Trình diễn nghệ thuật hát Ca trù. Ảnh: Thanh Thương/TTXVN
Hoạt động hướng tới kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ Nhất (24/11/2026), góp phần tôn vinh giá trị di sản, khơi dậy niềm tự hào và nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Bà Phùng Thị Mai Anh, Giám đốc Bảo tàng Bắc Ninh cho biết: Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hiến, nơi lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phong phú, đa dạng. Địa phương hiện có hơn 4.000 di tích, trong đó có 9 di tích quốc gia đặc biệt, 295 di tích quốc gia, hơn 1.000 di tích cấp tỉnh; 24 bảo vật quốc gia và 28 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đặc biệt, 8 di sản được UNESCO ghi danh đã góp phần tạo nên dấu ấn riêng trong bức tranh văn hóa Bắc Ninh - Kinh Bắc.
Mỗi di sản mang một sắc thái riêng, phản ánh chiều sâu lịch sử, đời sống tinh thần, tri thức và sức sáng tạo của cộng đồng. Không chỉ là những giá trị được lưu giữ qua thời gian, di sản còn tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại thông qua hoạt động thực hành, trao truyền của các nghệ nhân và cộng đồng địa phương.
Thời gian qua, thành phố Bắc Ninh luôn quan tâm triển khai các chương trình, đề án, kế hoạch bảo vệ và phát huy giá trị di sản theo cam kết với UNESCO. Nhiều loại hình di sản tiếp tục được cộng đồng, nghệ nhân duy trì thực hành, truyền dạy thông qua các câu lạc bộ, giáo phường và hoạt động văn hóa tại địa phương. Việc tổ chức trưng bày góp phần quảng bá những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc, khẳng định vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản. Qua đó, khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu, tiếp nối truyền thống, gắn việc phát huy giá trị di sản với phát triển văn hóa, du lịch và kinh tế - xã hội địa phương.
Thông qua trưng bày chuyên đề và chuỗi hoạt động ứng dụng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Bảo tàng Bắc Ninh mong muốn tiếp tục tỏa sáng những giá trị đặc sắc của di sản, khẳng định vai trò của sản phẩm trong đời sống đương đại và trong phát triển bền vững của địa phương. Đây cũng là dịp tôn vinh các nghệ nhân, cộng đồng thực hành di sản đã trực tiếp giữ, sáng tạo và trao truyền giá trị văn hóa qua nhiều thế hệ.
Trưng bày được xây dựng với hai chủ đề chính. Trong đó, phần “Bắc Ninh - Kinh Bắc: Miền đất hội tụ và lan tỏa các giá trị di sản” giới thiệu những hình ảnh khái quát về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, lịch sử hình thành vùng đất và các yếu tố văn hóa tạo nên bản sắc riêng của địa phương.
Phần “Dấu ấn di sản UNESCO trên miền đất Kinh Bắc” tập trung giới thiệu hình ảnh, hiện vật, tư liệu về 8 di sản, được bố trí theo từng khu vực riêng, giúp khách tham quan tìm hiểu nguồn gốc, quá trình hình thành, giá trị và sức sống của từng loại hình. Qua đó, người xem có thể tiếp cận di sản từ dân ca, nghi lễ, thực hành văn hóa đến tư liệu quý và nghề thủ công truyền thống.
Điểm nhấn của chương trình là các hoạt động trình diễn trực tiếp dân ca Quan họ, Ca trù, thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ; cùng các hoạt động trải nghiệm in mộc bản, làm tranh dân gian Đông Hồ, tìm hiểu văn hóa Quan họ thông qua mặc trang phục liền anh, liền chị và thực hành têm trầu cánh phượng.
Tại chương trình, các nghệ nhân đã trình diễn những tiết mục đặc sắc. Những thanh âm, lời ca và hình thức diễn xướng truyền thống tái hiện vẻ đẹp của từng loại hình di sản, cho thấy sức sống của các giá trị văn hóa trong cộng đồng. Thông qua hoạt động trình diễn và giao lưu, các nghệ nhân cũng chia sẻ về quá trình thực hành, gìn giữ, truyền dạy di sản, những thuận lợi, khó khăn trong việc tìm kiếm thế hệ kế cận.
Dự kiến trưng bày diễn ra từ nay đến hết tháng 11/2026.
Theo TTXVN