Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương
Theo Quyết định số 204/QĐ-BCĐCTMTQG, Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc sau:
Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức và hoạt động theo Quyết định số 1966/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Quyết định số 1966/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ); Quyết định số 23/2023/QĐ-TTg ngày 18/9/2023 của Thủ tướng Chính phủ về thành lập, tổ chức và hoạt động của tổ chức phối hợp liên ngành (Quyết định số 23/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ); Nghị định số 387/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 của Chính phủ quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ) và Quy chế này.
Ban Chỉ đạo Trung ương làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, đề cao trách nhiệm cá nhân của Trưởng ban, các Phó Trưởng ban, ủy viên Thường trực và các ủy viên Ban Chỉ đạo Trung ương theo nhiệm vụ được phân công.
Việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo Trung ương phải bảo đảm đúng phạm vi của tổ chức phối hợp liên ngành, không làm thay chức năng quản lý nhà nước, nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, cơ quan trung ương và chính quyền địa phương; việc phân định trách nhiệm trong quản lý, tổ chức thực hiện Chương trình thực hiện theo quy định tại Điều 44 Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
Vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nào thì cơ quan đó chủ động xử lý theo thẩm quyền. Ban Chỉ đạo Trung ương xem xét, chỉ đạo, điều phối đối với các vấn đề chung, quan trọng, liên ngành; các vấn đề còn có ý kiến khác nhau giữa các cơ quan hoặc vượt thẩm quyền cần được xem xét, xử lý theo chức năng, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo Trung ương.
Hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương phải bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, không trùng lặp, chồng chéo; nhiệm vụ giao cho thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương phải gắn với chức năng, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo Trung ương và xác định rõ phạm vi, trách nhiệm thực hiện.
Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo Trung ương
Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện theo quy định tại Điều 2 Quyết định số 1966/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Theo Điều 2 Quyết định số 1966/QĐ-TTg, Ban Chỉ đạo Trung ương là tổ chức phối hợp liên ngành, giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, điều phối và xử lý các vấn đề chung, quan trọng, liên ngành trong tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Chương trình).
Nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo Trung ương là nghiên cứu, đề xuất với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp chỉ đạo, điều hành và phối hợp tổ chức thực hiện Chương trình.
Đồng thời, chỉ đạo, điều phối giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương và cơ quan, tổ chức có liên quan trong tổ chức thực hiện Chương trình; đôn đốc việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ; chỉ đạo, điều phối việc xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý các vấn đề chung, quan trọng, liên ngành hoặc vượt thẩm quyền; chỉ đạo phối hợp theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá, sơ kết, tổng kết việc thực hiện Chương trình và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao.
Nhiệm vụ của Cơ quan Thường trực và Cơ quan giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương
Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại Điều 47 Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ và các nhiệm vụ sau đây:
- Làm đầu mối tham mưu xây dựng Chương trình công tác hằng năm của Ban Chỉ đạo Trung ương; tổng hợp, đề xuất các nhiệm vụ đột xuất cần Ban Chỉ đạo Trung ương, Trưởng ban, các Phó Trưởng ban xem xét, chỉ đạo;
- Chuẩn bị nội dung, chương trình, tài liệu và các điều kiện phục vụ các phiên họp của Ban Chỉ đạo Trung ương; phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các cơ quan có liên quan hoàn thiện dự thảo thông báo kết luận của Trưởng ban, các Phó Trưởng ban theo quy định;
- Chủ trì tham mưu, điều phối và tổ chức các hội nghị, hội thảo, hoạt động thông tin, tuyên truyền, truyền thông chung của Chương trình; tham mưu, tổ chức các đoàn công tác, đoàn kiểm tra, đánh giá liên ngành của Ban Chỉ đạo Trung ương theo Chương trình công tác hằng năm hoặc nhiệm vụ được giao; phối hợp với các thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình thực hiện;
- Theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Chương trình công tác, kết luận, chỉ đạo và nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo Trung ương, Trưởng ban và các Phó Trưởng ban; tiếp nhận, tổng hợp, phân loại các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị cần xử lý; lập, cập nhật danh mục nhiệm vụ, cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn, tiến độ, kết quả thực hiện và các vấn đề tồn đọng; tổng hợp, báo cáo nguyên nhân, phương án xử lý đối với nhiệm vụ chậm tiến độ, vấn đề còn có ý kiến khác nhau, có tính chất chung, quan trọng, liên ngành hoặc vượt thẩm quyền và thực hiện các nhiệm vụ khác do Trưởng ban, các Phó Trưởng ban giao.
Cơ quan giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương là Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, thực hiện nhiệm vụ tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các nhiệm vụ của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương quy định ở trên và các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 cũng ký Quyết định số 205/QĐ-BCĐCTMTQG ban hành Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương.
