Trưng bày “Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ” tại Thành phố Hồ Chí Minh, là một phần thuộc dự án “Sống cùng dòng sông”, được xây dựng như một không gian đối thoại và góc nhìn giao thoa về mối liên kết giữa con người và các dòng sông miền Nam Việt Nam.

Trưng bày lần này được chuyển thể từ trưng bày “Chúng tôi, những dòng sông” do Bảo tàng Confluences (Lyon, Pháp) tổ chức năm 2022, trưng bày làm nổi bật những đặc trưng của các dòng sông Nam Bộ, từ mạng lưới sông ngòi chằng chịt, ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đến những biến đổi đô thị.

Thông qua việc kết hợp giữa tri thức khoa học và cách tiếp cận giàu cảm xúc, trưng bày mong muốn mở ra những suy ngẫm mới về mối quan hệ giữa con người với dòng sông, đồng thời gợi mở những hình thức chung sống bền vững hơn trong tương lai.

Gần 80 hiện vật, tác phẩm hội họa, hình ảnh và tư liệu được tuyển chọn từ quá trình hợp tác của bốn bảo tàng tại Thành phố Hồ Chí Minh (gồm Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh), cùng kể lại câu chuyện của những dòng sông qua nhiều chủ đề xuyên suốt, từ cội nguồn đến tương lai. 

Thông qua trưng bày, người xem sẽ khám phá dòng sông như một phần của bản sắc văn hóa Nam Bộ, tìm hiểu vai trò của sông ngòi trong đời sống thường nhật, đồng thời cùng suy ngẫm về tương lai và sự bền vững của các dòng sông trong bối cảnh hiện nay. 

Dự án được thực hiện nhờ sự đồng hành của nhiều đối tác Việt Nam và Pháp, bao gồm các bảo tàng, viện nghiên cứu và tổ chức văn hóa, khoa học.

Dự án “Sống cùng dòng sông” 

Tại Việt Nam, những dòng sông, từ sông Mê Kông, sông Hồng đến sông Sài Gòn, từ lâu đã góp phần định hình cảnh quan, lối sống và đời sống tinh thần của con người. Ngày nay, trước tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và những biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, các cân bằng ấy trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Dự án do Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam khởi xướng, được xây dựng từ chính thực tế đó. Đây là một chương trình hợp tác Pháp - Việt hướng đến sự phát triển bền vững ở các vùng lãnh thổ ven sông, với cách tiếp cận tổng thể xoay quanh ba hợp phần chính: 

Hợp phần 1: Nghiên cứu khoa học

Phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Phát triển (IRD), Trung tâm châu Á nghiên cứu về nước (CARE), Làng tre Phú An và Sáng kiến vì Tương lai các Dòng sông Lớn (IAGF) nhằm thúc đẩy và chia sẻ văn hóa khoa học về các dòng sông Việt Nam, đồng thời tăng cường hợp tác khoa học Pháp - Việt.

Hợp phần 2: Quy hoạch và Phát triển đô thị

Tái hình dung cuộc sống gắn với các dòng sông thông qua các dự án quy hoạch bờ sông Hồng được thực hiện cùng Think Playgrounds!, các chương trình trao đổi giữa các trường đại học kiến trúc Pháp và Việt Nam, cũng như các chương trình nghiên cứu khảo cổ được triển khai với Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS).

Hợp phần 3: Văn hóa giáo dục

Thúc đẩy đối thoại giữa các chuyên gia bảo tàng và các cơ sở giáo dục của Việt Nam và Pháp thông qua sự hợp tác giữa Bảo tàng Confluences (Lyon, Pháp), Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh xoay quanh việc xây dựng một trưng bày về đời sống gắn liền với các dòng sông. 

Dự án “Sống cùng dòng sông” là lời mời cùng nhau khám phá, thấu hiểu và chung tay gìn giữ những dòng sông lớn. Dự án được triển khai thông qua nhiều hoạt động tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Phú An, Bình Mỹ, Giồng Cá Vồ, Quy Nhơn, Cần Thơ và Biên Hòa. Bên canh đó, dự án cũng thực hiện một tập san giáo dục dành cho trẻ từ 10 đến 13 tuổi, nhằm giúp các em tìm hiểu về sông ngòi và môi trường theo cách gần gũi, sinh động và dễ tiếp cận hơn.