Có gì đặc biệt trong mâm "cỗ lá" ngày Tết của người Mường?

Hà Nội ▾ ⛅ --°

Aa

Tin tức và sự kiện

Thứ Hai, 12/2/2024 00:00 (GMT+7)

Có gì đặc biệt trong mâm "cỗ lá" ngày Tết của người Mường?

"Cỗ lá" là mâm cỗ truyền thống mang đặc trưng của người Mường trong những dịp lễ, Tết, cưới xin hay ma chay, thay vì thức ăn được bày trên đĩa, người Mường bày trên lá chuối rừng.

Thay vì chiếc mâm, thì người Mường dùng lá cuối rừng, vì sự khác biệt với chuối thông thường. Lý do lá chuối rừng được người Mường chọn làm mâm cỗ, vì lá to, xanh đậm hơn so với cây chuối bình thường. — Mâm "cỗ lá" của người Mường (Hòa Bình) chứa đựng rất nhiều món ăn gần gũi nhưng được trình bày có nguyên tắc và rất tinh tế. Thay vì chiếc mâm, thì người Mường dùng lá chuối rừng, vì sự khác biệt với chuối thông thường. Lý do lá chuối rừng được người Mường chọn làm mâm cỗ, vì lá to, xanh đậm hơn so với cây chuối bình thường.

Ngoài các nguyên vật liệu cấu thành như chất liệu làm mâm, loại lá được sử dụng để lót mâm khi bày thức ăn, thì điểm nhấn chính ở đây chính là các món ẩm thực được bày trên mâm. — Lá chuối rừng sau khi chặt về được cắt tỉa phù hợp với kích thước mâm cỗ và đem hơ qua lửa cho lá săn lại mục đích làm tăng độ dẻo mềm cho lá, làm cho lá tỏa ra hương thơm đặc trưng của lá chuối rừng và đặc biệt thuận tiện hơn trong việc bày các món ăn lên mâm. Hương vị lá chuối rừng quyện với hương vị của các món ăn sẽ tạo nên một hương vị đậm đà khó quên trong lòng du khách. Sau khi cắt tỉa lá chuối thành hình hợp với chiếc mẹt, các món ẩm thực được xếp đặt theo trình tự.

Nguyên liệu để chế biến các món cụ thể gồm: Thịt gà, cá, các món về thịt lợn bao gồm thịt lợn luộc và nướng, chả cuốn lá bưởi, tim, gan luộc, xôi, cá nướng, măng ớt muối, dưa chua, cây chuối rừng thái nhỏ để nấu canh, rau thơm các loại; — Được biết, nguyên liệu để chế biến các món cụ thể gồm: Thịt gà, thịt lợn nướng và luộc, cá nướng, chả cuốn lá bưởi, tim, gan luộc, xôi, măng ớt muối, dưa chua, cây chuối rừng thái nhỏ để nấu canh, rau thơm các loại;

Nười Mường luôn quan niệm gạo nếp, xôi nếp là tinh hoa của đất trời, là thành quả lao động từ bàn tay cần cù của người Mường trong mâm cỗ lá, xôi nếp cũng là món nổi bật trong mâm. — Người Mường luôn quan niệm gạo nếp, xôi nếp là tinh hoa của đất trời, là thành quả lao động từ bàn tay cần cù của người Mường trong mâm cỗ lá, xôi nếp cũng là món nổi bật trong mâm.

Phổ biến nhất là xôi trắng tượng trưng cho đất trời, rừng núi. Cầu kỳ hơn thì đồng bào Mường dùng xôi màu, xôi ngũ sắc. Xôi nếp Mường phải đồ trong chõ gỗ mới kín hơi và dẻo thơm, khi đơm ra đĩa, hạt nếp tỏa ra như đóa hoa thể hiện sự phồn thịnh, no đủ.

