Cuối phiên thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam sáng 11.11, thay mặt cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã phát biểu tiếp thu, giải trình và làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.

Cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã dành sự quan tâm đối với dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo đột phá, góp phần thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị.

Trong đó, đến năm 2030, phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng du lịch là Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia, 15 tập đoàn có thương hiệu mạnh, cùng các tiêu chí về lao động, việc làm và cơ sở lưu trú.

Bộ trưởng cho biết, ngay sau phiên thảo luận tại tổ, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc tiếp thu, hoàn thiện và gửi đến các đại biểu dự thảo Nghị quyết đã được chỉnh lý. Qua thảo luận tại hội trường, các ý kiến tập trung chủ yếu vào các vấn đề liên quan đến tiêu chí, địa bàn và điều kiện áp dụng các chính sách ưu đãi.

Bảo đảm người dân được hưởng lợi từ các dự án du lịch

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, làm rõ một số nhóm vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, về nguyên tắc xây dựng Nghị quyết, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý theo hướng chỉ lựa chọn những vấn đề cấp bách, có tính đặc thù, bổ sung các chính sách mới và thực hiện thí điểm theo thời hạn thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Về địa bàn áp dụng, Bộ trưởng nhấn mạnh Nghị quyết nhằm phát triển du lịch trên phạm vi cả nước, không chỉ dành cho một số địa bàn trọng điểm. Bên cạnh 3 cực tăng trưởng du lịch Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, các địa bàn khác được xác định theo quy hoạch hệ thống du lịch, bảo đảm mục tiêu của Nghị quyết số 26, phù hợp với đặc điểm địa bàn và tài nguyên du lịch Việt Nam.

Tiếp thu ý kiến đại biểu về điều kiện thực tế của các vùng, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu những khu vực có tiềm năng để bổ sung chính sách phù hợp.

Đối với du lịch cộng đồng, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã thiết kế các nhóm chính sách riêng, không đặt ngưỡng vốn và lao động; bổ sung các chủ thể được tham gia, hưởng lợi; mở rộng hỗ trợ hạ tầng giao thông kết nối từ trục giao thông chính đến các điểm du lịch cộng đồng; hỗ trợ xúc tiến, pháp lý, thủ tục hành chính, đầu tư, cải tạo cơ sở lưu trú cộng đồng.

Ngoài ra, dự thảo cũng có những chính sách ưu đãi phù hợp, thiết thực đối với các sản phẩm du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.

Liên quan đến ý kiến đại biểu về việc bảo đảm người dân được hưởng lợi từ các dự án du lịch, Bộ trưởng cho biết dự thảo xác định 5 tiêu chí đối với chính sách ưu đãi, hỗ trợ, gồm: loại hình, địa bàn, quy mô, hiệu quả kinh tế - xã hội và phát triển bền vững. Trong đó, hiệu quả kinh tế - xã hội và phát triển bền vững là hai tiêu chí quan trọng.

Bộ trưởng cũng cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để thể chế hóa đầy đủ hơn các chính sách đối với những nhóm này khi sửa đổi Luật Du lịch, dự kiến trình Quốc hội năm 2027.

Về các dự án du lịch quy mô lớn, Bộ trưởng cho biết Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị xác định hai nhóm dự án là dự án du lịch động lực và dự án du lịch chất lượng cao. Trong dự thảo Nghị quyết của Quốc hội lần này, cơ quan soạn thảo bổ sung nhóm dự án du lịch chất lượng cao mang tính chiến lược.

Việc bổ sung nhóm dự án này nhằm hướng tới những dự án có quy mô, sức lan tỏa mạnh và tầm ảnh hưởng quốc tế, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.

Loại trừ nguy cơ trục lợi chính sách

Liên quan đến việc bảo đảm ưu đãi đúng đối tượng, đúng dự án du lịch, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã quy định hạng mục du lịch phải chiếm tối thiểu 50% tổng số vốn đầu tư; không bao gồm casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản.

Theo Bộ trưởng, việc xác định tiêu chí này không dễ, nhưng đã loại trừ được nguy cơ trục lợi chính sách đối với các dự án được hưởng ưu đãi.

Cơ quan soạn thảo cũng tiếp thu ý kiến đại biểu về việc áp dụng thống nhất tiêu chí bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế cho cả 3 nhóm dự án; bổ sung yêu cầu giải ngân tối thiểu theo tỷ lệ phần trăm trong 3 năm. Đối với ý kiến về điều kiện thời hạn đưa dự án vào hoạt động, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu để xem xét việc bổ sung quy định, bảo đảm hiệu quả thực hiện chính sách.

Làm rõ khả năng tiếp cận chính sách của các địa bàn khó khăn, Bộ trưởng cho biết hiện nay có hai nhóm chính sách được thực hiện song song. Một là chính sách hỗ trợ của Nhà nước, được bảo đảm từ nhiều nguồn, chủ yếu là ngân sách Trung ương và nguồn ngân sách địa phương. Hai là chính sách ưu đãi đối với các dự án nhằm thu hút đầu tư, trong đó có các chính sách giảm thuế và các khoản ưu đãi khác để thúc đẩy các dự án.

Theo Bộ trưởng, việc thực hiện đồng thời hai nhóm chính sách này sẽ bảo đảm các địa bàn khó khăn vẫn có thể tiếp cận chính sách.

Về một số mô hình kinh doanh du lịch mới và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo tiếp thu ý kiến đại biểu theo hướng những mô hình đã và đang triển khai thì không cần phải đưa vào diện thử nghiệm.

Đối với kinh tế đêm, Bộ trưởng làm rõ dự thảo chỉ thí điểm việc áp dụng mô hình hoạt động 24/7 do có ảnh hưởng đến đời sống người dân. Còn hoạt động kinh tế đêm đã được triển khai và đang thực hiện khá tốt, không thuộc phạm vi cần thử nghiệm.

Liên quan đến chính sách thị thực, nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú và việc áp dụng pháp luật trong mối quan hệ với Luật Thủ đô, Luật Phát triển đô thị, các cơ chế, chính sách đặc thù và pháp luật có liên quan, Bộ trưởng cho biết dự thảo không thu hẹp các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội phân quyền cho các thành phố.

Khoản 2 Điều 14 được chỉnh lý theo nguyên tắc văn bản nào có mức độ ưu đãi cao hơn thì áp dụng theo văn bản đó.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết cơ quan soạn thảo cũng tiếp thu các ý kiến về bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong phát triển du lịch; bảo đảm người dân được hưởng lợi từ các dự án du lịch; đào tạo nhân lực chất lượng cao cho du lịch và xây dựng chính sách hỗ trợ toàn diện hơn cho du lịch.

Bộ trưởng nhấn mạnh, dự án du lịch không chỉ được xác định là một dự án đầu tư mà phải tạo ra sản phẩm du lịch. Tiêu chí đánh giá chính là hiệu quả của sản phẩm du lịch đó.

Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát đồng bộ, kỹ lưỡng và bổ sung, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, bảo đảm chất lượng cao nhất trước khi được Quốc hội ban hành.

Theo Báo Văn hoá