Để tạo sự độc đáo, thu hút du khách, chị Đàm Quỳnh Mai - một chủ homestay tại thôn Bó Lù, xã Nam Mẫu, huyện Ba Bể đã quyết định xây dựng mô hình dịch vụ du lịch theo chương trình OCOP. Thực hiện mô hình, chị Mai đã được cơ quan chuyên môn hướng dẫn thủ tục hồ sơ; hỗ trợ sửa chữa, tu bổ cơ sở vật chất và xây dựng phương án kinh doanh đáp ứng các tiêu chí gắn với lợi ích của người dân và có sự tham gia của cộng đồng... Cách làm mới, bài bản cùng thương hiệu OCOP uy tín đã giúp cho homestay của gia đình chị Mai luôn kín lịch đón khách. Chị Đàm Quỳnh Mai cho biết: Hiện Ba Bể mới có 2 mô hình đạt tiêu chuẩn OCOP trong lĩnh vực du lịch và đây cũng là một cách làm mới, phù hợp với thực tế địa phương cũng như nhu cầu du khách.

"Cơ sở của tôi rất may mắn đó là khi thiết kế và lên kế hoạch kinh doanh đã dựa vào nguyên liệu địa phương sẵn có, thân thiệt với môi trường, đây là những tiêu chí quan trọng để công nhận OCOP. Bên chúng tôi có nhiều dịch vụ, trong đó trước mắt tập trung vào dịch vụ phòng nghỉ và ăn uống, khi du khách đến thấy phòng sạch sẽ, thức ăn ngon sẽ là ấn tượng tốt đẹp đầu tiên. Sau đó chúng tôi cố gắng tổ chức các tour trải nghiệm đặc sắc, hấp dẫn, những điểm đến nổi bật nhất của du lịch Ba Bể”, chị nói.

Nằm ở vùng lõi Vườn Quốc gia Ba Bể, hồ Ba Bể có diện tích mặt nước hơn 500 ha vẫn giữ được nét hoang sơ với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ. Những kỳ quan như Động Puông, động Hua Mạ, thác Đầu Đẳng, những rừng nghiến cổ thụ… luôn là điểm đến hấp dẫn của du khách. Khu vực hồ Ba Bể cũng là nơi sinh từ ngàn đời của cộng đồng các dân tộc Tày, Mông, Dao với những nét văn hóa độc đáo về trang phục, ẩm thực, nhà ở và văn hóa nghệ thuật...

Du khách đến với Ba Bể sau hành trình khám phá thiên nhiên luôn muốn được hòa mình cùng cuộc sống của đồng bào các dân tộc nơi đây qua những mô hình du lịch cộng đồng homestay, farmstay; cùng người dân chế biến món ăn truyền thống như nướng cá, quay lợn, nướng cơm lam, giã bánh dầy, nặn bánh trời… hay đi đánh cá trên thuyền độc mộc với người dân bản địa, tham gia các buổi giao lưu, biểu diễn hát then, đàn tính, nhảy sạp, múa bát... Ông Hoàng Ngọc Thấm, Giám đốc Ban Quản lý du lịch Ba Bể cho biết: “Với khu du lịch Ba Bể phát huy bản sắc văn hóa rất tốt, ở đây hiện có tới 12 CLB hát then, đàn tính, sli lượn. Đây chỉ là một trong nhiều câu chuyện văn hóa để gắn với phát triển du lịch, nâng cao thu nhập đời sống cho người dân. Rõ ràng yếu tố con người, đặc biệt là người dân bản địa sẽ là chủ thể, họ là người lưu giữ, truyền dạy và phát huy nét văn hóa đặc sắc nhất, bởi chỉ người dân vùng ấy họ mới am hiểu”.

Khai thác tốt tiềm năng du lịch Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn đang từng bước hoàn thiện hệ thống đường đi bộ, biển chỉ dẫn, hệ thống chiếu sáng đảo Bà Góa, động Hua Mạ... Tại các thôn bản, nhiều Tổ Du lịch cộng đồng cũng được thành lập với nhiệm vụ thống nhất các hoạt động đón tiếp du khách, tổ chức các tour, tuyến tham quan, dịch vụ ăn nghỉ; tham gia điều phối lưu trú và đặc biệt là giám sát, đảm bảo chất lượng các dịch vụ du lịch. Tháng 11 vừa qua, huyện Ba Bể cũng tổ chức thành công Lễ hội “Sắc thu Hồ Ba Bể” với nhiều hoạt động văn hóa - thể thao độc đáo như bay dù lượn trên đỉnh Đồn Đèn, tuyến du lịch bè mảng nghe hát then trên sông Quảng Khê, chợ đêm Pác Ngòi, đua thuyền Kayar… Ông Lưu Quốc Trung, Chủ tịch UBND huyện Ba Bể cho biết địa phương đang tích cực chuẩn bị cho các hoạt động của Lễ hội xuân truyền thống (9-10 tháng Giêng): “Việc tổ chức các sự kiện, các ý tưởng là tiền đề, là cơ sở để khơi dậy các sản phẩm du lịch, những sản phẩm du lịch mới để thu hút thêm sự hiếu kỳ của du khách. Đặc biệt là khai thác sự khác biệt trong bản sắc văn hóa đồng bào dân tộc của huyện, của tỉnh so với các địa phương bạn để thu hút thêm du khách đến với Ba Bể”.

Khai thác nét đặc sắc trong văn hóa của cộng đồng dân cư bản địa kết hợp cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ đã từng bước tạo ra nét đặc trưng, riêng có cho du lịch Ba Bể. Khi tuyến giao thông từ thành phố Bắc Kạn đến Hồ Ba Bể và từ Ba Bể đến Na Hang (Tuyên Quang) được hoàn thành sẽ tạo thêm cơ sở để du lịch Ba Bể trở thành một trong những mũi nhọn kinh tế của Bắc Kạn trong thời gian tới./.