Lên đầu trang
Aa
Văn hóa
Thứ Sáu, 29/8/2025 00:00 (GMT+7)
"Tổ quốc tiếng gà trưa" - Tình yêu quê hương từ ký ức bình dị
Ngày 29/8/2025, tại Rạp Ngọc Khánh (Hà Nội), chương trình "Những ngày phim Việt Nam" chào mừng 80 năm Quốc khánh khép lại bằng buổi chiếu bộ phim "Tổ quốc tiếng gà trưa" (Hãng phim Giải phóng sản xuất năm 1997, đạo diễn Nguyễn Huy Thành). Đây là một trong những tác phẩm đặc biệt của điện ảnh Việt Nam cuối thế kỷ XX đã đi sâu vào ký ức của nhiều thế hệ.

Bộ phim "Tổ quốc Tiếng gà trưa" là một tác phẩm điện ảnh thành công thực sự khi đã tái hiện rõ cuộc đời khí phách, sôi động và tự hào của Chủ tịch Tôn Đức Thắng - hình tượng mà từ lâu đã là nguồn cảm hứng dồi dào cho các văn nghệ sĩ ở các lĩnh vực văn học nghệ thuật nói chung và nghệ thuật điện ảnh nói riêng.

"Tổ quốc tiếng gà trưa" - Tình yêu quê hương từ ký ức bình dị - Ảnh 1.

Cảnh trong phim "Tổ quốc tiếng gà trưa"

Nói về đề tài chiến tranh nhưng bộ phim không xoáy sâu vào những hình ảnh khốc liệt, tàn bạo, mà đã chọn cách tạo ra một cảm giác buồn miên man khi nghe thấy tiếng gà trưa: tiếng gà của tuổi thơ, của một ước mơ êm ấm, giản dị bên xóm làng. Khi anh lính thủy Tôn Đức Thắng bị đuổi ra khỏi lực lượng hải quân vì tội kéo cờ tham gia phản chiến, trên ban công một ngôi nhà trong ngõ hẹp ở quân cảng Toulouse, bỗng cất lên một tiếng gà trưa khiến anh bồi hồi nhớ về Tổ quốc, nhớ về tiếng gà của tuổi thơ của một ước mơ êm đềm, giản dị bên xóm làng.

Từ đó, phim mở ra chuỗi hồi tưởng về tuổi trẻ, quyết tâm hoạt động cách mạng, những năm tháng đấu tranh nơi đất Pháp rồi trở về đóng góp cho phong trào trong nước. Tất cả được dệt nên bởi giọng kể trang trọng mà xúc động, vừa cá thể vừa mang tính biểu tượng của một thế hệ.

Điểm mạnh của "Tổ quốc tiếng gà trưa" nằm ở khả năng hòa quyện giữa sử liệu và nghệ thuật: kịch bản khéo léo dẫn dắt giữa các mốc lịch sử có thật và những khoảnh khắc nội tâm giàu cảm xúc, giúp người xem hiểu được cả bối cảnh chính trị lẫn chiều sâu nhân cách của nhân vật. Các phân cảnh hồi tưởng được xử lý vừa đủ tinh tế để không bị sa vào khuôn sáo tuyên truyền, lại có sức gợi để khán giả thế hệ trẻ hôm nay cảm nhận được nỗi nhớ quê, ý thức trách nhiệm với Tổ quốc của những con người đi trước.

Về mặt nghệ thuật, phim được đánh giá cao nhờ diễn xuất chín chắn của các diễn viên như Hoàng Sơn, Sao Mai, NSƯT Thanh Vi... cùng đội ngũ quay dựng, âm nhạc tạo nên không gian điện ảnh vừa rộng lớn vừa gần gũi. Hình ảnh những cảng biển, con phố ngoại quốc và ký ức về vùng miền quê Việt Nam được quay dựng và xử lý âm thanh để luôn là điểm neo cảm xúc xuyên suốt tác phẩm.

Điều làm nên sức hút của "Tổ quốc tiếng gà trưa" không chỉ là cốt truyện dung dị, mà còn là cách thể hiện giàu tình cảm. Những khung hình mang đậm hồn quê, nhịp phim chậm rãi, giàu chất tự sự, kết hợp với diễn xuất tự nhiên của diễn viên khiến khán giả như được sống lại trong ký ức tuổi thơ chính mình. Đặc biệt, sự kết hợp giữa chất hiện thực và chất trữ tình giúp bộ phim vừa chân thực, vừa bay bổng, để lại dư âm lâu dài.

