Cùng tham dự tọa đàm có Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh; Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu;… cùng lãnh đạo các Sở Văn hóa và Thể thao; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố và đại diện nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch.

Nhận diện điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển du lịch trong kỷ nguyên mới

Phát biểu tại tọa đàm, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong cho biết: “Đất nước ta đang bước vào một thời kỳ phát triển mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ. Mục tiêu chiến lược của Đảng và Nhà nước là duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số từ nay đến năm 2030, đưa Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Trong tiến trình đó, du lịch được xác định là ngành kinh tế trọng điểm, đóng góp then chốt vào sự phát triển chung.

Sau 9 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chúng ta đã đạt được những thành tựu nhất định. Tuy nhiên, bối cảnh mới đòi hỏi một tư duy đột phá hơn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện đang khẩn trương xây dựng Đề án tổng kết Nghị quyết 08-NQ/TW, từ đó đề xuất Bộ Chính trị ban hành một nghị quyết mới, tạo hành lang pháp lý vững chắc để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn”.

Cũng theo Thứ trưởng Hồ An Phong, quy trình xây dựng chính sách không thể chỉ dừng lại ở các cơ quan Trung ương. Bởi, du lịch vận hành tại địa phương, tại điểm đến và bởi các doanh nghiệp, do đó, tiếng nói từ thực tiễn là yếu tố “sống còn” cho chất lượng của Đề án và nghị quyết.

Qua đó, Thứ trưởng Hồ An Phong đề nghị: “Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung đóng góp những ý tưởng thiết thực để thiết kế hành lang pháp lý minh bạch, cởi mở; Chỉ ra các "điểm nghẽn" từ kinh nghiệm hoạt động thực tế, nêu lên những rào cản đang kìm hãm tiềm năng lợi thế của địa phương và doanh nghiệp. Từ đó, xây dựng Đề án chất lượng để trình Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới góp phần thúc đẩy ngành Du lịch phát triển”.

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, nội dung thảo luận được xây dựng theo trình tự từ việc nhìn nhận bối cảnh, vị thế của du lịch Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới đến việc xác định các giải pháp để đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trong đó, phần trọng tâm là nhận diện rõ những tồn tại, hạn chế, điểm nghẽn và nguyên nhân để đề xuất các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp mang tính đột phá cho giai đoạn tới.

Dự thảo Đề án hiện xác định 8 nhóm giải pháp trọng tâm như: Đổi mới tư duy và nâng cao nhận thức về phát triển du lịch; hoàn thiện thể chế, chính sách; phát triển hạ tầng; cơ cấu lại thị trường và phát triển sản phẩm du lịch; đột phá trong xúc tiến quảng bá, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam; phát triển nguồn nhân lực và doanh nghiệp du lịch và phát triển cộng đồng làm du lịch; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, bền vững và an toàn.

“Các ý kiến đóng góp tại tọa đàm sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện Đề án, bảo đảm các chính sách phát triển du lịch trong giai đoạn tới đi vào thực chất, tạo ra kết quả cụ thể và hiệu quả bền vững” – ông Hà Văn Siêu khẳng định. 

Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung phân tích nhiều điểm nghẽn đang ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành du lịch, từ cơ chế điều hành, liên kết vùng, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số đến xúc tiến quảng bá, chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường và đào tạo nhân lực. Nhiều đại biểu cho rằng cần có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt và mang tính đột phá hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới.

Phát triển du lịch không chỉ “bán cảnh” mà phải “bán trải nghiệm”

Chia sẻ tại tọa đàm, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang, Nguyễn Trung Ngọc bày tỏ sự đồng tình với các nội dung trong dự thảo Đề án, đồng thời đánh giá đây là một Đề án quy mô, được xây dựng bài bản và có chiều sâu. Tuy nhiên, từ thực tiễn địa phương, ông cho rằng vẫn cần tiếp tục bổ sung, hoàn thiện một số nội dung để tạo hiệu quả rõ nét hơn trong giai đoạn tới.

Theo ông Nguyễn Trung Ngọc, định hướng chuyển từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng du lịch là hoàn toàn đúng đắn. Hiện nay, Việt Nam có thể đón hàng chục triệu lượt khách quốc tế, song mức chi tiêu của khách vẫn chưa cao, giá trị thu về cho nền kinh tế còn hạn chế. Ông dẫn chứng, tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Hàn Quốc hay Nhật Bản, giá tour và vé máy bay có thể rất cạnh tranh, nhưng nguồn thu lớn lại đến từ hoạt động mua sắm, tiêu dùng của khách du lịch.

