Tham dự chương trình có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng; Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà.
Cùng dự có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ trưởng Cơ quan Đảng ủy Chính phủ Nguyễn Thị Tuyến; Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn; Phó Bí thư Chuyên trách Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương Phạm Tất Thắng; Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Phi Long; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng… và đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương, địa phương, các cơ quan ngoại giao, các tổ chức quốc tế tại Việt Nam; các chuyên gia, nhà khoa học, trí thức, văn nghệ sĩ cùng đông đảo nhân dân.
Các đại biểu Trung ương, đại biểu Thành phố Hà Nội tiến hành nghi lễ dâng hương tại tượng đài Vua Lý Thái Tổ trước giờ khai mạc. Ảnh: Viết Thành
Phát biểu khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, sự kiện diễn ra trong dịp kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), đồng thời hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, được xác định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Theo ông Vũ Đại Thắng, cách đây 80 năm, ngày 24/11/1946, tại Hà Nội, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức trong những ngày đầu đầy thử thách của nền độc lập dân tộc. Tại hội nghị, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tư tưởng sâu sắc: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.
“80 năm đã trôi qua, tư tưởng ấy vẫn vẹn nguyên giá trị và ngày càng thể hiện rõ ý nghĩa thời đại. Văn hóa soi đường bằng việc bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến; bằng việc định hướng những giá trị tốt đẹp cho con người và xã hội. Văn hóa soi đường để sự phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô kinh tế, mà còn bằng sự tiến bộ xã hội, chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân” – ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội
Khẳng định vai trò, vị trí đặc biệt của Hà Nội trong dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, là Thủ đô của cả nước, Thành phố vì hòa bình, thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, Hà Nội tự hào về truyền thống ngàn năm văn hiến, đồng thời ý thức sâu sắc trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị ấy trong thời đại mới.
Theo ông Vũ Đại Thắng, một Thủ đô ngàn năm văn hiến phải đồng thời là một Thủ đô năng động, sáng tạo, hội nhập và phát triển; là nơi khơi nguồn những giá trị văn hóa mới, nơi mỗi người dân được sống trong môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, được sáng tạo, cống hiến và thụ hưởng những thành quả của phát triển.
Với nhận thức đó, Hà Nội xác định đầu tư cho văn hóa, cho con người chính là đầu tư cho tương lai; phát triển văn hóa phải gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội; lấy chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo quan trọng của sự phát triển.
Tiết mục biểu diễn nghệ thuật
Để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển Thủ đô, ông Vũ Đại Thắng cho biết, thành phố Hà Nội quyết tâm đưa các chủ trương, chính sách về phát triển văn hóa vào cuộc sống thông qua những hành động cụ thể, thiết thực và bền bỉ.
Trước hết, thành phố tiếp tục đặt văn hóa và con người ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển Thủ đô; xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhân ái, sáng tạo; hình thành môi trường văn hóa lành mạnh trong toàn xã hội.
Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ sức sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa, đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế và nâng cao vị thế Thủ đô; đồng thời không ngừng phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, huy động sức mạnh của toàn xã hội trong xây dựng và phát triển văn hóa.
Điểm nhấn của chương trình là màn diễu hành quy mô lớn quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, với sự tham gia của khoảng 4.000 người.
Tiết mục biểu diễn nghệ thuật
Chương trình diễu hành được triển khai qua ba chương chủ đề: Từ thuở Thăng Long; Hà thành phồn hoa; Thủ đô hội nhập, tái hiện hành trình từ cội nguồn lịch sử, truyền thống văn hiến đến diện mạo một Hà Nội đương đại, sáng tạo và hội nhập.
Chương I – “Từ thuở Thăng Long”: Không gian mở đầu gợi nhắc huyền sử con Rồng cháu Tiên cùng những biểu tượng tín ngưỡng gắn với vùng đất Thăng Long. Các khối diễu hành giới thiệu tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh với lực lượng Ba Vì, Sơn Tây, Phúc Thọ, Kiều Phú; thờ Chử Đồng Tử với Chương Dương, Bát Tràng; thờ Mẫu Tam phủ với Hoàn Kiếm, Tây Hồ và lực lượng văn hóa Thành phố. Nội dung còn có hình tượng Thánh Gióng, hội Gióng và các nghi thức lễ hội, được thể hiện qua đội hình, trang phục, đạo cụ truyền thống.
