Tối 28/8, khoảng 100.000 người dân và du khách đã cùng có mặt trong chương trình nghệ thuật “Quảng Ninh - Thành phố rạng rỡ tương lai”, nhân sự kiện thành lập thành phố Quảng Ninh. Những đại nhạc hội (concert) quy mô lớn bên vịnh di sản không đến từ một sớm một chiều, mà xuất phát từ định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, lấy nghệ thuật biểu diễn làm mũi nhọn, gắn với du lịch, kinh tế đêm và kinh tế di sản. Cùng với việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Quảng Ninh đang có những bước đi cụ thể hướng đến mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GRDP vào năm 2030. 

Trải nghiệm di sản

Hơn một năm sau khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới, Yên Tử đang đón lượng khách kỷ lục. 9 tháng năm 2026, Khu di tích và danh thắng Yên Tử (Quảng Ninh) đón hơn 1,2 triệu lượt khách, tăng 138% so với cùng kỳ năm 2025. Từ một điểm đến chủ yếu phục vụ hành hương, chiêm bái, Yên Tử từng bước hình thành hệ thống sản phẩm, dịch vụ dựa trên văn hóa, cảnh quan và bản sắc. Chương trình nghệ thuật “Non thiêng Yên Tử - Khí phách ngàn năm”, Hội chợ văn hóa Trúc Lâm cùng các hoạt động trưng bày, trải nghiệm đang đưa câu chuyện về Phật hoàng Trần Nhân Tông và Thiền phái Trúc Lâm đến gần hơn với công chúng.

Chị Nguyễn Thanh Tâm, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Mình cảm thấy rất vui khi được trải nghiệm rất nhiều hoạt động ở nơi đây như cưỡi ngựa, mặc cổ phục, hay buổi tối ở bên Làng Nương có những chương trình nhảy sạp, thả đèn hoa đăng, tái hiện lại lễ hội truyền thống của làng”.

Không chỉ ở Yên Tử, di sản đang bước ra khỏi không gian tham quan để đi vào hành trình của du khách theo nhiều cách. Từ các thôn bản vùng cao Bình Liêu, Lục Hồn cho đến đô thị Hạ Long, Hồng Gai, các di tích văn hóa được đưa vào khai thác, kết nối. Mùa hè vừa qua, thuyền ba vách – biểu tượng từng gắn bó với đời sống cư dân vùng biển Hạ Long cũng được đưa vào khai thác trải nghiệm. Di sản còn hiện diện trên không gian số, khi 370/370 địa chỉ đỏ, di tích lịch sử, văn hóa đã được gắn mã QR, còn Yên Tử, Bạch Đằng và Khu di tích nhà Trần ứng dụng công nghệ 3D, VR360.

Nếu di sản là nền móng, thì nghệ thuật biểu diễn đang chứng kiến sức bật mạnh mẽ. Đêm 30/4, Carnaval Hạ Long 2026 thu hút khoảng 80.000 khán giả, đông nhất từ trước đến nay. Khi thành phố lên đèn, các show nhạc nước, những màn pháo hoa nghệ thuật… tiếp tục giữ chân du khách. Từ ngày 30/5, Bảo tàng - Thư viện thành phố thí điểm các sản phẩm, dịch vụ kinh tế ban đêm, trong khi phố đi bộ, chợ đêm, không gian ẩm thực và những đêm nhạc trên du thuyền ven bờ vịnh Hạ Long được mở rộng. 9 tháng năm 2026, Quảng Ninh đón hơn 18,8 triệu lượt khách, tăng 9,9% so với cùng kỳ; tổng thu du lịch đạt khoảng 56.400 tỷ đồng, tăng hơn 27%. Tổng thu tăng nhanh gần gấp ba lần lượng khách.

PGS.TS Vũ Văn Viện, Trưởng Khoa Du lịch, Trường Đại học Hạ Long nhận định: “Khi có chợ đêm, pháo hoa, cả sản phẩm Bảo tàng Quảng Ninh về đêm thì chúng ta thấy rõ ràng câu chuyện là khách chi tiêu nhiều hơn, khách ở lại với Quảng Ninh nhiều hơn và bước đầu đã tạo ra một chuỗi sản phẩm có sự liên kết rất cao”.

Còn nhiều tiềm năng

Các lĩnh vực công nghiệp văn hóa khác cũng đang chuyển mình. Trong điện ảnh, Cục Điện ảnh và Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh vừa ký biên bản ghi nhớ hợp tác. Cùng thời điểm, tiềm năng du lịch, điện ảnh của Quảng Ninh được giới thiệu tại Liên hoan phim quốc tế Tokyo lần thứ 39.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhận định: “Quảng Ninh có tiềm năng, lợi thế rất lớn trong lĩnh vực điện ảnh, với lợi thế về di sản, về con người, về địa lý, các cảnh đẹp. Đây là một phim trường rất lý tưởng cho tất cả các bộ phim, từ đề tài lịch sử, đấu tranh bảo vệ đất nước cho đến những cảnh về đất nước phát triển. Rất mong thời gian tới Quảng Ninh sẽ có liên hoan phim riêng, festival di sản hội tụ”.

Liên hoan phim riêng cũng nằm trong định hướng của Quảng Ninh đến năm 2027, cùng với các sự kiện văn hóa, điện ảnh quốc tế lớn. Thành phố đang rà soát quỹ đất cho các cụm, tổ hợp sáng tạo văn hóa và địa điểm biểu diễn thực cảnh, loại hình có thể hoạt động thường xuyên, bởi hiện nay nhiều chương trình nghệ thuật vẫn gắn với mùa vụ, sự kiện. Ngay trong quý IV, một chuỗi sự kiện được tập trung tổ chức, từ Giải Marathon Quốc tế Di sản Hạ Long 2026, Liên hoan Ẩm thực Quảng Ninh 2026, Lễ hội Mùa thu Yên Tử đến Bình Liêu Then Festival, sự kiện văn hóa - nghệ thuật - du lịch Quảng Ninh - Quảng Tây (Trung Quốc).

Tuy vậy, thành phố Quảng Ninh cũng thẳng thắn nhìn nhận các chương trình văn hóa, nghệ thuật hiện có cần nâng cao hơn về chất lượng, tính đặc sắc và sự chuyên nghiệp. Quảng Ninh vẫn cần một thương hiệu sự kiện âm nhạc mang dấu ấn riêng. Đó cũng là điều NSƯT Hoàng Tùng, người thường xuyên góp mặt trong các đêm concert và cũng là người con Quảng Ninh mong đợi: “Quảng Ninh là một miền đất có rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng sinh ra từ đây như Nghệ sĩ Nhân dân Lê Dung, Nghệ sĩ Nhân dân Quang Thọ. Tôi hy vọng Quảng Ninh tạo ra một điểm nhấn, ví dụ một cuộc thi gắn với tiếng hát của Quảng Ninh, tạo dựng một thương hiệu mà mỗi lần nhắc đến cuộc thi đó thì sẽ gắn liền với Quảng Ninh”.

Nghị quyết 80 đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa. Với Quảng Ninh, từ biển người trong những đêm nhạc bên vịnh đến một thương hiệu mà chỉ cần nhắc tên là biết đến Vùng Mỏ, chặng đường vẫn còn ở phía trước. Di sản đang được đánh thức, sân khấu đang sáng đèn và cánh cửa điện ảnh vừa hé mở, đó là những đề tài rộng mở để thành phố mới viết tiếp câu chuyện công nghiệp văn hóa của mình.

Theo VOV