Công văn nêu rõ, thời gian qua, cơ quan điều tra đã phát hiện, xử lý nhiều đối tượng là nhà báo, phóng viên các cơ quan báo chí về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Cưỡng đoạt tài sản và đáng chú ý là tội Sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức với việc sử dụng bằng đại học giả nhằm hợp thức hóa hồ sơ, thủ tục để được cấp thẻ nhà báo.

Cục Báo chí nhấn mạnh, xảy ra tình trạng trên cho thấy người đứng đầu một số cơ quan báo chí chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc chỉ đạo kiểm tra, xác minh bằng cấp theo tiêu chuẩn đầu vào khi tiếp nhận người lao động, cũng như việc rà soát, đánh giá điều kiện, tiêu chuẩn của người được đề nghị cấp, đổi thẻ nhà báo; việc quản lý hoạt động của văn phòng đại diện, phóng viên thường trú tại các địa phương còn thiếu chặt chẽ.

Nhằm tăng cường công tác quản lý đối với cấp, đổi thẻ nhà báo và hoạt động của văn phòng đại diện, phóng viên thường trú tại các địa phương, Cục Báo chí đề nghị người đứng đầu cơ quan báo chí tập trung thực hiện một số nội dung quan trọng.

Về công tác nâng cao trách nhiệm trong việc tiếp nhận, tuyển dụng nhân sự và đề nghị cấp, đổi thẻ nhà báo, Cục Báo chí đề nghị các cơ quan báo chí chỉ đạo cán bộ, lãnh đạo Phòng/Ban chuyên môn chủ động rà soát, phối hợp với các cơ sở đào tạo để kiểm tra, xác thực tính hợp pháp của bằng tốt nghiệp đại học và các tài liệu liên quan theo tiêu chuẩn đầu vào khi tiếp nhận người lao động, cũng như trong hồ sơ đề nghị cấp, đổi thẻ nhà báo nhằm đảm bảo đúng quy định, nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo.

Rà soát toàn bộ hồ sơ của người đề nghị cấp, đổi thẻ nhà báo thuộc cơ quan báo chí khi xác nhận đề nghị cấp, đổi thẻ nhà báo, đảm bảo việc đề nghị cấp, đổi thẻ nhà báo đúng đối tượng theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Báo chí số 126/2025/QH15 (viết tắt Luật Báo chí), đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định tại khoản 2 Điều 28 Luật Báo chí và việc chấp hành quy định pháp luật, quy định về đạo đức nghề nghiệp người làm báo (không thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 28 Luật Báo chí).

Không hợp thức hóa hồ sơ, không xác nhận thời gian công tác, vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp, quá trình hoạt động nghiệp vụ báo chí hoặc các nội dung khác khi không có căn cứ pháp lý và thực tế. Người đứng đầu cơ quan báo chí chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, tính hợp pháp đối với các tài liệu, giấy tờ và nội dung thông tin xác nhận trong hồ sơ theo phạm vi thẩm quyền; bảo đảm các đối tượng đủ điều kiện, tiêu chuẩn, có hoạt động báo chí đúng với nội dung kê khai trong hồ sơ.

Nếu phát hiện các trường hợp sử dụng giấy tờ giả, khai báo không trung thực khi đề nghị cấp thẻ hoặc đã được cấp thẻ nhà báo, chủ động báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và các cơ quan liên quan để xử lý theo quy định.

Với công tác thực hiện quy định về thu lại thẻ nhà báo, đề nghị các cơ quan báo chí thực hiện nghiêm việc thu lại thẻ nhà báo theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị định số 237/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí và khoản 2 Điều 8 Thông tư số 19/2026/TT-BVHTTDL ngày 30/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chi tiết hồ sơ, thủ tục cấp, đổi, cấp lại và thu hồi thẻ nhà báo, thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu của lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.

Báo cáo bằng văn bản về Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Cục Báo chí) về trường hợp phải nộp lại thẻ nhà báo mà không nộp lại và các trường hợp vi phạm theo quy định tại khoản 5 Điều 28 Luật Báo chí để ra quyết định thu hồi thẻ nhà báo.

Cục Báo chí cũng đề nghị các cơ quan báo chí tăng cường quản lý hoạt động của nhà báo, phóng viên và văn phòng đại diện. Trong đó, chú trọng công tác giáo dục, định hướng về chính trị, tư tưởng cho đội ngũ nhà báo, phóng viên; quản lý chặt chẽ hoạt động của các nhà báo, phóng viên nhất là phóng viên thường trú tại các địa phương, đảm bảo nhà báo, phóng viên thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo đúng quy định pháp luật, hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí.

Rà soát hoạt động văn phòng đại diện, phóng viên thường trú độc lập của cơ quan báo chí tại các tỉnh, thành phố, đảm bảo phải thực sự cần thiết, hoạt động hiệu quả và đúng định hướng, đáp ứng điều kiện theo quy định của Điều 21 Luật Báo chí, Thông tư số 13/2026/TT-BVHTTDL ngày 03/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định về điều kiện, hoạt động, hồ sơ thành lập cơ quan thường trú, văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú và mẫu giấy giới thiệu khi hoạt động nghiệp vụ báo chí.

Đề nghị các cơ quan báo chí rà soát, sửa đổi, bổ sung quy chế hoạt động của văn phòng đại diện đảm bảo chặt chẽ, phát huy hiệu quả trong việc thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền theo đúng tôn chỉ mục đích của cơ quan báo chí. Đồng thời, quản lý chặt chẽ và cấp giấy giới thiệu đúng theo mẫu quy định tại Thông tư số 13/2026/TT-BVHTTDL ngày 03/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khi phóng viên tác nghiệp báo chí.