Theo thống kê của Trung tâm Giám định, Thông tin và Chuyển giao quyền tác giả, quyền liên quan, Cục Bản quyền tác giả (từ ngày 25/3/2025 là Trung tâm Bảo vệ bản quyền Việt Nam), thời gian qua, Trung tâm nhận được nhiều quyết định trưng cầu giám định của tòa án, cơ quan cảnh sát điều tra.

Trung tâm cho biết, qua việc tiếp nhận và giải quyết các yêu cầu về giám định thì các vụ việc giám định phổ biến tập trung ở các đối tượng là tác phẩm mỹ thuật ứng dụng như: thiết kế mỹ thuật, logo, biểu trưng… cho thấy, hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với lĩnh vực thiết kế mỹ thuật ứng dụng rất phổ biến, tiếp đến là các lĩnh vực âm nhạc, kiến trúc… Các hành vi xâm phạm này đang có xu hướng gia tăng trong những năm qua.

Bên cạnh đó, nhu cầu giám định của các tổ chức, cá nhân khá đa dạng, tuy nhiên, mục đích đều để giải quyết các vấn đề về pháp lý, kinh tế, thương mại như: tranh chấp quyền tác giả, quyền liên quan, khởi kiện các vụ việc dân sự, sử dụng trong việc hợp tác, giao kết hợp đồng mà tài sản giao kết là quyền tác giả, quyền liên quan hoặc nhu cầu xác định có hay không sự sao chép, xâm phạm quyền để có phương hướng giải quyết, thỏa thuận hoặc thực hiện quy trình tố tụng dân sự.

Ngoài ra, một phần đáng kể là từ yêu cầu của các cơ quan quản lý Nhà nước như: Sở Văn hoá, Thể thao, Du lịch, cơ quan thanh tra quyết định gửi trưng cầu giám định về quyền tác giả, quyền liên quan. Qua kết luận giám định sẽ giúp các cơ quan chức năng ra quyết định thi hành kịp thời, chính xác, khách quan, theo đúng quy định của pháp luật… 

Với thực trạng này, khi nhu cầu giám định ngày càng tăng, bên cạnh yếu tố phản ánh các vụ việc xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, thì việc giúp cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện chức năng quản lý cũng như phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành khi cần xác định vụ việc cần thiết phải giám định để có kết luận khách quan, chính xác là nhiệm vụ và vai trò không thể thiếu của đơn vị chuyên trách giám định quyền tác giả, quyền liên quan.

Tại Việt Nam, Trung tâm Bảo vệ bản quyền Việt Nam (Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) là đơn vị Nhà nước duy nhất thực hiện công tác giám định về quyền tác giả, quyền liên quan. Trung tâm cung cấp dịch vụ công về hoạt động giám định, thông tin, truyền thông, chuyển giao, khai thác quyền tác giả, quyền liên quan; hỗ trợ hoạt động quản lý Nhà nước về thực thi quyền tác giả, quyền liên quan và công nghiệp văn hoá; tư vấn, hỗ trợ bảo vệ bản quyền cho các tổ chức, cá nhân.