Cùng dự có Uỷ viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng; Thứ trưởng Tạ Quang Đông; Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ; Thứ trưởng Hồ An Phong; Thứ trưởng Phan Tâm; cùng đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ, đơn vị trực thuộc Bộ VHTTDL.

Báo cáo tại buổi làm việc, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Trần Hoàng cho biết, thời gian qua, công nghiệp văn hóa đang từng bước khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Giai đoạn 2018-2019, giá trị gia tăng của các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp trên 6% GDP, sau đó giảm mạnh do tác động của đại dịch COVID-19. Từ năm 2022 đến nay, lĩnh vực này đã phục hồi tích cực, ước đóng góp khoảng 4,8-5,2% GDP trong giai đoạn 2024-2026, với tốc độ tăng trưởng bình quân 7-8%/năm.

Hiện nay, sáu lĩnh vực trọng điểm gồm điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, trò chơi điện tử, du lịch văn hóa, quảng cáo và thủ công mỹ nghệ - làng nghề đang tạo hơn 70% doanh thu của toàn ngành công nghiệp văn hóa.

Trong đó, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước phát triển mạnh với thị phần phim Việt đạt khoảng 62% trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu vượt 1.700 tỷ đồng. Nghệ thuật biểu diễn phát triển nhiều chương trình quy mô lớn, tạo sức lan tỏa sang du lịch và tiêu dùng. Ngành game tiếp tục giữ lợi thế về nhân lực và gia công đồ họa, quy mô thị trường khoảng 17.000 tỷ đồng. Du lịch văn hóa phát triển các sản phẩm kinh tế đêm, tour di sản, chương trình biểu diễn thực cảnh; quảng cáo chuyển dịch mạnh sang môi trường số; thủ công mỹ nghệ tiếp tục duy trì giá trị xuất khẩu và tạo việc làm cho hệ thống làng nghề.

Tuy nhiên, công nghiệp văn hóa vẫn còn nhiều hạn chế. Khung pháp lý về tài sản trí tuệ số, tài sản số, cơ chế thử nghiệm (sandbox), định giá và thế chấp tài sản trí tuệ chưa hoàn thiện; hạ tầng sáng tạo như phim trường, trung tâm biểu diễn, hậu kỳ, kỹ xảo còn thiếu; doanh nghiệp khó tiếp cận vốn; dòng tiền từ quảng cáo số và game còn phụ thuộc lớn vào các nền tảng nước ngoài; cơ chế hợp tác công - tư và khai thác tài sản công chưa phát huy hiệu quả; thương hiệu quốc gia cho các sản phẩm công nghiệp văn hóa còn thiếu sức cạnh tranh quốc tế.

Báo cáo nhận định giai đoạn 2026-2030, công nghiệp văn hóa thế giới sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh nhờ quá trình số hóa, phát triển kinh tế dựa trên tài sản trí tuệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, AR/VR và khai thác tài sản trí tuệ trên nhiều nền tảng. Đây là cơ hội để Việt Nam xây dựng kịch bản tăng trưởng hai con số nếu có chính sách đồng bộ về thể chế, hạ tầng, nguồn vốn, nhân lực và công nghệ.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, báo cáo xây dựng ba kịch bản phát triển. Kịch bản ưu tiên là bảo đảm tăng trưởng hai con số trong điều kiện cải cách thể chế được triển khai đồng bộ, doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi nguồn vốn, chuyển đổi số được đẩy mạnh và môi trường kinh tế ổn định.

Báo cáo xác định những lĩnh vực trọng tâm cần ưu tiên phát triển như: Ngành game, Điện ảnh; Nghệ thuật biểu diễn; Du lịch văn hóa; Quảng cáo; Thủ công mỹ nghệ...

Về không gian phát triển, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được xác định là các trung tâm động lực, tập trung phát triển game, điện ảnh, quảng cáo số, thiết kế sáng tạo và các khu công nghiệp văn hóa. Các địa phương có lợi thế về di sản và du lịch như Huế, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Kiên Giang... sẽ phát triển chuỗi liên kết giữa du lịch di sản, nghệ thuật biểu diễn, làng nghề và kinh tế đêm. Các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long tập trung khai thác giá trị văn hóa bản địa, lễ hội, thủ công mỹ nghệ, ẩm thực và du lịch trải nghiệm nhằm tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng, báo cáo đề xuất sáu nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là hoàn thiện thể chế, sớm ban hành Nghị định về công nghiệp văn hóa, nghiên cứu xây dựng Luật Công nghiệp văn hóa, Luật Bản quyền tác giả và hoàn thiện hệ thống thống kê.

