các hoạt động kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô năm nay là hai đêm nghệ thuật diễn ra ngày 9 và 10-10 tại Nhà hát Hồ Gươm. Trong đó, chương trình ngày 9-10 được định hướng trở thành một sự kiện âm nhạc quốc tế, quy tụ những tác phẩm tiêu biểu của Việt Nam và thế giới, đồng thời kết nối tinh hoa âm nhạc đương đại với các giá trị văn hóa đặc trưng của Hà Nội. Với ngôn ngữ nghệ thuật giàu tính sáng tạo và hình thức trình diễn hiện đại, chương trình góp phần mở rộng hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế, khẳng định vị thế Hà Nội là Thành phố Vì hòa bình, trung tâm văn hóa, sáng tạo và hội nhập.

Chương trình nghệ thuật ngày 10-10 có chủ đề “Bản giao hưởng Hà Nội”, được kiến tạo như một bản giao hưởng nghệ thuật về lịch sử, văn hóa và khát vọng vươn lên của Hà Nội. Những tác phẩm âm nhạc kinh điển, các sáng tác tiêu biểu của nền âm nhạc Việt Nam được kết hợp với ngôn ngữ sân khấu hiện đại, tạo nên hành trình nghệ thuật xuyên suốt từ mùa Thu lịch sử năm 1954 đến diện mạo Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Cũng trong tháng 10, các đơn vị nghệ thuật tiếp tục giới thiệu tới công chúng những sản phẩm nghệ thuật chất lượng cao mang thương hiệu Hà Nội như “Nét duyên chèo Hà thành” của Nhà hát Chèo Hà Nội, “Người con gái Hà thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội. Đặc biệt, Nhà hát Kịch Hà Nội xây dựng chuỗi sự kiện công nghiệp văn hóa “Thời khắc”, kết hợp sân khấu với triển lãm đa giác quan, công nghệ và các hoạt động trải nghiệm.

Cùng với các hoạt động nghệ thuật, Hội Sách Hà Nội lần thứ XI diễn ra trong những ngày đầu tháng 10, với sự tham gia của gần 50 đơn vị, gần 300 gian hàng sách. Giới thiệu những xuất bản phẩm về lịch sử, văn hóa, con người Hà Nội, Hội Sách trở thành điểm đến văn hóa đọc hấp dẫn đối với công chúng. Các nghệ sĩ mỹ thuật, nhiếp ảnh cũng góp thêm sắc màu cho mùa thu Hà Nội với Triển lãm Mỹ thuật Thủ đô và Triển lãm Ảnh nghệ thuật Hà Nội 2026, giới thiệu những sáng tác mới của văn nghệ sĩ Thủ đô dịp 10-10.

Trong tháng 11, Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và Liên hoan sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 tiếp tục được tổ chức, nối dài chuỗi hoạt động, góp phần tạo nên một mùa nghệ thuật sôi động trong đời sống văn hóa Thủ đô.

Từ mùa nghệ thuật đến hệ sinh thái sáng tạo

Sự tập trung của các hoạt động văn hóa, nghệ thuật trong một khoảng thời gian đã tạo nên hiệu ứng đặc biệt. Mỗi sự kiện có dấu ấn riêng, nhưng khi nối tiếp nhau sẽ hình thành một không gian văn hóa rộng hơn, để công chúng có thêm lựa chọn thưởng thức, nghệ sĩ có thêm cơ hội sáng tạo và các không gian văn hóa được khai thác thường xuyên hơn. Từ đó, khái niệm “mùa nghệ thuật” dần có cơ sở để trở thành một phần của đời sống Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà cho biết, định hướng phát triển văn hóa Thủ đô là “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, gắn bảo tồn, phát huy giá trị nghìn năm văn hiến với kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Thành phố đang tập trung xây dựng các sản phẩm văn hóa mang đậm bản sắc Hà Nội, gắn với những chương trình, sự kiện tầm khu vực và quốc tế, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa - sáng tạo năng động.

Định hướng này cũng đặt ra yêu cầu đưa những sự kiện đang tạo sức hút trong mùa thu có đời sống dài hơn. Một sự kiện có thể tạo dấu ấn trong vài ngày, nhưng nếu được duy trì và đổi mới qua từng năm, có khả năng trở thành điểm hẹn quen thuộc, hình thành nhu cầu thưởng thức mới trong công chúng. Nghệ sĩ Nhân dân Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội nhận định, chiều sâu lịch sử, sự phong phú của di sản và sức sáng tạo của con người là “nguồn vốn mềm” quý giá của Thủ đô. Điều quan trọng là phát huy nguồn vốn ấy theo hướng tạo ra những giá trị mới, đưa văn hóa tham gia sâu hơn vào đời sống kinh tế - xã hội.

Một hoạt động nghệ thuật tại Bát Tràng ấn tượng từ Festival Thăng Long - Hà Nội có thể được duy trì định kỳ, gắn với trải nghiệm làng nghề, ẩm thực, mua sắm và du lịch. Một chương trình được yêu mến trong Hanoi Jazztival có thể phát triển thành chuỗi biểu diễn thường xuyên. Những sáng tạo về thời trang, thiết kế, nghệ thuật thị giác lấy cảm hứng từ Hà Nội có thể tiếp tục được đầu tư để bước vào thị trường... Khi đó, mỗi sự kiện không chỉ tạo dấu ấn trong thời gian diễn ra mà còn có thể trở thành điểm khởi đầu cho những sản phẩm mới, tạo thêm cơ hội cho nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà sản xuất và doanh nghiệp.

Mùa thu Hà Nội gắn với dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô đang tạo điểm khởi đầu thuận lợi để các nghệ sĩ kể tiếp những câu chuyện mới, hình thành sản phẩm mới và mở ra những cơ hội hợp tác. Khi những hoạt động mang đậm dấu ấn Hà Nội được duy trì, kết nối và tiếp tục sáng tạo, “mùa nghệ thuật” có thể từng bước trở thành “mùa sáng tạo”, để tình yêu và niềm tự hào về Thủ đô được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm văn hóa, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho hệ sinh thái sáng tạo Hà Nội.