Trống đồng Đông Sơn là sản phẩm đúc thực nghiệm từ kết quả nghiên cứu các mảnh khuôn đúc trống đồng niên đại thế kỷ III-IV phát hiện tại Luy Lâu (Bắc Ninh). Đây là kết quả đề tài nghiên cứu cấp Bộ do Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) thực hiện năm 2022 và là sản phẩm duy nhất dựa trên những mảnh khuôn đúc duy nhất ở Việt Nam.
Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh thay mặt Bộ VHTTDL trao tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bản phục dựng Trống đồng Đông Sơn
Trống đồng Đông Sơn được đúc thực nghiệm có hình dáng gồm 4 phần: mặt, tang phình, lưng thẳng và chân choãi.
Giữa mặt trống là ngôi sao 10 tia, xen kẽ hoa văn lông công cách điệu, từ trong ra ngoài có 12 vành hoa văn: vành 1 là hồi văn chữ N; vành 2,4,6,9,11 là văn vạch ngắn song song; vành 3, 10 vòng tròn đồng tâm tiếp tuyến; vành 5 hoa văn người hóa trang lông chim; vành 7 hình 4 chim Lạc bay ngược chiều kim đồng hồ xen kẽ hình trâm; vành 8, 12 hoa văn bông lúa. Rìa mặt trống có 4 tượng cóc. Tang và lưng trống có các băng hoa văn ngang thân và bổ dọc như: vạch ngắn song song kết hợp vòng tròn đồng tâm tiếp tuyến và bông lúa. Trống có 4 quai kép đối xứng.
Bản vẽ phác thảo Trống đồng Đông Sơn
Tại lễ trao tặng, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh khẳng định, Trống đồng Đông Sơn là minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của văn minh Việt cổ cũng như các giá trị bản sắc văn hóa của Việt Nam.
Các nghệ nhân phục dựng Trống đồng
Đây là di vật tiêu biểu của văn hóa Đông Sơn, có phạm vi phân bố rộng từ vùng Nam Trung Quốc tới Đông Nam Á lục địa và hải đảo. Cho đến hiện nay, trong vùng phân bố trống đồng mới chỉ có 2 địa điểm phát hiện được khuôn đúc trống đồng, đó là thành cổ Luy Lâu ở tỉnh Bắc Ninh (Việt Nam) và di tích Non Nong Hor ở tỉnh Mukdahan (Thái Lan), trong đó, di tích Luy Lâu (Việt Nam) là nơi duy nhất trên thế giới phát hiện được số lượng lớn các mảnh khuôn đúc trống đồng.
Mặt ngang và dọc của Trống đồng Đông Sơn
Được biết, năm 2021 - 2022, trên cơ sở nghiên cứu thông tin khoa học thu được từ mảnh khuôn đúc phát hiện ở Luy Lâu, các nhà khảo cổ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã phác dựng lại hình dáng, hoa văn chiếc trống, tiến hành khảo sát các làng nghề truyền thống đúc đồng và chọn làng nghề Chè Đông (Thanh Hóa) để đúc thực nghiệm trống đồng (gọi là trống đồng Đông Sơn).
Sau hơn 4 tháng miệt mài thực hiện phục dựng từ hàng nghìn mảnh, trống được đúc ra đạt yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật, từ độ dày, trọng lượng đến hoa văn trang trí và độ âm vang. Vì vậy, sản phẩm trống đồng Đông Sơn là độc bản, sản phẩm của quá trình nghiên cứu, phục dựng từ các mảnh khuôn đúc trống đồng là những tài liệu xác thực, khoa học./.