"Tổ quốc tiếng gà trưa" - Tình yêu quê hương từ ký ức bình dị - Ảnh 2.

Trong bộ phim, những khoảnh khắc của ký ức được đan xen để tạo nên một không gian vừa gần gũi, vừa thấm đẫm tình cảm. Từ những chi tiết nhỏ bé, tác phẩm mở ra thông điệp lớn lao: tình yêu đất nước không bắt đầu từ những điều xa xôi, mà từ những kỷ niệm giản dị, thân thương.

Ý nghĩa của Tổ quốc tiếng gà trưa chưa dừng lại ở việc khắc họa một nhân vật lịch sử; phim còn là lời nhắc về cách điện ảnh giữ gìn ký ức cộng đồng. Khi các rạp và các chương trình kỷ niệm lịch sử chọn đưa lại tác phẩm này lên màn chiếu, điều đó cho thấy bộ phim vẫn giữ sức sống. Nó không chỉ gợi nhớ quá khứ mà còn thôi thúc một cuộc đối thoại giữa các thế hệ về lòng yêu nước, trách nhiệm công dân và cách kể lịch sử bằng nghệ thuật.

Đến với buổi chiếu phim, khán giả đã được ôn lại truyền thống tự hào về lịch sử đấu tranh và những đóng góp của giai cấp công nhân Việt Nam vào công cuộc giành độc lập dân tộc. Đồng thời hiểu rõ hơn về cuộc đời, tấm gương đạo đức và sự nghiệp cách mạng của Chủ Tịch Tôn Đức Thắng.

Trong không khí kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, việc trình chiếu lại bộ phim "Tổ quốc tiếng gà trưa" không chỉ là hoạt động nghệ thuật mà còn là một lời nhắc nhở: lòng yêu nước chính là sự biết ơn với gia đình, là tình thương với quê hương, là sự gắn bó với ký ức tuổi thơ. Khi những tình cảm ấy được nuôi dưỡng, nó sẽ trở thành động lực để mỗi người sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, với đất nước. Có thể nói, bộ phim là một tác phẩm điện ảnh chứa đựng sức mạnh thiêng liêng, bởi từ những điều giản đơn, quen thuộc, khán giả nhận ra rằng Tổ quốc không chỉ là khái niệm rộng lớn, mà cũng chính là quê hương gần gũi trong trái tim mỗi con người./.

CTTĐT
Cùng chuyên mục
“Trung thu cho em”: Trải nghiệm văn hóa truyền thống, rước đèn đón Trăng rộn ràng
Tối 25/9, tại Hà Nội, Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam phối hợp với Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam; Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Trung tâm Hỗ trợ sáng tác văn học nghệ thuật và các đơn vị liên quan tổ chức chương trình “Trung thu” cho con của cán bộ, viên chức, người lao động.
Sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực phát triển văn hóa, thu hút người dân và tạo giá trị cộng đồng
Sáng 25/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, chủ trì phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo.
Điểm báo hoạt động ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày 25/9/2026
Bộ VHTTDL ký Bản ghi nhớ với Meta: Tăng cường hợp tác phát huy công nghệ số trong lĩnh vực văn hóa, du lịch; Giành 8 huy chương trong ngày 24/9, Việt Nam nằm trong top 20 ASIAD 2026; Hội nghị Xúc tiến du lịch toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Đổi mới – Hợp lực – Bứt phá”… là thông tin đáng chú ý trên báo hôm nay.
Văn hóa kiến tạo đối thoại và phát triển bền vững
Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai sẽ diễn ra từ ngày 1 - 4/10 với sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế. Theo Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) NGUYỄN PHƯƠNG HÒA, Lễ hội năm nay hướng tới những hình thức trải nghiệm mới, kết nối di sản với công nghệ, công nghiệp sáng tạo, đặt văn hóa trong dòng chảy phát triển bền vững.
Đối thoại văn hóa giữa Việt Nam và Hy Lạp
Theo phóng viên TTXVN tại Nam Âu, Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp Phạm Thị Thu Hương đã tham dự và phát biểu tại “Ode to Peace - Đối thoại Văn hóa và Giáo dục” do Hiệp hội Câu lạc bộ và tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) tại khu vực châu Âu và Bắc Mỹ, Câu lạc bộ UNESCO tại Piraeus và các đảo Hy Lạp phối hợp với Liên hiệp Các tổ chức UNESCO Việt Nam tổ chức.
EMC Đã kết nối EMC