Đây là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng nhằm tôn vinh những giá trị đặc sắc của đồng bào Chăm, đồng thời góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, lan tỏa tinh thần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Dự lễ khai mạc có Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Trưởng Ban Chỉ đạo Ngày hội Trịnh Thị Thủy; đại diện lãnh đạo Ban, Bộ, ngành Trung ương và thành viên Ban Chỉ đạo Ngày hội. Về phía tỉnh Khánh Hòa có Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa Hồ Xuân Trường; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng.

Lễ khai mạc Ngày hội Văn hóa các dân tộc Chăm lần thứ VI, năm 2026 còn có sự tham gia của đông đảo các nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên 7 tỉnh, thành phố: Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tây Ninh, An Giang, TP.Hồ Chí Minh và Khánh Hòa.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh việc đăng cai Ngày hội là niềm vinh dự đối với địa phương, đồng thời thể hiện trách nhiệm trong việc cùng cả nước bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao hơn, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ, việc gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống càng có ý nghĩa đặc biệt.

Người đứng đầu UBND tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, đồng bào Chăm là một bộ phận không thể tách rời trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Qua nhiều thế hệ, cộng đồng đã sáng tạo, bảo tồn và trao truyền nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, góp phần làm phong phú nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Ông cho rằng điều đáng trân trọng là đến nay những giá trị ấy vẫn đang được chính cộng đồng gìn giữ trong đời sống hằng ngày. Nhà nước và chính quyền địa phương có vai trò đồng hành, tạo điều kiện để cộng đồng tiếp tục phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa khẳng định địa phương sẽ tiếp tục quan tâm bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống; chăm lo đội ngũ nghệ nhân; hỗ trợ truyền dạy cho thế hệ trẻ; đẩy mạnh số hóa di sản; đồng thời gắn công tác bảo tồn với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Đặc biệt, tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, giới nghiên cứu và cộng đồng đồng bào Chăm trong quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na (Pô Inư Nưgar)  vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ khai mạc, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân nhấn mạnh: Việt Nam là quốc gia thống nhất của 54 dân tộc anh em. Mỗi dân tộc có lịch sử, bản sắc, phong tục, tập quán, tiếng nói, chữ viết, tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa riêng; nhưng tất cả cùng chung sống trong mái nhà Việt Nam, cùng hun đúc nên truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết, cần cù, sáng tạo và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam.

Trong cộng đồng ấy, dân tộc Chăm có bề dày lịch sử và đời sống văn hóa phong phú, độc đáo, có nhiều đóng góp quan trọng vào tiến trình hình thành, giao thoa và phát triển của văn hóa Việt Nam. Văn hóa Chăm là một kho tàng đặc sắc, từ các công trình kiến trúc tôn giáo được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt cho đến các bảo vật quốc gia và hệ thống thư tịch cổ.

Bên cạnh di sản vật thể, di sản phi vật thể Chăm cũng vô cùng phong phú, từ các lễ hội Katê, Ra-mư-oan, Ra-ma-dan, âm nhạc với trống Ginăng, trống Paranưng, kèn Saranai, đến làng nghề gốm Bàu Trúc, nghề dệt thổ cẩm, may thêu trang phục truyền thống, cùng kho tri thức dân gian về y dược bản địa, nông nghiệp và lối sống cộng đồng.

Một trong những đặc sắc nổi bật của văn hóa Chăm ở Việt Nam là sự thống nhất trong cội nguồn dân tộc, đồng thời rất phong phú, đa dạng về đời sống tín ngưỡng, tôn giáo và không gian cư trú. Nếu như ở khu vực Nam Trung Bộ, đồng bào Chăm lưu giữ nhiều lễ hội, nghi lễ, phong tục và nghề thủ công đặc sắc thì tại Nam Bộ, đồng bào Chăm lại tạo nên một không gian văn hóa riêng, gắn bó giữa đạo và đời, giữa tôn giáo và dân tộc, giữa gìn giữ đức tin với thực hiện tốt trách nhiệm công dân. Chính sự đa dạng ấy làm nên vẻ đẹp riêng có của văn hóa Chăm. Đó cũng là biểu hiện sinh động của tính phong phú, bao dung, cởi mở và thống nhất trong đa dạng của nền văn hóa Việt Nam.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đánh giá cao Bộ VHTTDL, tỉnh Khánh Hòa và các địa phương đã phối hợp tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI với quy mô rộng hơn, chương trình phong phú, đa dạng và đặc sắc hơn; với sự tham gia của đại biểu đại diện đồng bào Chăm từ 7 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Đây là những hoạt động thiết thực, có ý nghĩa chính trị, văn hóa và xã hội sâu sắc, vừa đáp ứng nguyện vọng, tình cảm của đồng bào; vừa thể hiện sự quan tâm toàn diện của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số, trong đó có văn hóa dân tộc Chăm.

