Và để nguồn dữ liệu này thực sự phát huy hiệu quả trong hoạt động du lịch, yêu cầu đặt ra không chỉ là số hóa thông tin mà còn phải thường xuyên cập nhật, làm mới nội dung và tạo điều kiện để các doanh nghiệp lữ hành khai thác, sử dụng.

Trao đổi bên lề sự kiện ra mắt Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP), tối 1/11, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam đánh giá, việc số hóa dữ liệu văn hóa có ý nghĩa thiết thực trong lưu giữ thông tin, đồng thời đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của du khách trong bối cảnh công nghệ số ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Theo ông, khi đến một địa phương hoặc điểm tham quan, du khách không chỉ quan tâm đến những địa danh nổi tiếng mà còn có nhu cầu tìm hiểu các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể, những nét đặc trưng về văn hóa và con người tại nơi mình đến.

Thông qua việc tra cứu trên bản đồ số, du khách có thể tìm hiểu thông tin, lựa chọn những chương trình tham quan, trải nghiệm phù hợp với quỹ thời gian và nhu cầu của mình. Đối với khách quốc tế, đây cũng là một kênh hỗ trợ tiếp cận thông tin về văn hóa Việt Nam.

Dữ liệu phải được liên tục bổ sung, làm mới

Một trong những vấn đề được Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhấn mạnh là yêu cầu duy trì và phát triển nguồn dữ liệu sau khi nền tảng chính thức ra mắt. Cần có nguồn tư liệu, tài liệu được bổ sung thường xuyên để tiếp tục cập nhật, giới thiệu những nội dung mới. Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi văn hóa không chỉ được thể hiện qua những di sản, công trình hay hiện vật đã được ghi nhận, mà còn hiện diện trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và đời sống cộng đồng.

Một địa phương có thể có nhiều điểm đến, di sản và hoạt động văn hóa đặc sắc. Tuy nhiên, nhu cầu tìm hiểu của du khách ở mỗi thời điểm lại khác nhau. Có người quan tâm đến di tích lịch sử, có người muốn khám phá nghệ thuật truyền thống, trong khi những nhóm khách khác tìm kiếm hoạt động văn hóa phù hợp với lịch trình tham quan. Vì vậy, việc duy trì nguồn dữ liệu phong phú, thường xuyên được làm mới sẽ góp phần giúp bản đồ số đáp ứng tốt hơn những nhu cầu đa dạng của người sử dụng.

Theo ông Nguyễn Hồng Hải, nếu thông tin không tiếp tục được bổ sung, làm mới, nền tảng sẽ khó duy trì sức hấp dẫn đối với những người đã từng tìm hiểu, trải nghiệm và có nhu cầu quay trở lại. Vì thế, hiệu quả của số hóa văn hóa không chỉ nằm ở việc hình thành một hệ thống dữ liệu ban đầu, mà còn ở khả năng duy trì, cập nhật và phát huy giá trị của nguồn thông tin trong quá trình sử dụng lâu dài.

Đưa dữ liệu văn hóa đến gần hơn với hoạt động du lịch

Bên cạnh yêu cầu về chất lượng và tính cập nhật của dữ liệu, việc đưa thông tin văn hóa vào hoạt động du lịch cũng là vấn đề được quan tâm. Theo ông Nguyễn Hồng Hải, cộng đồng doanh nghiệp du lịch, đặc biệt là các doanh nghiệp lữ hành có nhu cầu tra cứu thông tin văn hóa tại những địa phương, điểm đến để phục vụ khách du lịch.

Trên thực tế, một chương trình tham quan không chỉ được xây dựng từ các địa điểm nổi tiếng mà còn có thể kết hợp những trải nghiệm văn hóa phù hợp với đặc điểm của từng nhóm khách. Thông tin về di sản, hoạt động nghệ thuật, lễ hội hay các nét văn hóa đặc trưng của địa phương là những nội dung có thể tham khảo trong quá trình tìm hiểu, lựa chọn điểm đến.

Khi các dữ liệu này được cung cấp thuận tiện, doanh nghiệp lữ hành có thêm nguồn thông tin để nghiên cứu, giới thiệu các giá trị văn hóa trong hành trình du lịch. Đồng thời, du khách cũng có thể chủ động tìm hiểu trước về những điểm đến và hoạt động mình quan tâm.

Đáng chú ý, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho biết, sau khi Bản đồ số Văn hóa Việt Nam ra mắt, Hiệp hội sẽ tiếp tục tuyên truyền, giới thiệu để các doanh nghiệp lữ hành biết đến và đưa hệ thống vào khai thác, phục vụ nhu cầu tìm hiểu văn hóa của du khách. Đây là một hướng tiếp cận đáng quan tâm, bởi để dữ liệu văn hóa thực sự phát huy giá trị, bên cạnh việc được lưu giữ và giới thiệu, thông tin còn cần đến được với những đối tượng có nhu cầu sử dụng trong thực tế.

Sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp lữ hành có thể góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin văn hóa, đồng thời tạo thêm cơ hội để các giá trị văn hóa đặc trưng của từng địa phương được giới thiệu đến du khách trong nước và quốc tế.

Từ việc số hóa, cập nhật đến khai thác và sử dụng dữ liệu là một quá trình cần được duy trì thường xuyên. Với Bản đồ số Văn hóa Việt Nam, việc tiếp tục bổ sung nội dung và mở rộng khả năng tiếp cận của các đối tượng sử dụng sẽ là những yếu tố quan trọng để nguồn dữ liệu văn hóa phát huy giá trị thiết thực trong hoạt động du lịch./.