Xây dựng “chân đế” vững chắc từ phong trào cơ sở

Trong những năm qua, Tuyên Quang luôn xác định phát triển TDTT là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đời sống tinh thần của người dân. Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” được triển khai sâu rộng, gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Theo số liệu thống kê đến nay, tỷ lệ người tập luyện TDTT thường xuyên trên toàn tỉnh đã đạt mức ấn tượng 32,5%; số hộ gia đình thể thao duy trì ổn định ở mức 25%. Toàn tỉnh hiện có 995 câu lạc bộ, hơn 106.000 đội thể thao cơ sở.

Để có được những con số ấn tượng kể trên phải kể đến sự chuyển biến rõ nét về nhận thức và cách thức tiếp cận bài bản trong việc đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng, chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ HLV, VĐV và công tác tổ chức các hoạt động thể thao từ phong trào cấp đến thể thao thành tích cao của tỉnh. Cụ thể, trong chương trình xây dựng nông thôn mới, quỹ đất dành cho thiết chế văn hóa - thể thao được ưu tiên hàng đầu. Nhiều địa phương đã huy động hiệu quả nguồn lực xã hội để xây dựng sân chơi, bãi tập, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thể thao miễn phí.

Bên cạnh đó, việc bảo tồn và phát huy các môn thể thao dân tộc như: Đẩy gậy, Bắn nỏ, Tung còn trong các lễ hội truyền thống đã tạo bản sắc riêng cho phong trào TDTT địa phương, đồng thời là môi trường phát hiện những tài năng tiềm năng cho thể thao thành tích cao.

Cùng với những kết quả đã đạt được thể thao tỉnh nhà vẫn còn nhiều hạn chế và thách thức như: phong trào tập luyện thể thao giữa các địa phương phát triển chưa đồng đều; hệ thống sân bãi, thiết chế thể thao còn thiếu, chưa đồng bộ và chưa đáp ứng được nhu cầu tập luyện của người dân. Cùng với đó, đội ngũ huấn luyện viên và cán bộ chuyên môn còn hạn chế cả về số lượng và trình độ. Thể thao học đường chưa được quan tâm đúng mức; công tác xã hội hóa chưa mạnh; việc phát hiện, đào tạo tài năng còn gặp nhiều thách thức. Công tác xã hội hóa trong lĩnh vực thể thao chưa mạnh...

Chiến lược bứt phá từ những môn “mũi nhọn”

Từ nền tảng thể thao quần chúng, Tuyên Quang đã sớm định hướng đầu tư trọng điểm vào những môn thể thao phù hợp với tố chất con người địa phương. Mô hình đào tạo “hình tháp 3 tầng” được triển khai hiệu quả, giúp tỉnh khẳng định vị thế ở các môn thế mạnh như: Pencak Silat, Wushu, Vật và Đua thuyền. 

Hàng năm, công tác đào tạo VĐV thể thao thành tích cao được chú trọng. So với giai đoạn trước, hệ thống trọng điểm chỉ gồm 9 môn với 124 VĐV, nhưng hiện nay cấu trúc lực lượng đã được hiệu chỉnh và mở rộng đáng kể. Tuyến năng khiếu duy trì 6 đội tuyển tập trung 30 VĐV; tuyến đào tạo duy trì 7 đội tuyển 86 VĐV; đội tuyển tỉnh với 20 VĐV.

Nhờ đó, thể thao thành tích cao của tỉnh liên tục đạt kết quả ấn tượng. Năm 2025, Tuyên Quang tham gia 34 giải khu vực và toàn quốc, giành 221 huy chương, gồm 45 HCV, 63 HCB và 113 HCĐ. Tỉnh đóng góp 27 VĐV cấp Kiện tướng và 45 VĐV cấp I cho thể thao nước nhà. Trên đấu trường quốc tế, các VĐV Muay, Bóng ném, Canoeing, Pencak Silat và Vật đã giành 3 HCV và 4 HCĐ tại các giải vô địch Đông Nam Á và trẻ châu Á.

Thành công của thể thao Tuyên Quang gắn liền với sự chỉ đạo sát sao của các cấp chính quyền và đổi mới trong công tác quản lý. Tỉnh đã từng bước chuẩn hóa quy trình tuyển chọn, huấn luyện, đồng thời triển khai hiệu quả các chính sách đãi ngộ đối với VĐV và huấn luyện viên. Việc đảm bảo an sinh xã hội, chế độ thưởng và cơ hội việc làm sau thi đấu đã tạo động lực để VĐV yên tâm cống hiến.

Đặc biệt, mới đây UBND tỉnh đã phê duyệt Đề án phát triển TDTT đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Mục tiêu đến năm 2030 là tiếp tục phát triển mạnh phong trào TDTT quần chúng, mở rộng hệ thống câu lạc bộ thể thao cơ sở, nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trong trường học và hoàn thiện hệ thống thiết chế thể thao từ tỉnh đến cơ sở. Định hướng đến năm 2035, Tuyên Quang phấn đấu xây dựng phong trào TDTT phát triển bền vững, đồng đều giữa các địa phương; nâng cao chất lượng thể thao quần chúng và thành tích cao; đẩy mạnh xã hội hóa nhằm đáp ứng nhu cầu luyện tập, thi đấu của Nhân dân.

Trước mắt, năm 2026, ngành TDTT tỉnh đặt mục tiêu nâng cao chất lượng phong trào thể thao quần chúng, đồng thời chuẩn bị lực lượng VĐV tham dự Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X. Tỉnh cũng sẽ tiếp tục đổi mới toàn diện công tác tuyển chọn, đào tạo năng khiếu; Đầu tư cơ sở vật chất hiện đại; ứng dụng khoa học – công nghệ và y học thể thao trong huấn luyện, phục hồi cho VĐV. Đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực doanh nghiệp được xác định là “đòn bẩy” quan trọng để hoàn thiện hạ tầng và nâng tầm các giải đấu.