Đây là khẳng định của ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO, trong cuộc trao đổi với Phóng viên bên lề sự kiện.

Lần đầu tiên Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực được tổ chức tại Việt Nam. Bước đi này cho thấy điều gì trong nỗ lực hướng đến bảo tồn di sản và bền vững của Việt Nam, thưa ông?

Chúng tôi rất cảm kích khi Việt Nam đề xuất đăng cai Đối thoại lần này, bởi Việt Nam sở hữu nhiều Di sản Thế giới quan trọng. Việc tổ chức sự kiện tại đây cũng rất đúng thời điểm, bởi chủ đề được thảo luận là một vấn đề hết sức quan trọng: xác định và bảo tồn những di sản có giá trị nổi bật toàn cầu, có ý nghĩa đối với người dân, cộng đồng và các quốc gia.

Đối thoại lần này nhằm tìm hiểu cách thức đánh giá tính xác thực của một di sản để xem xét công nhận Di sản Thế giới, quy tụ các chuyên gia từ khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương để chia sẻ quan điểm, cùng thảo luận và đưa ra các khuyến nghị. Những kết quả này sẽ được tổng hợp trong một văn kiện mang tên “Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực”.

Tôi thực sự muốn cảm ơn Việt Nam vì đã đưa ra sáng kiến này, bởi điều đó cho thấy Việt Nam cam kết mạnh mẽ trong việc bảo vệ Di sản Thế giới và hỗ trợ triển khai Công ước Di sản Thế giới.

Ông đánh giá thế nào về những chủ đề và vấn đề trọng tâm được thảo luận tại Đối thoại lần này?

Đối thoại lần này tập trung xem xét cách chúng ta tính đến những khía cạnh của di sản không nhất thiết phải mang tính vật thể hay hữu hình. Chẳng hạn, khi một yếu tố vật chất của di sản không còn tồn tại, nhưng niềm tin tôn giáo vẫn được duy trì, các giá trị phi vật thể, nghi lễ và sự tôn kính vẫn hiện hữu, thì bản thân địa điểm đó vẫn có ý nghĩa rất quan trọng đối với cộng đồng. Câu hỏi là chúng ta cần tính đến những yếu tố này như thế nào trong cách tiếp cận và bảo vệ di sản.

Các cuộc thảo luận lần này cũng kế thừa những trao đổi ban đầu đã diễn ra tại châu Phi, bởi giữa châu Phi và châu Á có những điểm tương đồng trong cách nhìn nhận về di sản. Tại Nairobi năm 2025, các chuyên gia châu Phi đã bắt đầu thảo luận về việc định hình lại cách tiếp cận đối với khái niệm tính xác thực.

Giờ đây, nhờ sáng kiến của Việt Nam, khu vực châu Á - Thái Bình Dương có cơ hội đưa ra góc nhìn của riêng mình. Việt Nam đang triển khai nhiều hoạt động có ý nghĩa đối với vấn đề này. Chẳng hạn, việc phục dựng Điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long là một dự án quan trọng. Kinh nghiệm từ quá trình phục dựng này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách tiếp cận tính xác thực trong bối cảnh hiện nay.

Một vấn đề quan trọng khác là vai trò của cộng đồng với tư cách chủ thể có quyền, chứ không chỉ đơn thuần là các bên liên quan. Đây là một yếu tố rất đáng chú ý khi chúng ta xem xét cách bảo tồn di sản trong một thế giới đang thay đổi, cũng như cách duy trì tính liên tục của giá trị và ý nghĩa di sản.

Có rất nhiều vấn đề quan trọng được đặt ra, và các quốc gia tham dự đều mang đến những góc nhìn riêng. Đó chính là điều quan trọng nhất của Đối thoại lần này. Chúng tôi mong chờ những kết luận được đưa ra vào cuối hội nghị.

Ông kỳ vọng gì vào Văn kiện Hà Nội và vai trò của văn kiện này trong tương lai?

Chúng tôi kỳ vọng Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực sẽ trở thành một văn kiện nền tảng, giúp Ủy ban Di sản Thế giới tiếp tục nghiên cứu và thúc đẩy thảo luận về tương lai của Công ước Di sản Thế giới.

Đây sẽ là một văn kiện rất quan trọng và có ý nghĩa lịch sử đối với những nỗ lực của chúng ta nhằm tiếp tục hoàn thiện công tác nhận diện và bảo tồn những địa điểm có giá trị đặc biệt và quan trọng mà các cộng đồng và quốc gia trên thế giới cùng có trách nhiệm gìn giữ và chia sẻ với nhân loại.

Xin trân trọng cảm ơn ông!