Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 7/5, Sở VHTT TP.HCM đã thông tin về việc phát ngôn của nghệ sĩ gây tranh cãi trên mạng xã hội thời gian gần đây và đề nghị mọi tổ chức, cá nhân nghiêm túc chấp hành quy định pháp luật trong việc cung cấp thông tin trên không gian mạng và thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số (ban hành kèm theo Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL ngày 05/3/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật đối với người hoạt động nghệ thuật.
Sở khuyến khích các tổ chức, cá nhân khi tham gia mạng xã hội phải tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác, ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Sở cũng sẽ xem xét và xử lý nghiêm minh mọi tổ chức, cá nhân vi phạm quy định pháp luật trên tinh thần “không có vùng cấm và không có ngoại lệ”.
Người có ảnh hưởng khi tham gia hoạt động trên môi trường số phải tuân thủ quy định (ảnh minh hoạ: nguoiduatin.vn)
Sở VHTT TP.HCM cho biết, liên quan đến quy định trách nhiệm về phát ngôn, cung cấp, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội (không gian mạng), hiện có các quy định sau:
- Luật An ninh mạng quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, cũng như phòng ngừa, xử lý hành vi xâm phạm an ninh mạng, trong đó có hành vi về xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác.
Cụ thể tại khoản 3 Điều 16:
“3. Thông tin trên không gian mạng có nội dung làm nhục, vu khống bao gồm:
a) Xúc phạm nghiêm trọng danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác;
b) Thông tin bịa đặt, sai sự thật xâm phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác”.
- Về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội: được quy định tại Điều 36 Nghị định số 147/2024/NĐ-CP ngày 09/11/2024 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, trong đó quy định: “Chịu trách nhiệm về nội dung thông tin do mình lưu trữ, cung cấp, truyền đưa trên mạng xã hội…”.
Bên cạnh đó, ngày 05/3/2026, Bộ VHTTDL đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, hướng đến mục đích: Định hướng hành vi của tổ chức, cá nhân khi tham gia hoạt động trên môi trường số theo chuẩn mực văn hoá, đạo đức và pháp luật Việt Nam. Thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn và tôn trọng văn hóa Việt Nam; khuyến khích lan toả các giá trị tích cực, sáng tạo, mang bản sắc văn hoá dân tộc.
Đồng thời, nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; thúc đẩy sự minh bạch trong hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp; phối hợp với cơ quan quản lý trong công tác định hướng, giám sát và xử lý vi phạm trên môi trường số. Khuyến khích phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc Việt Nam, đồng thời tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn hoá tiến bộ của nhân loại trên môi trường số.
Tại Điều 4, Bộ Quy tắc quy định quy tắc chung như: “Ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam; Tôn trọng và thúc đẩy các giá trị văn hóa trên môi trường số, phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam; tôn trọng sự đa dạng văn hoá, khác biệt vùng miền, dân tộc, tôn giáo.”.
Và Điều 5 “Quy tắc ứng xử cá nhân”, nhấn mạnh các nội dung:
“7. Khi tham gia thảo luận, phản biện trên môi trường số, cần thể hiện thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh, lịch sự; sử dụng ngôn từ, lời thoại, hình ảnh văn minh, đúng mực, không thô tục, không phản cảm, không xúc phạm hoặc công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không sử dụng từ ngữ, âm thanh, hình ảnh gây thù hận, kích động bạo lực, phân biệt về giới, về vùng miền, dân tộc, tôn giáo, văn hóa.
8. Người có ảnh hưởng... khi tham gia hoạt động trên môi trường số, ngoài việc tuân thủ các quy định nêu trên tại Điều này, cần thực hiện các nội dung sau:
a) Tích cực, chủ động sản xuất, sáng tạo, lan tỏa những nội dung, sản phẩm có giá trị; phát triển, gìn giữ văn hoá Việt Nam trên các nền tảng số, góp phần xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới.
b) Gương mẫu chấp hành các quy định của pháp luật; đề cao trách nhiệm, ảnh hưởng của cá nhân với cộng đồng, xã hội, đặc biệt là đối với giới trẻ; thực hiện lối sống lành mạnh, tích cực; không cổ xúy các hành vi vi phạm pháp luật, trái với thuần phong mỹ tục và các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc...”.
Sở cho hay, hiện Cục Phát thanh truyền hình và Thông tin điện tử (thuộc Bộ VHTTDL) đang triển khai sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng” đến tất cả tổ chức, cá nhân đang tham gia hoạt động trên không gian mạng, nhằm góp phần xây dựng môi trường văn hóa trên không gian mạng.
Bên cạnh đó, đối với hoạt động nghệ thuật, còn có Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (ban hành kèm theo Quyết định số 3196/QĐ-BVHTTDL ngày 13 tháng 12 năm 2021). Mục đích của quy tắc này là: Xác định các chuẩn mực trong hành vi ứng xử, nhằm thống nhất nhận thức, hành động của người hoạt động nghệ thuật, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến lĩnh vực nghệ thuật và toàn xã hội. Khuyến khích, phát huy, lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp theo tinh thần “nhân cái đẹp, dẹp cái xấu”, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực. Góp phần khẳng định vai trò, trách nhiệm của người hoạt động nghệ thuật trong xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.