Theo Quyết định số 205/QĐ-BCĐCTMTQG, trong năm 2026, Ban Chỉ đạo Trung ương sẽ thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
1- Tập trung chỉ đạo chuyển ngay từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện Chương trình; bảo đảm việc triển khai thống nhất, liên tục, hiệu quả, không làm gián đoạn chính sách, nhiệm vụ và quyền lợi hợp pháp của người dân; không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định.
2- Chỉ đạo, đôn đốc các bộ quản lý ngành khẩn trương rà soát, cụ thể hóa và giao mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026 - 2030 và hằng năm cho các địa phương; chịu trách nhiệm về mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực quản lý được giao. Rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn, tiêu chí, định mức kinh tế - kỹ thuật; không ban hành thêm quy định, điều kiện, trừ những nội dung thực sự cần thiết phải hướng dẫn thì khẩn trương ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành trong năm 2026.
3- Chỉ đạo rà soát mục tiêu, tiêu chí của Chương trình, bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự thảo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phát triển văn hóa toàn diện giai đoạn 2026 - 2030 theo trình tự, thủ tục rút gọn, trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/12/2026.
4- Chỉ đạo, đôn đốc Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan có liên quan khẩn trương rà soát, tổng hợp phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2026 - 2030, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; hoàn thiện việc phân bổ, giao bổ sung kế hoạch, dự toán ngân sách trung ương năm 2026 còn lại; khẩn trương tổng hợp, hoàn thiện phương án phân bổ, trình cấp có thẩm quyền giao kế hoạch năm 2027 ngay từ tháng 12/2026.
Theo dõi chặt chẽ tiến độ phân bổ, giao vốn, tổ chức thực hiện và giải ngân. Bộ Tài chính chủ trì hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc về thanh toán, quyết toán và xử lý nguồn vốn giai đoạn 2021 - 2025 kéo dài sang năm 2026; đề xuất phương án xử lý, trình cấp có thẩm quyền nhằm hạn chế tối đa số vốn tồn đọng làm ảnh hưởng đến mục tiêu của Chương trình.
5- Chỉ đạo, đôn đốc các địa phương khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, cơ quan thường trực và bộ phận giúp việc; ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 và hằng năm; hoàn thiện, ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền về phân bổ nguồn lực, mức hỗ trợ, phân công, phân cấp và tổ chức thực hiện Nghị định số 387/2026/NĐ-CP trong năm 2026; phân định rõ trách nhiệm, bố trí nguồn lực và điều kiện thực hiện phù hợp với năng lực cấp xã.
Tập trung phân bổ, giao vốn đã được cấp có thẩm quyền giao; đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn năm 2026, nhất là nguồn vốn ngân sách trung ương của các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 được chuyển sang thực hiện năm 2026; khẩn trương phân bổ, giao vốn ngay sau khi được cấp có thẩm quyền giao kế hoạch năm 2027 để triển khai thực hiện ngay từ đầu năm.
Rà soát, điều chỉnh những nhiệm vụ, dự án không còn phù hợp; tháo gỡ khó khăn về thủ tục, nghiệm thu, thanh toán; tăng cường lồng ghép các nguồn lực, bố trí vốn đối ứng và huy động các nguồn lực hợp pháp khác để thực hiện Chương trình.
6- Tập trung rà soát, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ chuyển tiếp, tồn đọng và các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình hợp nhất, tổ chức thực hiện Chương trình; kịp thời xử lý các vấn đề thuộc thẩm quyền, tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét đối với các vấn đề chung, quan trọng, liên ngành hoặc vượt thẩm quyền.
7- Tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các bộ, ngành và địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện Chương trình; tổ chức tiếp nhận, phân loại, giải đáp và xử lý kịp thời các kiến nghị; sớm hoàn thiện, đưa phần mềm hỏi đáp, tiếp nhận, xử lý vướng mắc vào sử dụng. Nghiên cứu, sớm hoàn thiện sổ tay hướng dẫn chung của Chương trình, trong đó có chính sách đặc thù đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
8- Đẩy nhanh hoàn thiện Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu dùng chung của Chương trình; thống nhất giữa các bộ về dữ liệu, chế độ thông tin, báo cáo, kiểm tra, giám sát; hoàn thiện, chạy thử Hệ thống thông tin trong tháng 12/2026. Các bộ quản lý ngành khẩn trương cung cấp cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường dữ liệu hiện có về mục tiêu, chỉ tiêu thuộc phạm vi quản lý; xác định rõ dữ liệu còn thiếu, trách nhiệm và tiến độ bổ sung...
9- Cơ quan Thường trực chủ động tham mưu, đề xuất tổ chức các đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tại địa phương; phối hợp, lồng ghép với các hoạt động công tác có liên quan, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh trùng lặp, chồng chéo.
10- Tổ chức phiên họp quý IV của Ban Chỉ đạo Trung ương để đánh giá tình hình, kết quả thực hiện Chương trình năm 2026; xem xét, xử lý các vấn đề cần chỉ đạo, điều phối và xác định nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tiếp theo; xây dựng Chương trình công tác năm 2027.