Từ thực tế đó, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang cho rằng Việt Nam cần tạo ra những sản phẩm đủ hấp dẫn để kích thích chi tiêu của du khách. Đây không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành du lịch hay các địa phương mà cần sự phối hợp đồng bộ của nhiều bộ, ngành khác, đặc biệt là lĩnh vực công thương và phát triển sản phẩm hàng hóa phục vụ du lịch.

Đề xuất giải pháp phát triển du lịch trong giai đoạn tới, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, Nguyễn Thùy Yên cũng tập trung vào hai trọng tâm là phát triển sản phẩm du lịch và phát triển nguồn nhân lực

Về phát triển sản phẩm du lịch, bà Nguyễn Thùy Yên cho rằng, đây là sự tổng hòa của nhiều loại hình dịch vụ, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ với các ngành kinh tế khác như công thương, nông nghiệp, vận tải, y tế… Trong đó, điều kiện tiên quyết là phải có quy hoạch du lịch bài bản. Bên cạnh đó, cần có cơ chế, chính sách phù hợp để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các sản phẩm du lịch mới, gia tăng trải nghiệm, kích thích chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Trong giai đoạn hiện nay, cần ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch có hàm lượng văn hóa cao, gắn với công nghiệp văn hóa.

Đối với du lịch đêm, nhiều địa phương hiện vẫn gặp khó khăn do vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến thời gian hoạt động và tổ chức các hoạt động văn hóa sau 22 giờ. Vì vậy, cần sớm có những cơ chế, chính sách phù hợp để tháo gỡ, tạo điều kiện phát triển các sản phẩm du lịch đêm.

Nhấn mạnh nguồn nhân lực chính là “gương mặt đại sứ” của ngành du lịch, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh cho rằng: “Dù sở hữu hạ tầng hiện đại hay cảnh quan đặc sắc nhưng nếu người làm du lịch không truyền tải được giá trị văn hóa, trải nghiệm thì du lịch chỉ dừng ở việc “bán cảnh” chứ chưa thể “bán trải nghiệm”. Hiện nay, điểm nghẽn lớn của ngành là năng suất lao động còn thấp, kỹ năng mềm và ngoại ngữ hạn chế, trong khi đại dịch COVID-19 đã làm đứt gãy đáng kể nguồn nhân lực du lịch. Chính vì vậy, tôi đề nghị trong quan điểm phát triển: “Lấy văn hóa làm nền tảng, di sản làm nguồn lực cạnh tranh”, cần bổ sung thêm "Con người là trung tâm và động lực". Con người ở đây là người làm du lịch và cả du khách”.

Đại diện Công ty Cổ phần Hàng Không VietJet cho biết: Công tác quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam hiện nay vẫn chưa được định vị rõ nét tại các thị trường trọng điểm. Vì vậy, cần đổi mới cách làm quảng bá theo hướng tập trung, có chiều sâu và xác định rõ nhóm khách hàng mục tiêu, thay vì triển khai dàn trải. Mục tiêu là tạo dấu ấn rõ ràng hơn về hình ảnh, thương hiệu du lịch Việt Nam đối với người dân, doanh nghiệp và các tập đoàn du lịch quốc tế.

Ngoài ra, chính sách thị thực vẫn là một trong những vấn đề then chốt ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của du lịch Việt Nam. Theo đó, cần nghiên cứu mở rộng thời hạn visa nhiều lần cho các nhóm khách có nhu cầu thường xuyên như khách doanh nhân từ Ấn Độ. Hiện nay, Việt Nam đã cấp visa nhiều lần thời hạn một tháng, tuy nhiên có thể cân nhắc kéo dài lên 6 tháng hoặc 1 năm để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh, đầu tư và du lịch.

Phát biểu kết luận tọa đàm, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong trân trọng cảm ơn các ý kiến đóng góp trách nhiệm, tâm huyết của các đại biểu. Các ý kiến tại tọa đàm là cơ sở quan trọng để Bộ VHTTDL, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tiếp thu, hoàn thiện Đề án trong thời gian tới, đồng thời, đề nghị các đại biểu tiếp tục nghiên cứu, gửi các ý kiến góp ý chi tiết để có thêm căn cứ hoàn thiện Đề án../.