“Cử tri phản ánh việc tác phẩm “Nỗi buồn của chiến tranh” của nhà văn Bảo Ninh còn có những ý kiến đánh giá khác nhau về nội dung và cách tiếp cận được vinh danh trong hoạt động tôn vinh tác giả, tác phẩm do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tổ chức. Cử tri cho rằng đây là vấn đề nhạy cảm, có tác động đến nhận thức, tư tưởng xã hội; tuy nhiên, đến nay chưa có thông tin chính thức từ cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương để định hướng dư luận, dẫn đến nhiều ý kiến trái chiều trong Nhân dân. Đặc biệt, việc đưa tác phẩm này vào giảng dạy có thể tác động tiêu cực đến nhận thức của thế hệ trẻ. Cử tri kiến nghị sớm thông tin, làm rõ quan điểm, căn cứ và tiêu chí trong việc tôn vinh các tác phẩm văn học, nghệ thuật; đồng thời, tăng cường công tác định hướng dư luận xã hội, bảo đảm các hoạt động văn hóa, nghệ thuật tuân thủ đúng quan điểm, đường lối của Đảng, góp phần giữ gìn giá trị lịch sử, truyền thống cách mạng và sự thống nhất trong nhận thức xã hội.”

Cổng TTĐT của Bộ trích đăng toàn văn phần trả lời của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch theo Công văn số 1286/BVHTTDL-VP ngày 16/3/2026 về việc trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV như sau:

Căn cứ Kế hoạch số 390-KH/BTGTW ngày 15/11/2023 của Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) về việc tổ chức các hoạt động tổng kết 50 năm nền văn học, nghệ thuật Việt Nam sau ngày đất nước thống nhất (30/4/1975 - 30/4/2025), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì, phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức vinh danh các tác phẩm văn học, nghệ thuật tiêu biểu, xuất sắc trong 50 năm sau ngày đất nước thống nhất nhằm tôn vinh, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, những đóng góp quan trọng của văn học và nghệ thuật biểu diễn Việt Nam trong việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc; đồng thời, tiếp tục quán triệt đầy đủ, sâu sắc các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về văn hóa, văn nghệ trong thời kỳ đổi mới; cổ vũ, động viên, phát huy tài năng, tâm huyết của đội ngũ văn nghệ sĩ trong và ngoài nước, ghi nhận những đóng góp của văn nghệ sĩ trong việc xây dựng nền văn học, nghệ thuật Việt Nam đa dạng, phong phú, phát huy sức mạnh của đội ngũ văn nghệ sĩ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Để bảo đảm việc lựa chọn các phẩm được công khai, minh bạch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 1350/QĐ-BVHTTDL ngày 20/5/2024 về Quy chế bình chọn 50 tác phẩm văn học và nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất, theo đó tiêu chí bình chọn tác phẩm được xác định cụ thể:

- Đối với tác phẩm văn học: (1) Có tính nhân văn sâu sắc; có ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống xã hội, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Ưu tiên tác phẩm phản ánh về đề tài về cách mạng trong thời kỳ đổi mới; ca ngợi về truyền thống lịch sử vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh vỹ đại; những thắng lợi và những thành tựu to lớn của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng sau ngày đất nước thống nhất 30/4/1975; (2) Có giá trị đặc biệt xuất sắc và đóng góp vào sự phát triển phong phú, đa dạng về hình thức nghệ thuật. Ưu tiên những tác phẩm đã được tặng các giải thưởng Nhà nước, giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật, giải thưởng của Hội Văn học, nghệ thuật chuyên ngành Trung ương hoặc được tặng giải thưởng văn học quốc tế có uy tín.

- Đối với tác phẩm sân khấu, âm nhạc, múa: (i) Có tác dụng lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, có ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống xã hội, góp phần quan trọng vào việc thay đổi nhận thức của nhân dân trong sự nghiệp phát triển văn hóa, nghệ thuật Việt Nam, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; (ii) Có giá trị đặc biệt xuất sắc về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật. Ưu tiên những tác phẩm đã được xét tặng các giải thưởng nhà nước, giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật; giải thưởng tại các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hoặc của Hội Văn học, nghệ thuật chuyên ngành Trung ương thuộc lĩnh vực chuyên ngành tổ chức hoặc được tặng giải thưởng sân khấu quốc tế có uy tín.

Tuy nhiên, việc bình chọn tác phẩm “Nỗi buồn của chiến tranh” đã phát sinh một số ý kiến đánh giá khác nhau trong xã hội. Nhận thấy đây là vấn đề nhạy cảm, không chỉ thuần túy về chuyên môn văn học mà còn liên quan trực tiếp đến công tác tư tưởng, định hướng dư luận và nhận thức xã hội, đặc biệt trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh, thông tin đa chiều; trên cơ sở nguyện vọng xin gửi lại sự vinh danh đối với tác phẩm “Nỗi buồn chiến tranh” của nhà văn Bảo Ninh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 14/QĐ-BVHTTDL ngày 08/01/2026 về việc đưa tác phẩm “Nỗi buồn chiến tranh” ra khỏi 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất; đồng thời, chủ động cung cấp thông tin, làm rõ các vấn đề về các tiêu chí, quy trình bình chọn trong việc tôn vinh các tác phẩm văn học, nghệ thuật và lý do tác phẩm rút khỏi danh sách tại cuộc họp Giao ban báo chí vào ngày 13/01/2026. Từ đó, các ý kiến trái chiều từng bước được giải tỏa; đến nay không còn phát sinh điểm nóng dư luận, qua đó giữ vững, ổn định an ninh tư tưởng và tình hình dư luận xã hội.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trân trọng gửi tới Đoàn Đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Lâm Đồng, Tây Ninh để trả lời cử tri./.