Việc tổ chức Ngày hội tại Khánh Hòa lần này có ý nghĩa đặc biệt. Sau khi hợp nhất, Khánh Hòa có không gian phát triển mới, là nơi hội tụ nhiều di tích, di sản văn hóa, lịch sử, biển đảo; có nhiều tiềm năng về du lịch, khoa học công nghệ, năng lượng và kinh tế biển; có nhiều lợi thế để kết nối hài hòa giữa bảo tồn di sản với phát triển bền vững, giữa gìn giữ bản sắc truyền thống với đổi mới sáng tạo, giữa văn hóa địa phương với dòng chảy chung của văn hóa Việt Nam.

Trên nền tảng đó, Khánh Hòa cần phát huy vai trò là trung tâm bảo tồn, nghiên cứu và quảng bá văn hóa Chăm của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Tiếp tục quan tâm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào; phát triển các mô hình văn hóa gắn với sinh kế bền vững, du lịch cộng đồng, chuyển đổi số và công nghiệp văn hóa, để các giá trị văn hóa Chăm trở thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước.

Nhấn mạnh truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc là giá trị cốt lõi của đất nước, Phó Chủ tịch nước khẳng định mọi chủ trương, chính sách về dân tộc và văn hóa đều phải xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân; đồng thời tạo điều kiện để người dân được tham gia, đóng góp, giám sát và thụ hưởng thành quả phát triển.

Phó Chủ tịch nước cho rằng việc chăm lo đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số, trong đó có đồng bào Chăm, không chỉ là trách nhiệm chính trị mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Cùng với đầu tư hạ tầng, cần quan tâm gìn giữ tiếng nói, chữ viết, bản sắc văn hóa; phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, người có uy tín, nghệ nhân, chức sắc và các chủ thể văn hóa trong cộng đồng.

Phó Chủ tịch nước đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển văn hóa và con người Việt Nam; đẩy mạnh bảo tồn, phát huy toàn diện các giá trị văn hóa của các dân tộc; nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong bảo tồn di sản; đồng thời gắn công tác bảo tồn với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào Chăm, để các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được trao truyền, phát huy trong thời kỳ mới. 

Ngay sau nghi thức khai mạc, đông đảo đại biểu, người dân và du khách đã thưởng thức chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề "Lung linh sắc màu văn hóa Chăm". Chương trình được dàn dựng công phu, kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và ngôn ngữ sân khấu hiện đại, tái hiện chiều sâu lịch sử, đời sống văn hóa, tín ngưỡng và khát vọng vươn lên của cộng đồng người Chăm trong dòng chảy văn hóa Việt Nam.

Bên cạnh chương trình nghệ thuật, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI còn diễn ra chuỗi hoạt động sôi nổi như liên hoan văn nghệ quần chúng, trình diễn trang phục truyền thống, giới thiệu nghề gốm, dệt thổ cẩm, ẩm thực, các môn thể thao dân gian, triển lãm hình ảnh, hiện vật và xúc tiến quảng bá du lịch. Các hoạt động không chỉ tạo không gian giao lưu giữa các địa phương có đồng bào Chăm sinh sống mà còn góp phần giới thiệu rộng rãi những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Chăm đến với công chúng và du khách.

Thông qua Ngày hội, các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được tôn vinh, bảo tồn và lan tỏa, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời khẳng định văn hóa luôn là nền tảng tinh thần, là nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới./.