Dấu ấn của sự hợp tác

Từ truyền thuyết Mai An Tiêm, Sự tích quả dưa hấu được dàn dựng theo phong cách nhạc kịch Broadway (Mỹ), với sự tham gia của ê-kíp sáng tạo quốc tế và nghệ sĩ Việt Nam. Vở diễn kết hợp âm nhạc, diễn xuất, vũ đạo và sân khấu quy mô lớn, kể câu chuyện quen thuộc bằng một hình thức mới, tạo sức hút với khán giả trẻ.

Theo thông tin công bố, vé hai đêm diễn có giá từ 700.000 đồng đến 2 triệu đồng và đã bán hết trước giờ mở màn. Đó là tín hiệu tích cực đáng chú ý, song chưa đủ để kết luận nhạc kịch đã có một thị trường ổn định. Dự án hiện mới công bố hai suất diễn, chưa có thông tin về lịch tái diễn, doanh thu, kế hoạch lưu diễn hay chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ nghệ sĩ trong nước.

Với các nhà sản xuất, câu hỏi đặt ra là khán giả TPHCM đã thật sự quay lại với nhạc kịch hay chỉ đến với chương trình như một sự kiện đặc biệt, và liệu có thể duy trì một tác phẩm qua nhiều mùa diễn hay không.

“Thành công của hai đêm diễn là điều đáng ghi nhận nhưng từ đó có thể chuyển thành thói quen thưởng thức hay không, cần có thêm các suất diễn, dữ liệu khán giả và kế hoạch tái diễn rõ ràng”, NSƯT Ca Lê Hồng, thành viên Hội đồng nghệ thuật Sở VH-TT TPHCM, chia sẻ.

So với các loại hình biểu diễn khác, nhạc kịch đòi hỏi nhiều nguồn lực cùng lúc: kịch bản được viết theo cấu trúc âm nhạc, sáng tác và phối khí; diễn viên phải có khả năng hát - diễn - chuyển động; dàn nhạc, thiết kế sân khấu, kỹ thuật âm thanh ánh sáng và tổ chức sản xuất phải đồng bộ. Chính vì thế chi phí dựng vở thường lớn, trong khi mỗi suất diễn lại cần một lượng nhân sự và kỹ thuật đáng kể.

Nhìn ở góc độ này, hai suất diễn kín vé bên cạnh thành công của một chương trình, còn là phép thử cho hoạt động tổ chức sân khấu nhạc kịch tại thị trường biểu diễn TPHCM.

Trong đó, điểm quan trọng nhất là cách khán giả đón nhận đầy tích cực một câu chuyện quen thuộc trong văn hóa Việt được dàn dựng theo phong cách nhạc kịch hiện đại của thế giới.

Phát triển năng lực biểu diễn trong nước

Đề cập đến hướng phát triển của nhạc kịch tại TPHCM, NSƯT Cao Ngọc Ánh, nhà sáng lập CNA Creative Arts (đơn vị chuyên về sản xuất, đào tạo và phát triển hệ sinh thái nhạc kịch tại Việt Nam), cho rằng, hiện thành phố đang gặp nhiều khó khăn để phát triển loại hình sân khấu này, từ việc chưa có địa điểm biểu diễn đạt chuẩn đến sự thiếu hụt nguồn diễn viên chất lượng cao.

“Cái khó trong việc xây dựng đội ngũ nghệ sĩ đáp ứng yêu cầu của nhạc kịch hiện đại là không thể bê nguyên mô hình đào tạo nghệ sĩ nhạc kịch trên thế giới vào Việt Nam. Bởi nghệ sĩ trong nước có điều kiện thể lực, hình thể và khả năng vận động khác biệt, cần có những hướng đào tạo khác biệt”, NSƯT Cao Ngọc Ánh cho biết.

Vở nhạc kịch Vết xước (do Hội Sân khấu TPHCM phối hợp Nhà hát Kịch TPHCM thực hiện) của hai đạo diễn trẻ Phạm Việt, Cao Du với sự cố vấn nghệ thuật của NSND Trần Ngọc Giàu, được công diễn tại Nhà hát Kịch TPHCM ngày 7-10 là một dẫn chứng.

Ra mắt ngay sau thành công lớn của Sự tích quả dưa hấu, Vết xước là cơ hội để đánh giá khả năng sáng tạo, tổ chức và đặc biệt là năng lực của các nghệ sĩ thành phố đối với loại hình nhạc kịch hiện nay. Lấy đề tài về đời sống học đường của học sinh hôm nay, Vết xước cũng cho thấy hướng đi của nhạc kịch khi lựa chọn những đề tài gần gũi, gắn với đời sống thực tế.

Đánh giá về hướng đi này, nhạc sĩ Dương Cầm (Đỗ Ngọc Cầm), cho rằng, đây là lợi thế của nhạc kịch trong nước, thông qua âm nhạc, diễn xuất để vừa lan tỏa các giá trị văn hóa, vừa giữ được bản sắc, tạo nét độc đáo riêng so với các tác phẩm từ bên ngoài.

Một vở nhạc kịch có thể bán hết vé vì tính mới lạ nhưng để nhạc kịch thực sự tiếp nối, cần nhiều hơn một vài đêm diễn.