Du lịch văn hóa mang đến cho du khách những giá trị sâu sắc và toàn diện, vượt ra ngoài ranh giới của một chuyến tham quan
Biến kho tàng di sản thành không gian số sinh động
Việt Nam sở hữu kho tàng di sản, văn hóa phong phú với hàng nghìn di tích lịch sử, bảo tàng, không gian nghệ thuật biểu diễn, sân khấu truyền thống và bối cảnh điện ảnh đẹp như mơ tại nhiều địa phương. Để biến những kho tàng giá trị này thành thế mạnh phát triển du lịch, các địa phương đang tích cực phối hợp chuyển hóa không gian vật lý thành không gian số.
Tại Hà Nội, chính quyền thành phố đã đưa vào vận hành ứng dụng siêu số iHanoi tích hợp trợ lý ảo AI và hệ thống chatbot thông minh, giúp du khách dễ dàng tra cứu điểm đến, dịch vụ và phản ánh thông tin. Đặc biệt, tại các điểm văn hóa như Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Di tích Nhà tù Hỏa Lò, công nghệ số đã được ứng dụng sâu rộng qua hệ thống thuyết minh tự động đa ngôn ngữ (Smart Audio Guide), công nghệ quét 3D và chiếu sáng nghệ thuật 3D Mapping. Những giải pháp này không chỉ làm mới trải nghiệm tham quan truyền thống mà còn là "chìa khóa" cốt lõi giúp các sản phẩm du lịch của Thủ đô tạo tiếng vang lớn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Tại Đà Nẵng, Thành phố khẳng định vị thế đô thị thông minh nhờ số hóa toàn diện tại các điểm đến lớn như Sun World Ba Na Hills với hệ thống bán vé online và kiểm soát tự động qua mã vạch. Đà Nẵng cũng đẩy mạnh thử nghiệm công nghệ tương lai như robot lễ tân tích hợp AI hỗ trợ hướng dẫn tại các sự kiện xúc tiến du lịch, kết hợp kính thực tế ảo (VR) và công nghệ 360 độ để quảng bá hình ảnh. Các giải pháp công nghệ này giúp tối ưu hóa vận hành, phân tích chính xác hành vi khách hàng và đưa thành phố trở thành điểm đến hiện đại, tiện nghi hàng đầu.
Trong khi đó, dựa trên nền tảng dữ liệu lớn (Big Data), TP.HCM đang bứt phá với hệ sinh thái du lịch số toàn diện khi tích hợp bản đồ số 3D/360 tương tác để định vị các điểm đến lịch sử, văn hóa và ẩm thực. Đáng chú ý, thành phố đã triển khai các cơ chế hỗ trợ tài chính đột phá, trong đó mức kinh phí lên tới 1 tỷ đồng từ ngân sách cho các dự án khởi nghiệp, sản phẩm du lịch ứng dụng công nghệ mới. Điều này tạo lực đẩy mạnh mẽ để các doanh nghiệp công nghệ và startup liên tục đổi mới, đưa trải nghiệm của du khách chạm tới sự tiện ích tối đa.
Du khách có được trải nghiệm trọn vẹn hơn trong "cảm xúc" tham quan, khám phá điểm đến nhờ công nghệ
Vai trò "nhạc trưởng" của cơ quan quản lý và sự bắt tay với các tập đoàn công nghệ
Trong chiến lược phát triển du lịch số, Bộ VHTTDL cùng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đóng vai trò "nhạc trưởng" định hướng, kiến tạo môi trường pháp lý và chủ động hợp tác chiến lược với các tập đoàn công nghệ lớn cũng như các nền tảng du lịch trực tuyến (OTAs).
Các cơ quan quản lý định hình khung thông tin chính thống, cung cấp cơ sở dữ liệu đạt chuẩn và phối hợp phát động các chiến dịch hashtag toàn quốc như #HelloVietnam, #DiSanVietNam... Bên cạnh đó, các chương trình tập huấn kỹ năng số cho KOLs, KOCs được tổ chức nhằm hướng dẫn sáng tạo nội dung chuẩn mực về văn hóa - lịch sử, giúp những điểm đến vùng sâu vùng xa nhanh chóng trở thành tâm điểm thu hút du khách trẻ.
