Không dừng lại ở vai trò học hỏi hay tích lũy kinh nghiệm, những "thần đồng" trẻ tuổi ở nhiều bộ môn từ hiện đại như thể thao Điện tử (eSports), trượt ván cho đến môn thể thao Olympic như điền kinh, bơi đã khẳng định đẳng cấp vượt trội khi chinh phục đỉnh cao châu lục và thiết lập hàng loạt kỷ lục thế giới.

Tâm điểm chú ý tại kỳ Đại hội năm nay dồn vào Yuki Kurihara, cậu học sinh tiểu học 11 tuổi đến từ nước chủ nhà Nhật Bản. Đại diện cho thể thao điện tử Nhật Bản ở nội dung Puyo Puyo Champions - tựa game xếp hình đối kháng đòi hỏi tư duy chiến thuật và phản xạ cực nhanh, Kurihara ghi tên mình vào lịch sử với tư cách VĐV trẻ nhất từng giành HCV tại một kỳ Á vận hội kể từ năm 1951.

Cậu bé đã tiếp cận bộ môn này từ lứa tuổi mẫu giáo, duy trì thời lượng luyện tập lên tới 8 giờ mỗi ngày kết hợp với chế độ dinh dưỡng nghiêm túc và việc học ở trường. Ngay từ lượt trận vòng bảng, thần đồng 11 tuổi đã đứng đầu Bảng A khi đánh bại đối thủ 28 tuổi Yu Wing Lim (Hong Kong, Trung Quốc) với tỷ số 3-0. Bước vào vòng knock-out, Kurihara tiếp tục trình diễn phong độ áp đảo khi thắng Tanarak Wongkitikun (Thái Lan, 28 tuổi) với tỷ số 10-1 ở bán kết, trước khi đè bẹp Kang Dongshin (Hàn Quốc) 10-2 trong trận chung kết để bước lên bục cao nhất.

Song hành cùng hiện tượng eSports, "đường đua xanh" tại Nagoya thực sự trở thành sân khấu riêng của kình ngư 13 tuổi Yu Zidi đến từ Trung Quốc. Mới chỉ bước sang tuổi 14 vào tháng 10 tới, cô bé người Hà Bắc đã hoàn tất cú hat-trick HCV cá nhân ở cả ba nội dung đăng ký, đồng thời phá kỷ lục ở tất cả các lượt bơi chung kết. Mở màn với cự ly 200m bơi bướm, Yu Zidi cán đích với thời gian 2 phút 05,08 giây để thiết lập kỷ lục ASIAD mới. Sang ngày thi đấu tiếp theo ở nội dung 200m hỗn hợp cá nhân, Yu Zidi xô đổ kỷ lục châu Á với mốc 2 phút 06,10 giây khi đánh bại nhà vô địch tiền nhiệm Yu Yiting.

Ở nội dung 400m hỗn hợp cá nhân, cô bé tiếp tục cho thấy tài năng trên đường đua khi cán đích với 4 phút 28,56 giây, xô đổ kỷ lục ASIAD tồn tại từ năm 2014 của Ye Shiwen tới gần 4,5 giây, đồng thời áp sát kỷ lục châu Á tồn tại từ Olympic London 2012. Màn trình diễn này đưa Yu Zidi vào top những VĐV bơi nhanh nhất lịch sử ở cự ly hỗn hợp, thu hẹp đáng kể khoảng cách với kỷ lục gia thế giới Summer McIntosh và hứa hẹn cuộc đối đầu bùng nổ tại Olympic Los Angeles 2028.

Sự tỏa sáng của lứa tuyển thủ mười mươi không chỉ dừng lại ở các kỷ lục châu lục mà đã vươn tới tầm vóc thế giới. Kình ngư 17 tuổi người Nhật Bản Shin Ohashi điền tên mình vào lịch sử khi xô đổ kỷ lục thế giới ở nội dung 200m bơi ếch nam với thời gian 2 phút 04,83 giây. Thành tích của Ohashi trở nên đặc biệt phi thường khi vừa trải qua đợt nhiễm Covid-19 cùng cơn sốt 39 độ ngay trước giải đấu, đồng thời trở thành VĐV nam trẻ tuổi nhất phá kỷ lục thế giới bể dài cá nhân kể từ thời Michael Phelps năm 2002. Cùng ở độ tuổi 17, nữ VĐV Chen Yujie (Trung Quốc) thống trị đường đua tốc độ 100m nữ điền kinh với thành tích 11,06 giây, xô đổ kỷ lục Đại hội đã tồn tại suốt 24 năm.

ASIAD 2026 cũng ghi nhận sự góp mặt đầy triển vọng của nhiều gương mặt tuổi teen khác trên khắp châu Á. VĐV thể dục dụng cụ 16 tuổi Hwang Seo-hyun xuất sắc vô địch nội dung cầu thăng bằng nữ, giải cơn khát HCV kéo dài 40 năm của thể thao Hàn Quốc ở nội dung này. Bộ môn Trượt ván chứng kiến sự thống trị của Mizuho Hasegawa và Izuru Nagahara (đều 15 tuổi, Nhật Bản) cùng sự vươn lên của các tài năng trẻ như Kamus Wong (12 tuổi, Hong Kong, Trung Quốc), Max Ku (12 tuổi) và Yvonne Lin (14 tuổi) của Đài Bắc Trung Hoa.

Thành công của các VĐV thiếu niên tại Nagoya phản ánh bước chuyển mình mạnh mẽ trong chiến lược đào tạo của các nền thể thao hàng đầu châu Á. Việc sẵn sàng trao cơ hội thi đấu đỉnh cao cho các tài năng trẻ từ khi còn rất nhỏ không chỉ giúp họ tích lũy kinh nghiệm bản lĩnh, mà còn là bước chuẩn bị chiến lược cho các chu kỳ Olympic tiếp theo, khẳng định vị thế của thể thao châu Á trên bản đồ thế giới.