Triển khai Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan được giao chủ trì hướng dẫn và chỉ đạo tổ chức thực hiện Dự án 6. Dự án 6 có 19 nhiệm vụ thành phần, bao gồm nhiều lĩnh vực, chính sách hỗ trợ về phát triển văn hóa, thể thao và du lịch vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Giai đoạn 2021-2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã giao cho Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam và 19 đơn vị thuộc Bộ triển khai các nhiệm vụ thành phần của Dự án 6.

Kết quả cụ thể, Bộ đã tổ chức bảo tồn 15 lễ hội truyền thống tiêu biểu các dân tộc thiểu số; Xây dựng 36 mô hình bảo tồn văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số; Hỗ trợ trang thiết bị hoạt động cho 31 nhà văn hóa - khu thể thao thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số của 06 tỉnh khu vực miền núi phía Bắc; Tổ chức 07 chương trình khôi phục, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số có dân số ít người.

Các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ đã tổ chức trên 40 lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, truyền dạy văn hóa phi vật thể; tập huấn, phổ biến giáo dục pháp luật về công tác xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước vùng đồng bào dân tộc thiểu số; lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ du lịch, lớp bồi dưỡng kỹ năng phục vụ khách du lịch; tập huấn về công tác quản lý, vận hành nhà văn hóa, thiết chế văn hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; 29 chương trình hỗ trợ nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể các dân tộc thiểu số có nguy cơ mai một; Tổ chức 08 Ngày hội, Liên hoan về các loại hình văn hóa, nghệ thuật truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số theo khu vực và toàn quốc, theo từng dân tộc, loại hình nghệ thuật; Hỗ trợ thiết lập 150 tủ sách cộng đồng cho các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thuộc 16 tỉnh; Hỗ trợ đầu tư xây dựng 05 mô hình bảo tàng sinh thái nhằm bảo tàng hóa di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng các dân tộc thiểu số, hướng tới phát triển cộng đồng và phát triển du lịch tại các địa phương.

Tại địa phương, 69 điểm đến du lịch tiêu biểu vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã được hỗ trợ kinh phí để cải tạo, nâng cấp; 48 làng, bản văn hóa truyền thống tiêu biểu của các dân tộc thiểu số được hỗ trợ đầu tư xây dựng; 29 di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia có giá trị tiêu biểu của các dân tộc thiểu số được hỗ trợ kinh phí để tu bổ, tôn tạo; 3.220 Nhà văn hóa - khu thể thao tại các thôn, bản vùng dân tộc thiểu số và miền núi được hỗ trợ xây dựng mới hoặc cải tạo; 124 lễ hội truyền thống tại các địa phương được bảo tồn, phục dựng, phát huy để khai thác, xây dựng sản phẩm phục vụ phát triển du lịch, trong đó có những lễ hội đặc sắc, tiêu biểu đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia;…

Đánh giá chung về kết quả Dự án 6 giai đoạn 2021 – 2025, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, mục tiêu "80% thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng; 50% thôn có đội văn hóa, văn nghệ (câu lạc bộ) truyền thống hoạt động thường xuyên, có chất lượng" đặt ra tại Nghị quyết số 88/2019/QH14 ngày 18/11/2019 của Quốc hội đã đạt, trong đó tính đến cuối giai đoạn I, 93,8% thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng; 66,1% thôn có đội văn hóa, văn nghệ (câu lạc bộ) truyền thống hoạt động thường xuyên, có chất lượng (theo khảo sát, đánh giá của Bộ Dân tộc và Tôn giáo). Bên cạnh đó, đối với các chỉ tiêu nhiệm vụ cụ thể của Dự án 6 đặt ra tại Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ cơ bản đã đạt được chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao nêu trên khi kết thúc giai đoạn I. Nhìn chung, từ nguồn kinh phí hỗ trợ của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thực hiện Dự án 6, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực, thiết thực và hiệu quả.

Theo ông Trịnh Ngọc Chung - Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Chương trình MTQG đang được thực hiện và đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, để Chương trình đạt được hiệu quả cao và đảm bảo được tiến độ cũng như chất lượng, cần đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các đơn vị. Bên cạnh đó, việc thực hiện các nhiệm vụ cần phải có sản phẩm cụ thể, đảm bảo được mục tiêu của Dự án, Chương trình; thể hiện được chất lượng, hiệu quả và thực sự góp phần vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy yêu cầu các đơn vị tiếp tục tập trung cao độ triển khai các nhiệm vụ, đảm bảo tiến độ và chất lượng của Dự án; kịp thời báo cáo Lãnh đạo Bộ về các khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ và kiến nghị các giải pháp cụ thể trong thời gian tới để phù hợp tình hình thực tiễn của các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sau sáp nhập, đảm bảo phát huy hiệu quả nguồn vốn của Chương trình MTQG. Bên cạnh đó, các đơn vị cần tổ chức kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả để kịp thời nắm bắt, hướng dẫn và điều chỉnh chỉ tiêu, nhiệm vụ kịp thời, đúng quy định./.