Gia vị chế biến kèm theo các loại bao gồm nước mắm, muối gia vị, dầu ăn, mì chính, hạt nêm, hạt dổi rừng, hạt he (hay còn gọi là hạt mắc khén), hạt tiêu, hạt vừng, lá kịa, tỏi, gừng, ớt, giềng, hành khô và nhiều gia vị dân tộc phụ trợ khác. — Các gia vị rất đa dạng như: hạt dổi rừng, hạt he (hay còn gọi là hạt mắc khén),nước mắm, muối gia vị, dầu ăn, mì chính, hạt nêm, hạt tiêu, hạt vừng, lá kịa, tỏi, gừng, ớt, giềng, hành khô và nhiều gia vị dân tộc.

Cách sắp mâm cỗ lá của người Mường khá độc đáo và phải nhờ đến đôi bàn tay khéo léo của phụ nữ Mường. Mâm được làm từ mẹt tre hoặc mâm gỗ vuông, tròn. Lá chuối được hơ trên lửa và trải lên mâm cũng là lúc các món ăn nóng được bày biện theo thứ tự gọn gàng, món nọ bổ trợ cho món kia nhìn rất sinh động và hấp dẫn. Qua mâm cỗ lá, người Mường đã thể hiện cách linh hoạt tính cộng đồng, tình cảm tương thân tương ái, nền nếp gia đình cũng như văn hóa của mình. — Cách sắp đặt mâm cỗ lá của người Mường khá độc đáo và phải nhờ đến đôi bàn tay khéo léo của phụ nữ Mường. Mâm được làm từ mẹt tre hoặc mâm gỗ vuông, tròn. Lá chuối được hơ trên lửa và trải lên mâm cũng là lúc các món ăn nóng được bày biện theo thứ tự gọn gàng, món nọ bổ trợ cho món kia nhìn rất sinh động và hấp dẫn. Qua mâm cỗ lá, người Mường đã thể hiện cách linh hoạt tính cộng đồng, tình cảm tương thân tương ái, nền nếp gia đình cũng như văn hóa của mình.Thưởng thức cỗ "lá", thực khách không chỉ cảm nhận được hương vị đặc trưng của các món ăn dân tộc, mà cảm nhận được tình cảm mộc mạc, chân thành cùng những lễ giáo, phép tắc của người Mường được thể hiện qua cách bày cỗ, cách ngồi, cách ăn.

Minh Ngọc

Cùng chuyên mục

Đưa truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh lên sân khấu xiếc bằng công nghệ hiện đại

Dự kiến vào ngày 25/9, Liên đoàn Xiếc Việt Nam sẽ ra mắt chương trình nghệ thuật “Sơn Thần Thủy Quái”. Đây là chương trình được Liên đoàn xây dựng trong kế hoạch tác phẩm đặt hàng năm 2026.

Từ chiếc đèn trung thu đến một sản phẩm công nghiệp văn hóa

Mỗi độ Rằm tháng Tám, khi những chiếc đèn ông sao, đèn kéo quân, đèn cá chép lại sáng lên trong tay trẻ nhỏ, một phần ký ức văn hóa Việt Nam cũng được đánh thức.

106 kỳ thủ tranh tài tại Giải Vô địch Cờ tướng quốc gia

Sáng 22/9, Liên đoàn Cờ tướng Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Bắc Ninh tổ chức khai mạc Giải Vô địch Cờ tướng xuất sắc quốc gia năm 2026.

“Việt Nam: Hành trình Tổ quốc qua điện ảnh và âm nhạc”: Cầu nối văn hóa Việt Nam và Hoa Kỳ

Tối ngày 21/9, trong khuôn khổ chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước Canada, tại Hoa Kỳ đã diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên “Việt Nam: Hành trình Tổ quốc qua điện ảnh và âm nhạc”.

Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh chúc mừng HCV đầu tiên của Đoàn Thể thao Việt Nam

Ngay sau khi đội tuyển karate nữ, nội dung kata giành được tấm HCV đầu tiên cho Đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng uỷ Bộ, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã gửi lời chúc mừng các vận động viên, huấn luyện viên và toàn đoàn Thể thao Việt Nam.