Lễ hội được tổ chức trọng thể vào tháng Giêng hàng năm. Cội nguồn lễ hội gắn chặt với truyền thuyết và lịch sử địa phương, nhằm tưởng nhớ công lao khai ấp, lập mường của ông Vũ Duy Dương và em gái Vũ Thị Cao - những nhân vật được nhân dân tôn kính và lưu truyền trong các sắc phong, văn bia còn lưu giữ tại đình, đền trong vùng. Câu chuyện về tấm lòng nghĩa hiệp, sự hy sinh và công nghiệp khai lập bản mường được tái hiện qua nghi lễ cúng tế, rước sắc và các sinh hoạt tưởng niệm trong ngày hội. 

Điểm nhấn của Lễ hội Mường Đòn là phần nghi lễ truyền thống: rước sắc, rước kiệu, cúng tế tại đình - đền, diễn xướng cồng chiêng và múa lễ. Những nghi thức này không chỉ có ý nghĩa tâm linh mà còn là cách cộng đồng bảo tồn ký ức lịch sử, khẳng định bản sắc văn hoá Mường qua trang phục, nghi trượng và lời văn tế được gìn giữ từ nhiều đời. Bên cạnh phần lễ, phần hội của Mường Đòn rất phong phú với các trò chơi dân gian truyền thống như chơi đu, kéo co, ném còn, thi bắn nỏ, đánh mảng, đánh cù, cùng với chương trình biểu diễn hát giao duyên, hát tuồng cổ, hát Mường, hát Xường - những làn điệu mang âm hưởng riêng của người Mường xứ Thanh. Các hoạt động này vừa tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng, vừa là "sân khấu" để thế hệ trẻ trực tiếp học hỏi, thực hành và yêu mến di sản văn hoá địa phương. 

Trong những năm gần đây, chính quyền địa phương và các cơ quan văn hoá đã tổ chức trình diễn, tái hiện lễ hội với mục tiêu phục vụ công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá phi vật thể và thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hoá. Việc đưa lễ hội vào chương trình du lịch, đồng thời kết hợp trưng bày, giới thiệu sản phẩm văn hoá - ẩm thực địa phương đã góp phần tăng thu nhập cho người dân và nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị di sản. 

Lễ hội Mường Đòn còn là nơi giao thoa văn hoá giữa người Mường và người Kinh trong vùng. Qua giao lưu văn nghệ, trao đổi phong tục và các hoạt động cộng đồng, mối quan hệ giữa các dân tộc được thắt chặt, tạo nên sức sống chung cho văn hoá xứ Thanh. Nhiều bài viết, phóng sự và chương trình truyền hình địa phương từng ghi nhận sự đa dạng, tính bền vững của lễ hội qua các thời kỳ. 

Với nhịp sống hiện đại và sức ép của thương mại hoá, việc giữ gìn những nghi lễ, làn điệu và trò chơi truyền thống đòi hỏi nhiều nỗ lực, từ chính sách bảo tồn đến giáo dục di sản cho thế hệ trẻ. Lễ hội Mường Đòn vì vậy không chỉ là lễ hội truyền thống đơn thuần mà còn là "bảo tàng sống", một biểu tượng văn hoá cần được gìn giữ, phát huy như tài sản tinh thần của cả cộng đồng. Trải qua thời gian, lễ hội vẫn giữ vị trí quan trọng trong bản đồ văn hoá miền Trung, là điểm hẹn mà mỗi du khách khi đến đều mong muốn một lần được thưởng thức./.