Cùng với đó là các khối giới thiệu Thăng Long tứ trấn - đền Voi Phục, đền Bạch Mã, đền Kim Liên và đền Quán Thánh - và di sản Hoàng thành Thăng Long. Chương trình còn có hình thức biểu diễn thực cảnh “Chiếu dời đô”, gợi lại dấu mốc lịch sử của kinh đô Thăng Long. Sự hiện diện của cộng đồng gắn với không gian di tích, tín ngưỡng cho thấy di sản không tách rời những người đang thực hành, gìn giữ và trao truyền giá trị ấy trong đời sống hôm nay.
Tiết mục biểu diễn nghệ thuật
Chương II – “Hà thành phồn hoa”: Mạch diễu hành tiếp nối bằng hình tượng “Sĩ tử lên kinh - Vinh quy bái tổ”, gợi nhớ truyền thống khoa bảng và tinh thần trọng học của vùng đất Thăng Long. Lực lượng tham gia được huy động từ các địa phương như Yên Hòa, Cầu Giấy, Tây Mỗ, Đông Ngạc, Đại Thanh, Ngọc Hồi, Gia Lâm, Bát Tràng, Thư Lâm, Thường Tín và Vân Đình. Các hoạt động giới thiệu nghệ thuật dân gian tiếp đó đưa những hình thức biểu đạt quen thuộc của làng xã vào không gian chung của thành phố.
Công chúng được tiếp cận ca trù, múa Bài Bông, múa Bồng, chèo tàu Tổng Gối, múa rối nước, hát xẩm, múa đèn đền Đồng Nhân, múa Sênh Tiền, múa cổ Giảo Long, cồng chiêng của đồng bào Mường cùng nghi lễ, trò chơi kéo co - di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh. Những màn trình diễn do nghệ nhân và cộng đồng địa phương thực hiện làm nổi bật tính đa dạng của văn hóa Hà Nội, nơi đô thị lịch sử, làng quê và vùng đồng bào dân tộc cùng góp vào một diện mạo văn hóa nhiều sắc thái.
Tiết mục biểu diễn nghệ thuật
Các làng nghề truyền thống cũng có mặt trong tuyến diễu hành, từ tranh Hàng Trống, gốm Bát Tràng, đan cỏ tế, quạt Chàng Sơn, nón Mã Kiều, hương Quảng Phú Cầu, tò he Xuân La đến chuồn chuồn tre và hội diều Bá Dương Nội. Việc giới thiệu người thợ cùng sản phẩm, kỹ nghệ và câu chuyện về nghề nhấn mạnh vai trò của bàn tay sáng tạo, tri thức dân gian trong việc hình thành bản sắc văn hóa của Thủ đô.
Chương III – “Thủ đô hội nhập”: Từ những lớp văn hóa truyền thống, chương trình chuyển sang nhịp sống đương đại với các khối trình diễn lụa Vạn Phúc, áo dài Trạch Xá, hoa Tây Tựu và đào Nhật Tân. Hình ảnh trang phục, chất liệu thủ công và sắc hoa đặc trưng góp phần giới thiệu vẻ đẹp Hà Nội bằng ngôn ngữ trực quan, gần gũi với công chúng.
Trong nội dung “Rực rỡ khát vọng - Vươn tầm thế giới”, ban nhạc biểu diễn trực tiếp kết nối với phần Carnaval trang phục quốc tế do lực lượng của Sun Group dự kiến đảm nhiệm. Đại cảnh kết, học sinh Thủ đô cùng các lực lượng biểu diễn, trên nền một ca khúc về Hà Nội được phối mới, gửi gắm thông điệp về sự tiếp nối và khát vọng xây dựng Thủ đô văn hiến, hiện đại, sáng tạo, vì hòa bình.
Điểm nhấn của chương trình là màn diễu hành quy mô lớn quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, với sự tham gia của khoảng 4.000 người.
Lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 mở ra chuỗi hoạt động văn hóa đặc sắc tiếp tục diễn ra từ ngày 21 đến 24/11, tại khu vực hồ Hoàn Kiếm và các không gian văn hóa trên địa bàn Thủ đô, để người dân và du khách tham gia, trải nghiệm, khám phá những sắc màu văn hóa Việt Nam.