Du lịch Hà Nội còn nhiều dư địa để phát triển

Tại Hội nghị quán triệt và triển khai các kế hoạch, chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị được tổ chức sáng 15-9, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị mới, từ tăng trưởng theo số lượng sang chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; lấy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm hai động lực quan trọng.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà, Hà Nội là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia; trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đầu mối giao lưu, hội nhập quốc tế, đồng thời, là hạt nhân, động lực phát triển của vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng.

Với bề dày nghìn năm văn hiến, hệ thống di sản văn hóa phong phú, tài nguyên thiên nhiên đa dạng, hệ thống làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật, công nghiệp văn hóa và sức sáng tạo của người dân, Hà Nội có đầy đủ điều kiện để phát triển du lịch văn hóa - di sản, du lịch sáng tạo.

Cùng với đó, dư địa mới từ Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và các dự án đầu tư hạ tầng chiến lược tạo thêm những lợi thế quan trọng để thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực lan tỏa tới nhiều ngành, lĩnh vực.

Giai đoạn 2023-2025, du lịch Thủ đô phục hồi nhanh, tạo đà tăng trưởng cao. Lượng khách đến Hà Nội tăng bình quân 17%/năm; khách quốc tế tăng 29,6%/năm; tổng thu từ khách du lịch tăng 19,6%/năm.

Năm 2025, Hà Nội đón 33,81 triệu lượt khách, trong đó, có 7,92 triệu lượt khách quốc tế và 25,89 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 134,5 nghìn tỷ đồng; đóng góp tổng hợp của du lịch đạt gần 7% vào GRDP của thành phố.

Đến nay, thành phố có 3.769 cơ sở lưu trú với 72.404 phòng, trong đó có 48 cơ sở lưu trú, khách sạn hạng từ 4-5 sao với 11.200 phòng; 2.015 doanh nghiệp lữ hành quốc tế; 593 doanh nghiệp lữ hành nội địa; 10.675 hướng dẫn viên và khoảng 140 khu, điểm tham quan du lịch, trong đó, có 57 khu, điểm du lịch được công nhận.

Sản phẩm du lịch ngày càng đa dạng, từng bước hình thành các sản phẩm có thương hiệu như du lịch văn hóa - di sản, MICE, du lịch cộng đồng, nông nghiệp, nông thôn, phố đi bộ, phố ẩm thực và du lịch đêm.

Tuy nhiên, Chương trình chỉ ra rằng hiệu quả phát triển du lịch chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của Thủ đô. Bình quân khách quốc tế đến Hà Nội chi tiêu 120 USD/ngày, khách nội địa có lưu trú chi tiêu 84 USD/ngày. Sản phẩm còn đơn lẻ, chưa hình thành hệ sinh thái thực sự đặc sắc; thiếu cơ sở lưu trú, khách sạn cao cấp và tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn.

Trong khi đó, năng lực doanh nghiệp, nhân lực và tính chuyên nghiệp chưa tương xứng; xúc tiến du lịch quốc tế, dữ liệu số, liên kết ngành, liên vùng chưa tạo hiệu quả đồng bộ, đột phá. Từ đó, yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh từ phát triển du lịch dựa vào số lượng sang chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cao hơn.

Đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Chương trình hành động xác định 6 quan điểm chỉ đạo, trong đó nhấn mạnh đổi mới tư duy từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị mới, đặc sắc; xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, động lực tăng trưởng mới của Thủ đô, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số.

Phát triển du lịch phải dựa trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử; lấy văn hóa Thăng Long - Hà Nội, hệ thống di sản, nghệ thuật, ẩm thực, làng nghề và sức sáng tạo của con người Thủ đô làm nền tảng cốt lõi để hình thành hệ sinh thái kinh tế du lịch.

Thành phố chuyển mạnh từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, ưu tiên khách có mức chi tiêu cao, lưu trú dài ngày; tập trung các sản phẩm thế mạnh như du lịch văn hóa, MICE, sự kiện và các sản phẩm chuyên đề. Hà Nội đồng thời phát huy vai trò là một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia, là trung tâm tổ chức, phân phối khách và dẫn dắt liên kết phát triển du lịch vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc.

Một quan điểm quan trọng khác là đổi mới phương thức quản trị du lịch theo hướng hiện đại, thông minh, dựa trên dữ liệu; lấy chuyển đổi số, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm công cụ nâng cao năng lực dự báo, điều hành, quản trị điểm đến và cá thể hóa trải nghiệm du khách.

Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm du lịch hàng đầu cả nước, một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia, trung tâm du lịch văn hóa - di sản, sáng tạo hàng đầu khu vực và quốc tế; phát triển du lịch thông minh, hiện đại, xanh, bền vững, thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Thành phố phấn đấu đón 47,5 đến 50,8 triệu lượt khách, trong đó, có 13,3 đến 15,3 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu đạt 227 đến 250 nghìn tỷ đồng; đóng góp tổng hợp của du lịch vào GRDP đạt 7,5 đến 8%; tăng thêm tối thiểu 10.000 phòng lưu trú.

Hà Nội phấn đấu có 3 khu du lịch quốc gia được công nhận, gồm khu du lịch hồ Hoàn Kiếm - phụ cận và khu phố cổ Hà Nội; khu du lịch Ba Vì; khu di tích quốc gia đặc biệt và thắng cảnh Hương Sơn. Ít nhất 3 làng nghề hoặc làng cổ trở thành điểm đến chất lượng cao có thương hiệu quốc tế, gồm Vạn Phúc - Hà Đông, Bát Tràng và Đường Lâm - Sơn Tây; 70% khu, điểm du lịch trọng điểm được số hóa, kết nối dữ liệu.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Chương trình xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Trước hết là đổi mới tư duy, nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo; đưa mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ phát triển du lịch vào chương trình phát triển của từng ngành, từng địa phương; coi đây là nhiệm vụ phát triển kinh tế tổng hợp, không phải việc riêng của ngành du lịch.

Thành phố tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, khai thác hiệu quả các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, đẩy mạnh hợp tác công - tư, thu hút nhà đầu tư chiến lược; mở rộng đường bay quốc tế, nghiên cứu đề xuất thí điểm hoàn thuế giá trị gia tăng trực tiếp tại các trung tâm thương mại lớn; phát triển kinh tế đêm và các không gian du lịch - giải trí - thương mại phù hợp.

Về hạ tầng, Hà Nội tập trung phát triển 4 cực du lịch: hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây; Ba Vì - Sơn Tây; Hương Sơn; Sóc Sơn; kêu gọi đầu tư các khu vui chơi giải trí, khách sạn cao cấp, công viên chuyên đề, tổ hợp Safari và các trung tâm công nghiệp văn hóa.

Sản phẩm du lịch được cơ cấu lại theo 3 nhóm: Sản phẩm chủ lực; sản phẩm có tiềm năng cần đầu tư và chuỗi sản phẩm liên kết ngành, liên kết vùng. Thành phố tập trung định vị du lịch văn hóa - di sản gắn với công nghiệp văn hóa; MICE - sự kiện; du lịch ban đêm và trải nghiệm đô thị sáng tạo gắn với ẩm thực, nghệ thuật và mua sắm.

Trong xúc tiến, quảng bá, thành phố hoàn thiện, đưa vào vận hành Hanoi Go - một điểm chạm số thống nhất của du lịch Hà Nội, dự kiến khai trương ngày 10-10-2026; hình thành hệ thống sự kiện thương hiệu, cải cách thủ tục theo hướng một đầu mối - một thủ tục để thu hút các sự kiện quốc tế lớn, đưa Hà Nội trở thành “Thành phố sự kiện và sáng tạo”.

Cùng với đó, thành phố phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng; hoàn thiện hạ tầng số, dữ liệu, khoa học - công nghệ; xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh với trợ lý du lịch AI đa ngôn ngữ, vé điện tử, thuyết minh tự động và dịch vụ cá nhân hóa. AI, dữ liệu lớn, thực tế tăng cường, thực tế ảo, 360 độ và 3D được ứng dụng trong bảo tồn di sản, quản lý và phát triển sản phẩm.

Thành phố cũng đổi mới quản trị điểm đến theo hướng xanh, an toàn, bền vững; quản trị dòng khách, sức chứa, chất lượng dịch vụ, an ninh, môi trường và mức độ hài lòng; áp dụng tiêu chí du lịch xanh, giảm nhựa, tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn, thí điểm mô hình hướng tới Net Zero.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà nhấn mạnh, phương châm tổ chức thực hiện Chương trình hành động được Thành ủy xác định là “rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và đặc biệt phải đo đếm được hiệu quả”. Tinh thần xuyên suốt của Chương trình hành động là chuyển từ khai thác sang kiến tạo; từ tăng trưởng theo số lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, thời gian lưu trú, mức chi tiêu, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; lấy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm hai động lực quan trọng.

Qua đó, thành phố phấn đấu đưa du lịch Thủ đô phát triển bứt phá, thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hiện đại, xanh, bền vững, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số và nâng cao vị thế Hà Nội trong khu vực và quốc tế.