Phát triển sản phẩm du lịch

Trên nền tảng 177 di tích được xếp hạng, trong đó có 5 di tích quốc gia đặc biệt và 39 di tích quốc gia, tỉnh Đắk Lắk đang định vị lại các sản phẩm du lịch theo hướng khai thác sâu các giá trị bản sắc địa phương. Không còn bó hẹp trong các mô hình tham quan truyền thống, địa phương đã khéo léo lồng ghép di sản phi vật thể như Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ vốn được UNESCO vinh danh vào các hành trình trải nghiệm của du khách. Thêm vào đó, sức sống cư dân miền biển đã hình thành nên những sự kiện mang dấu ấn khác biệt như Lễ hội Cầu ngư tôn vinh di sản vạn chài.

Đặc biệt, Lễ hội cá ngừ Đắk Lắk năm 2026, với chủ đề “Tinh hoa Câu vàng - Khát vọng vươn khơi” sẽ được tổ chức tại phường Tuy Hòa (dự kiến trong khoảng tháng 4 - 5) với các hoạt động như: Chương trình nghệ thuật tái hiện hành trình khởi nguyên nghề cá ngừ, tri ân ngư dân tiên phong, trao dây câu vàng cho thế hệ trẻ; nghệ thuật kể chuyện với mô hình cá ngừ bằng tranh ánh sáng; trưng bày, giới thiệu, chế biến và thưởng thức các món ăn đặc sắc từ cá ngừ kết hợp trình diễn ẩm thực… Những hoạt động này không chỉ là sự kiện văn hóa đơn thuần mà còn là giải pháp kích cầu hiệu quả, kết nối các điểm đến nổi tiếng; hình thành trục du lịch liên vùng từ đại ngàn xuống biển, mở ra không gian phát triển đầy tiềm năng cho khu vực phía Đông tỉnh, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa du lịch sinh thái rừng, thác với du lịch biển đảo.

Theo đánh giá của Sở VHTTDL, di sản chính là nguồn vốn, là nguồn lực nội sinh để thúc đẩy phát triển bền vững. Việc lồng ghép tri thức bản địa cùng hệ sinh thái tự nhiên vào sản phẩm du lịch không chỉ giúp bảo tồn văn hóa một cách bền vững mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh độc đáo cho Đắk Lắk trên thị trường trong nước và quốc tế.

Khơi thông nguồn lực, khẳng định vị thế

Trong kế hoạch năm 2026, Đắk Lắk đặt mục tiêu đầy kỳ vọng với con số 8 triệu lượt khách, mang về tổng thu ngân sách khoảng 16.000 tỷ đồng, tăng 17% so với năm trước. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, tỉnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp khơi thông nguồn lực, từ việc hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối rừng - biển đến việc đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các dự án trọng điểm.

Đặc biệt, công tác chuyển đổi số được xác định là đòn bẩy quan trọng với việc công bố bản đồ số du lịch và hộ chiếu ẩm thực, giúp du khách dễ dàng tiếp cận và trải nghiệm các giá trị di sản trong không gian số. Song song với việc phát huy giá trị vật thể, địa phương đặc biệt chú trọng đến vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư, bởi di sản chỉ thực sự tồn tại và phát triển khi gắn liền với sinh kế bền vững của người dân. Việc xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng chuẩn hóa và hỗ trợ người dân tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị du lịch chính là chìa khóa để công tác bảo tồn trở nên thiết thực và lâu dài hơn. Bên cạnh đó, các kế hoạch nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối rừng - biển và thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các tổ hợp dịch vụ, khu nghỉ dưỡng quy mô lớn cũng đang được triển khai đồng bộ.

Đắk Lắk xác định rõ du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các ngành, lĩnh vực khác cùng phát triển. Đồng thời, việc rà soát và tổ chức lại không gian du lịch mới, đặc biệt là hướng phát triển về phía Đông kết nối duyên hải Nam Trung Bộ, sẽ tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho các khu vực còn gặp nhiều khó khăn.

Theo Giám đốc Sở VHTTDL Trần Hồng Tiến, bên cạnh những di sản đã được khẳng định như: Không gian văn hóa cồng chiêng, nghệ thuật bài chòi, sử thi hay các nghề thủ công truyền thống, tỉnh Đắk Lắk còn sở hữu văn hóa cà phê - một di sản sống đang phát triển mạnh mẽ và trở thành nguồn lực nền tảng quan trọng, tạo động lực cho phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội.

Hiện nay, Bộ VHTTDL đang trình Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép tỉnh lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể, ghi danh vào các danh sách của UNESCO. Đây là dấu mốc quan trọng thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ đối với việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa cà phê Việt Nam, trong đó Đắk Lắk đóng vai trò là trung tâm.

Tỉnh Đắk Lắk định hướng phát huy giá trị của di sản cà phê theo hướng gắn kết hài hòa giữa kinh tế xanh, nông nghiệp bền vững, du lịch nông nghiệp, văn hóa, hệ sinh thái sáng tạo và công nghiệp văn hóa. Đồng thời phổ biến tri thức cộng đồng và nâng cao đời sống, sinh kế cho người dân. Định hướng này phù hợp với triết lý của UNESCO về bảo tồn dựa vào cộng đồng, phát triển dựa trên di sản, bền vững dựa vào văn hóa.