Thứ hai, xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số và sàn giao dịch tài sản trí tuệ nhằm thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm sáng tạo.

Thứ ba, phát triển hạ tầng và không gian sáng tạo thông qua nâng cấp rạp chiếu phim, nhà hát, bảo tàng, trung tâm biểu diễn, phim trường và thí điểm các trung tâm công nghiệp văn hóa tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh.

Thứ tư, phát triển sản phẩm và thương hiệu quốc gia cho các lĩnh vực như phim Việt, âm nhạc Việt, game Việt, sáng tạo số và du lịch làng nghề.

Thứ năm, xây dựng cơ chế tín dụng ưu đãi, thí điểm thế chấp tài sản trí tuệ, mở rộng hợp tác công - tư và huy động các quỹ đầu tư sáng tạo.

Thứ sáu, đổi mới công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực điện ảnh, biểu diễn, game, quảng cáo, thiết kế, quản trị bản quyền và thương mại hóa tài sản trí tuệ.

Báo cáo cũng kiến nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch báo cáo Chính phủ xác định công nghiệp văn hóa là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế; chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ khẩn trương triển khai các nhiệm vụ về hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ sở dữ liệu, thương hiệu quốc gia và phát triển thị trường. Đồng thời, đề nghị Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp hoàn thiện cơ chế tài chính, tín dụng, bảo hộ và định giá tài sản trí tuệ; các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch phát triển công nghiệp văn hóa gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ưu tiên hình thành các không gian sáng tạo, sản phẩm du lịch văn hóa, làng nghề và mô hình kinh tế đêm.

Lượng hóa rõ các nội dung trong kịch bản

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận, phân tích nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc xây dựng kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong đó, các ý kiến đều tập trung vào xây dựng, hoàn thiện kịch bản; cụ thể hoá các dữ liệu; các giải pháp thúc đẩy phát triển các lĩnh vực công nghiệp văn hóa trong thời gian tới...

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong cho biết, việc xây dựng kịch bản tăng trưởng công nghiệp văn hóa đang được triển khai đồng thời với Đề án phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và Bộ chỉ số thống kê. Đây là lĩnh vực mới, còn nhiều khó khăn trong công tác đo lường, đặc biệt về dữ liệu, do đó cần tiếp tục hoàn thiện phương pháp thống kê, bảo đảm số liệu đầy đủ, có nguồn gốc rõ ràng và thống nhất với hệ thống thống kê quốc gia.

Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh, cần xác định rõ các lĩnh vực trọng điểm, sản phẩm chủ lực, thị trường và nguồn lực đầu tư; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp. Bên cạnh việc thống kê đầy đủ các lĩnh vực của công nghiệp văn hóa, cần ưu tiên những ngành có khả năng tạo giá trị gia tăng cao để tập trung phát triển.

Thứ trưởng cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện kịch bản theo hướng cụ thể, gắn với dữ liệu, các chỉ số đo lường và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, từng bước hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa.

Đóng góp ý kiến tại cuộc họp, Thứ trưởng Phan Tâm cho rằng việc xây dựng kịch bản cần tiếp cận từ góc độ kinh tế - tài chính, xác định rõ nội hàm, các biến số và yếu tố tác động đến tăng trưởng. Theo Thứ trưởng, kịch bản phải dựa trên phân tích thị trường, nhu cầu trong nước và quốc tế, nguồn lực đầu tư, đồng thời tính toán phần giá trị gia tăng giữ lại trong nước để phản ánh đúng mức đóng góp của ngành vào GDP. Các chỉ tiêu cần thống nhất, ưu tiên sử dụng chỉ số giá trị gia tăng thay vì chỉ dựa trên doanh thu. Bên cạnh đó, cần xác định rõ các sản phẩm, tài sản trí tuệ trọng điểm và tăng cường liên kết giữa các lĩnh vực công nghiệp văn hóa nhằm tạo ra các sản phẩm phái sinh, nâng cao giá trị gia tăng.

