Trong hồ sơ khoa học chính thức, IUGS đánh giá Tràng An là “hình mẫu được biết đến rộng rãi nhất trên thế giới về cảnh quan karst nhiệt đới từng bị biển xâm nhập và nay đã nổi trên đất liền”.

Tràng An sở hữu hệ thống địa hình karst đặc sắc, được hình thành qua quá trình tiến hóa địa chất kéo dài hơn 250 triệu năm, với các dãy núi đá vôi dạng nón, dạng tháp, thung lũng kín, vùng trũng karst và mạng lưới hang động ngầm có nhiều thành tạo thạch nhũ phong phú.

Đặc biệt, khu vực còn lưu giữ những dấu tích rõ nét của các giai đoạn biển tiến, biển thoái trong quá khứ như ngấn ăn mòn trên vách đá, nền mài mòn do sóng, trầm tích bãi biển và các tích tụ vỏ sinh vật biển. Những bằng chứng này góp phần làm sáng tỏ lịch sử biến động mực nước biển, quá trình tiến hóa cảnh quan karst và sự thay đổi môi trường tự nhiên qua các thời kỳ địa chất.

Bên cạnh giá trị địa chất, Tràng An còn lưu giữ các dấu tích khảo cổ quan trọng, phản ánh lịch sử cư trú và quá trình thích ứng của con người với những biến đổi của khí hậu, môi trường và mực nước biển trong hàng chục nghìn năm.

Trong ấn phẩm Danh sách 100 địa điểm di sản địa chất IUGS lần thứ ba (2026), Tràng An được giới thiệu riêng tại trang 230-231, cùng nhiều địa điểm địa chất nổi tiếng thế giới như núi Phú Sĩ (Nhật Bản), các vịnh hẹp Na Uy, núi Aconcagua (Argentina) và đồi Chocolate (Philippines).

Năm 2014, Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản Thế giới, trở thành Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Giá trị nổi bật toàn cầu của Tràng An được thể hiện ở sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, lịch sử tiến hóa địa chất, địa mạo và những bằng chứng về sự tương tác lâu dài giữa con người với môi trường tự nhiên.

Năm 2022, Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay đánh giá Tràng An là một trong những mô hình tiêu biểu trên thế giới về kết hợp phát triển kinh tế, du lịch bền vững với bảo tồn thiên nhiên, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Tràng An và du lịch Ninh Bình cũng nhiều lần được truyền thông quốc tế vinh danh: năm 2018, Insider đưa Ninh Bình vào danh sách 50 điểm đến hấp dẫn nhất thế giới; năm 2023, Forbes bình chọn Ninh Bình vào danh sách 23 điểm đến tuyệt vời nhất thế giới; năm 2025, Tràng An được Tripadvisor vinh danh trong nhóm 1% điểm đến tốt nhất thế giới.

Theo Sở Du lịch Ninh Bình, việc IUGS ghi danh Tràng An năm 2026 tiếp tục khẳng định giá trị khoa học địa chất nổi bật toàn cầu, đồng thời ghi nhận những nỗ lực trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản, phát triển du lịch bền vững và tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương. Đây là cơ hội để Ninh Bình nâng cao vị thế quốc tế, mở rộng hợp tác nghiên cứu, giáo dục di sản và phát triển sản phẩm du lịch đặc sắc, trên cơ sở bảo tồn tính toàn vẹn di sản, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và bảo đảm sinh kế cộng đồng.