Song song đó, nhờ khung pháp lý thương mại điện tử, an toàn dữ liệu cùng các cơ chế tài chính linh hoạt từ Nhà nước, các nền tảng trực tuyến như Traveloka, Agoda, Booking.com... dễ dàng cung cấp dịch vụ đặt chỗ tiện lợi và báo cáo phân tích hành vi du khách, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược kinh doanh.
Trong hệ du lịch sinh thái, sự kết nối giữa điểm đến với công nghệ giúp phát triển du lịch xanh, bền vững
Nhân lực trẻ: Lực lượng tiên phong của du lịch thông minh
Hòa chung dòng chảy chuyển đổi số, lực lượng lao động trẻ và sinh viên tại các cơ sở đào tạo du lịch trên toàn quốc (như Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, Đại học KHXH&NV...) đang chủ động thay đổi tư duy nghề nghiệp. Không còn dừng lại ở kỹ năng nghiệp vụ lữ hành hay hướng dẫn truyền thống, người làm du lịch trẻ ngày nay trực tiếp ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT, Claude, Midjourney... để tự thiết kế tour du lịch cá nhân hóa (Personalized Tour) tối ưu theo thời gian và ngân sách của từng du khách.
Đồng thời, Gen Z ngành du lịch đã trở thành những "nhà sáng tạo nội dung" thực thụ trên các nền tảng TikTok, Facebook Reels và Youtube. Bằng tư duy truyền thông số linh hoạt, họ sản xuất các video ngắn quảng bá di sản, ẩm thực địa phương theo phong cách kể chuyện (Storytelling) hiện đại, đạt hàng triệu lượt xem và truyền cảm hứng du lịch mạnh mẽ đến cộng đồng quốc tế. Tiêu biểu như dự án "Dáng hình di sản" của nhóm sinh viên FPT hay dự án truyền thông du lịch ẩm thực đạt giải Nhất cuộc thi Local Marketing (LOMAR) của sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH). Bằng việc kết hợp các công nghệ 3D, thước phim quay flycam ấn tượng cùng âm nhạc xu hướng, các bạn trẻ đã thu hút hàng trăm nghìn lượt tiếp cận trên TikTok và Facebook, biến các điểm đến văn hóa quen thuộc thành nội dung "viral" đầy sức hút với du khách.
Không dừng lại ở truyền thông số, thế hệ trẻ còn trực tiếp giải bài toán vận hành du lịch thông qua các dự án khởi nghiệp thực tế. Nhiều nhóm sinh viên liên ngành Du lịch – Công nghệ đã triển khai giải pháp mã QR số hóa thông tin tại các làng nghề, xây dựng ứng dụng bản đồ tương tác tích hợp GPS, hay phát triển hệ thống thuyết minh tự động (Smart Audio Guide) bằng AI. Những sáng kiến này không chỉ nâng tầm trải nghiệm du lịch mà còn khẳng định vai trò tiên phong của nhân lực trẻ trong việc đưa di sản Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số.
"Hôm nay, chúng ta cùng cam kết kết nối những hệ thống còn đang rời rạc, hướng tới một ngành du lịch trong đó công nghệ thực sự tạo ra giá trị và sức mạnh mới, mang lại lợi ích thiết thực cho mọi người và mọi sinh kế gắn với du lịch"
Shaikha Al Nuwais - Tổng Thư ký UN Tourism
Nhân Ngày Du lịch Thế giới 27/9, thông điệp "Công nghệ nối dài những nhịp cầu" càng khẳng định sức sống mãnh liệt của ngành kinh tế không khói. Mong mỏi lớn nhất của những người làm du lịch Việt Nam là đưa công nghệ số và AI trở thành nhịp cầu vững chắc, đưa những điểm đến giàu bản sắc của dải đất hình chữ S chạm đến trái tim du khách toàn cầu.
Khi giá trị văn hóa hòa quyện cùng tư duy đổi mới và sức mạnh công nghệ, du lịch số không chỉ là bài toán kinh tế hiệu quả, mà còn là phương thức tôn vinh và lan tỏa hào quang di sản dân tộc trên không gian mạng vươn tầm quốc tế.