Còn theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, khó khăn lớn hiện nay là hệ thống thống kê của nhiều lĩnh vực công nghiệp văn hóa còn thiếu và chưa đồng bộ. Vì vậy, cần tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp, quy mô ngành và các chỉ số tăng trưởng để đánh giá đúng tiềm năng phát triển. Thứ trưởng đề nghị kịch bản cần làm rõ thực trạng từng lĩnh vực về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, vốn đầu tư và các điều kiện phát triển; đồng thời xác định đúng nội hàm của công nghiệp văn hóa với trọng tâm là yếu tố sáng tạo. Bên cạnh đó, cần xây dựng kịch bản theo hướng tinh gọn, tập trung vào mục tiêu tăng trưởng và lựa chọn những lĩnh vực trọng điểm có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, thúc đẩy xuất khẩu để ưu tiên đầu tư phát triển.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa phải lượng hóa rõ các nguồn lực đầu tư, bao gồm ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, người dân và nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI), làm cơ sở bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá việc huy động và sử dụng nguồn lực, gắn với mục tiêu thu hút đầu tư và phân công trách nhiệm cụ thể giữa các cơ quan, đơn vị.

Đảm bảo tiến độ, chất lượng kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Sau khi lắng nghe các ý kiến, phát biểu kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến phát biểu; đồng thời khẳng định đây là lĩnh vực mới, khó, đòi hỏi quá trình nghiên cứu công phu và sự tham gia tích cực của các cơ quan liên quan để tiếp tục hoàn thiện.

Bộ trưởng đánh giá, về cơ bản, các đơn vị đã thống nhất cách tiếp cận và phương pháp xây dựng kịch bản. Tuy nhiên, Bộ trưởng yêu cầu, việc xây dựng kịch bản phải dựa trên hệ thống dữ liệu rõ ràng. Các dữ liệu cần phải xác định nguồn cụ thể, đưa ra các phương pháp tính, căn cứ đề xuất mục tiêu, chỉ tiêu. Từ đó, phản ánh đầy đủ các lĩnh vực công nghiệp văn hóa theo Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và bảo đảm thống nhất phương pháp tính toán, đánh giá mức đóng góp của công nghiệp văn hóa đối với GDP.

Bên cạnh đó, công tác xây dựng, hoàn thiện kịch bản phải bám sát Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, kịch bản cần xuất phát từ thực trạng phát triển của Việt Nam. Trong đó, các mục cần phải đánh giá đầy đủ nền tảng hiện có, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, làm rõ các yếu tố tác động, thuận lợi, khó khăn, điểm nghẽn để đề xuất giải pháp phù hợp. Cùng với đó, các yếu tố tác động, gồm thể chế, cơ chế, chính sách; nguồn lực tài chính từ Nhà nước, xã hội và quốc tế; hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu; bản quyền; thị trường trong nước và quốc tế; doanh nghiệp và nguồn nhân lực.... cũng cần được nghiên cứu toàn diện trên cơ sở đánh giá đầy đủ.

Bộ trưởng đặc biệt lưu ý cần khai thác hiệu quả các nguồn lực quốc tế, phát triển hạ tầng dữ liệu và hoàn thiện cơ chế bảo hộ bản quyền, coi đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển bền vững.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh yêu cầu tập trung nghiên cứu các giải pháp mang tính đột phá đối với từng lĩnh vực, nhất là những ngành có lợi thế cạnh tranh và tiềm năng tăng trưởng; đồng thời xác định rõ các lĩnh vực trọng điểm ở cả cấp quốc gia và địa phương; bảo đảm tính liên kết giữa các ngành công nghiệp văn hóa, thống nhất giữa số liệu, mục tiêu và nhóm giải pháp; trong đó mỗi mục tiêu cần gắn với sản phẩm và giải pháp cụ thể, không chỉ dừng ở các chỉ tiêu tăng trưởng.

Về phương án xây dựng kịch bản, Bộ trưởng thống nhất không coi hiện trạng phát triển là một kịch bản. Theo đó, chỉ xây dựng hai kịch bản gồm: kịch bản đạt mục tiêu theo Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; kịch bản vượt mục tiêu trên cơ sở có thêm các điều kiện thuận lợi và những giải pháp đột phá.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng, Bộ trưởng giao Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam chủ trì tiếp thu các ý kiến, hoàn thiện kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan trong quá trình xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và các cơ chế, chính sách liên quan, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi trong quá trình triển khai.