Phát biểu tại lễ hội, Chủ tịch UBND xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh Phan Tùng Dương cho biết, Yên Thế là vùng đất cổ, nơi hội tụ nhiều lớp trầm tích lịch sử và văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Trải qua hàng ngàn năm dựng xây và phát triển, vùng đất này đã hình thành nên một bản sắc văn hóa độc đáo, giàu truyền thống yêu nước, đoàn kết và nghĩa khí.

Thực hiện Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, từ 1/7/2025, xã Yên Thế được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ các xã (Tân Hiệp, Đồng Tâm, Đồng Lạc, Tân Sỏi và thị trấn Phồn Xương), xã có diện tích là 44,074km2, dân số gần 31.000 người, gồm 50 thôn, bản, tổ dân phố, 8 dân tộc anh em cùng chung sống.

Nhắc đến Yên Thế, người dân cả nước đều nhớ đến Cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913) do người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám lãnh đạo. Cuộc khởi nghĩa được các nhà nghiên cứu đánh giá là cuộc khởi nghĩa vũ trang của nông dân lớn nhất, bền bỉ nhất, oanh liệt nhất trong lịch sử dân tộc đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược trước khi có Đảng.

Cuộc khởi nghĩa là một minh chứng đầy thuyết phục về sức mạnh tiềm tàng của người nông dân, đóng góp nhiều kinh nghiệm quý báu vào kho tàng lịch sử quân sự Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật chiến tranh du kích, chiến tranh nhân dân, lập làng chiến đấu, vừa đánh vừa đàm .. trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược bảo vệ tổ quốc sau này.

Cũng chính trên mảnh đất này, biết bao nghĩa quân đã chiến đấu kiên cường, lập nên những chiến công hiển hách, viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc. Trong quá trình lãnh đạo cuộc khởi nghĩa, Hoàng Hoa Thám đã thể hiện phẩm chất của một thiên tài quân sự, người mà chính người Pháp cũng phải thừa nhận “Mỗi thế kỷ chỉ xuất hiện một lần mà thôi".

Cuộc khởi nghĩa đã qua đi, nhưng trong nhân dân vẫn lưu truyền câu ca đầy tự hào: “Yên Thế là đất Cụ Đề, Tây lên thì dễ, Tây về thì không". Câu ca mộc mạc nhưng chứa đựng niềm kiêu hãnh của một vùng đất kiên cường, bất khuất, giàu khí phách anh hùng.

"Không chỉ giàu truyền thống cách mạng, Yên Thế còn là nơi lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phong phú, với hàng chục đình, đền, chùa cổ kính, nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc, cùng các phong tục, tập quán mang đậm bản sắc của các dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn. Những giá trị văn hóa quý báu ấy chính là nguồn lực nội sinh to lớn, là nền tảng tinh thần vững chắc để xã Yên Thế tiếp tục phát triển trong thời kỳ mới", Chủ tịch UBND xã Yên Thế nhấn mạnh.

VOV