Theo đại biểu Lê Hoàng Anh, công nghiệp văn hóa Việt Nam hiện đã có những nền tảng và tiềm năng nhất định, nhưng chưa hình thành được một ngành công nghiệp thực sự. Đại biểu dẫn chứng, năm 2025, game Việt đạt 4,9 tỷ lượt tải, đứng thứ hai thế giới; nhạc Việt Nam thu hút đông đảo khán giả tại các sân vận động. Tuy nhiên, 95% lượt tải game đến từ nước ngoài. Trong khi đó, tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ gần như đóng băng, tình trạng vi phạm bản quyền trực tuyến đã trở thành rủi ro thương mại đối với các đối tác.

Đại biểu Lê Hoàng Anh cho rằng Việt Nam đã có người sáng tạo, có khán giả nhưng còn thiếu những yếu tố cốt lõi để biến sản phẩm sáng tạo thành tài sản, gồm bản quyền, nguồn tài chính cho sản phẩm trí tuệ và kênh phân phối.

Từ thực tế này, đại biểu Lê Hoàng Anh nhận định dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đã bao quát nhiều nộ dung, chính sách hiện được thiết kế cho 10 nhóm ngành, nhưng trong 37 điều của dự thảo Luật chưa có điều nào quy định cụ thể về ngành mũi nhọn. 

Để khắc phục tình trạng này, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 5 cơ chế xác định lĩnh vực trọng điểm theo từng giai đoạn. Luật cần quy định tiêu chí và chính sách đối với tối đa 3-4 lĩnh vực trong mỗi chu kỳ 5 năm; đồng thời có cơ chế đánh giá, lĩnh vực không đạt yêu cầu sẽ được đưa ra khỏi danh sách ưu tiên.

Trước mắt, đại biểu đề xuất tập trung vào 3 nhóm lĩnh vực: trò chơi điện tử và nội dung số; điện ảnh, phim truyền hình; âm nhạc, biểu diễn và công nghệ sự kiện. Đây là những lĩnh vực có thể trở thành đầu tàu, kéo theo sự phát triển của các lĩnh vực khác.

Đối với game, những kết quả về lượt tải cho thấy sản phẩm Việt Nam có khả năng tiếp cận số lượng lớn người dùng trên thế giới. Tuy nhiên, để khai thác lợi thế này, cần giải quyết những điểm nghẽn liên quan đến bản quyền, tài chính và phân phối. Đại biểu đề nghị bổ sung các cơ chế đặc thù hỗ trợ thực thi Luật Sở hữu trí tuệ; nhanh chóng chặn các tên miền mới của trang web vi phạm bản quyền, cắt dòng tiền quảng cáo và thanh toán của các trang vi phạm.

Cùng với đó, cần chuyển trọng tâm nguồn lực từ đầu tư hạ tầng cụm, khu sang hỗ trợ tài chính cho các sản phẩm trí tuệ của người Việt, trong đó hỗ trợ những chi phí thực tế theo phương thức trả sau khi có kết quả.

Đối với âm nhạc và biểu diễn, đại biểu đặt lĩnh vực này trong nhóm ngành cần được ưu tiên cùng với công nghệ sự kiện. Thực tế, nhạc Việt Nam đã thu hút đông đảo khán giả tại các sân vận động. Đây là một trong những lợi thế cần được quan tâm trong quá trình xây dựng chính sách phát triển công nghiệp văn hóa.

Liên hệ với thực tiễn tại địa phương, đại biểu cho biết Gia Lai có hai di sản được UNESCO ghi danh là Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ. Theo đại biểu, những nghệ nhân đang gìn giữ di sản không cần thêm một khu đất ưu đãi, mà cần câu chuyện của mình được kể trong một bộ phim, vang lên trong một ca khúc, sống được trong một trò chơi và được trả tiền bản quyền xứng đáng.

Bên cạnh việc lựa chọn lĩnh vực trọng điểm, đại biểu Lê Hoàng Anh cũng đề cập đến chính sách ưu đãi thuế trong dự thảo Luật. Đại biểu cho rằng cần bảo đảm chính sách thuế phù hợp với Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, bảo đảm tính trung lập và hạn chế lồng ghép chính sách xã hội. Việc ưu đãi cần tập trung vào các sản phẩm trọng điểm đáp ứng tiêu chí được quy định trong Luật; công tác đánh giá, công nhận cần được thực hiện thống nhất ở cấp Trung ương.

Đại biểu cũng đề nghị quy định tỷ lệ diện tích sáng tạo tối thiểu và cơ chế thu hồi ưu đãi, nhằm kiểm soát chặt chẽ đối tượng thụ hưởng, tránh phát sinh những dự án bất động sản khoác áo văn hóa. Đồng thời, cần có các chỉ tiêu cụ thể để đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách và mục tiêu đóng góp của công nghiệp văn hóa.

Nhấn mạnh yêu cầu lựa chọn đúng lĩnh vực có lợi thế và tập trung nguồn lực, đại biểu Lê Hoàng Anh cho rằng thành công của Luật Phát triển công nghiệp văn hóa không được đo bằng số lượng khu được công nhận, mà phải được đánh giá bằng khả năng người sáng tạo Việt Nam sống được bằng nghề và các giá trị Việt Nam có thể bước ra thế giới.

“Chọn đúng lõi, dồn đúng sức, đó là cách để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực phát triển” - đại biểu Lê Hoàng Anh nhấn mạnh.