Văn hóa

Cỡ chữ
A A
Từ viết tắt Đọc bài viết
× Đọc bài viết Tạm dừng Đọc tiếp Dừng đọc Đang tải...
Vui lòng chờ giây lát
× Bài viết không có file audio
Tương phản

"Tổ quốc tiếng gà trưa" - Tình yêu quê hương từ ký ức bình dị

29/08/2025 | 10:20

Ngày 29/8/2025, tại Rạp Ngọc Khánh (Hà Nội), chương trình "Những ngày phim Việt Nam" chào mừng 80 năm Quốc khánh khép lại bằng buổi chiếu bộ phim "Tổ quốc tiếng gà trưa" (Hãng phim Giải phóng sản xuất năm 1997, đạo diễn Nguyễn Huy Thành). Đây là một trong những tác phẩm đặc biệt của điện ảnh Việt Nam cuối thế kỷ XX đã đi sâu vào ký ức của nhiều thế hệ.

Bộ phim "Tổ quốc Tiếng gà trưa" là một tác phẩm điện ảnh thành công thực sự khi đã tái hiện rõ cuộc đời khí phách, sôi động và tự hào của Chủ tịch Tôn Đức Thắng - hình tượng mà từ lâu đã là nguồn cảm hứng dồi dào cho các văn nghệ sĩ ở các lĩnh vực văn học nghệ thuật nói chung và nghệ thuật điện ảnh nói riêng.

"Tổ quốc tiếng gà trưa" - Tình yêu quê hương từ ký ức bình dị - Ảnh 1.

Cảnh trong phim "Tổ quốc tiếng gà trưa"

Nói về đề tài chiến tranh nhưng bộ phim không xoáy sâu vào những hình ảnh khốc liệt, tàn bạo, mà đã chọn cách tạo ra một cảm giác buồn miên man khi nghe thấy tiếng gà trưa: tiếng gà của tuổi thơ, của một ước mơ êm ấm, giản dị bên xóm làng. Khi anh lính thủy Tôn Đức Thắng bị đuổi ra khỏi lực lượng hải quân vì tội kéo cờ tham gia phản chiến, trên ban công một ngôi nhà trong ngõ hẹp ở quân cảng Toulouse, bỗng cất lên một tiếng gà trưa khiến anh bồi hồi nhớ về Tổ quốc, nhớ về tiếng gà của tuổi thơ của một ước mơ êm đềm, giản dị bên xóm làng.

Từ đó, phim mở ra chuỗi hồi tưởng về tuổi trẻ, quyết tâm hoạt động cách mạng, những năm tháng đấu tranh nơi đất Pháp rồi trở về đóng góp cho phong trào trong nước. Tất cả được dệt nên bởi giọng kể trang trọng mà xúc động, vừa cá thể vừa mang tính biểu tượng của một thế hệ.

Điểm mạnh của "Tổ quốc tiếng gà trưa" nằm ở khả năng hòa quyện giữa sử liệu và nghệ thuật: kịch bản khéo léo dẫn dắt giữa các mốc lịch sử có thật và những khoảnh khắc nội tâm giàu cảm xúc, giúp người xem hiểu được cả bối cảnh chính trị lẫn chiều sâu nhân cách của nhân vật. Các phân cảnh hồi tưởng được xử lý vừa đủ tinh tế để không bị sa vào khuôn sáo tuyên truyền, lại có sức gợi để khán giả thế hệ trẻ hôm nay cảm nhận được nỗi nhớ quê, ý thức trách nhiệm với Tổ quốc của những con người đi trước.

Về mặt nghệ thuật, phim được đánh giá cao nhờ diễn xuất chín chắn của các diễn viên như Hoàng Sơn, Sao Mai, NSƯT Thanh Vi... cùng đội ngũ quay dựng, âm nhạc tạo nên không gian điện ảnh vừa rộng lớn vừa gần gũi. Hình ảnh những cảng biển, con phố ngoại quốc và ký ức về vùng miền quê Việt Nam được quay dựng và xử lý âm thanh để luôn là điểm neo cảm xúc xuyên suốt tác phẩm.

Điều làm nên sức hút của "Tổ quốc tiếng gà trưa" không chỉ là cốt truyện dung dị, mà còn là cách thể hiện giàu tình cảm. Những khung hình mang đậm hồn quê, nhịp phim chậm rãi, giàu chất tự sự, kết hợp với diễn xuất tự nhiên của diễn viên khiến khán giả như được sống lại trong ký ức tuổi thơ chính mình. Đặc biệt, sự kết hợp giữa chất hiện thực và chất trữ tình giúp bộ phim vừa chân thực, vừa bay bổng, để lại dư âm lâu dài.

"Tổ quốc tiếng gà trưa" - Tình yêu quê hương từ ký ức bình dị - Ảnh 2.

Trong bộ phim, những khoảnh khắc của ký ức được đan xen để tạo nên một không gian vừa gần gũi, vừa thấm đẫm tình cảm. Từ những chi tiết nhỏ bé, tác phẩm mở ra thông điệp lớn lao: tình yêu đất nước không bắt đầu từ những điều xa xôi, mà từ những kỷ niệm giản dị, thân thương.

Ý nghĩa của Tổ quốc tiếng gà trưa chưa dừng lại ở việc khắc họa một nhân vật lịch sử; phim còn là lời nhắc về cách điện ảnh giữ gìn ký ức cộng đồng. Khi các rạp và các chương trình kỷ niệm lịch sử chọn đưa lại tác phẩm này lên màn chiếu, điều đó cho thấy bộ phim vẫn giữ sức sống. Nó không chỉ gợi nhớ quá khứ mà còn thôi thúc một cuộc đối thoại giữa các thế hệ về lòng yêu nước, trách nhiệm công dân và cách kể lịch sử bằng nghệ thuật.

Đến với buổi chiếu phim, khán giả đã được ôn lại truyền thống tự hào về lịch sử đấu tranh và những đóng góp của giai cấp công nhân Việt Nam vào công cuộc giành độc lập dân tộc. Đồng thời hiểu rõ hơn về cuộc đời, tấm gương đạo đức và sự nghiệp cách mạng của Chủ Tịch Tôn Đức Thắng.

Trong không khí kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, việc trình chiếu lại bộ phim "Tổ quốc tiếng gà trưa" không chỉ là hoạt động nghệ thuật mà còn là một lời nhắc nhở: lòng yêu nước chính là sự biết ơn với gia đình, là tình thương với quê hương, là sự gắn bó với ký ức tuổi thơ. Khi những tình cảm ấy được nuôi dưỡng, nó sẽ trở thành động lực để mỗi người sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, với đất nước. Có thể nói, bộ phim là một tác phẩm điện ảnh chứa đựng sức mạnh thiêng liêng, bởi từ những điều giản đơn, quen thuộc, khán giả nhận ra rằng Tổ quốc không chỉ là khái niệm rộng lớn, mà cũng chính là quê hương gần gũi trong trái tim mỗi con người./.

CTTĐT

Bộ văn hóa, thể thao và du lịch
×