Lễ đón Bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn
15/03/2022 | 13:46Ngày 14/3 (nhằm ngày 12/2 Âm lịch), UBND tỉnh Quảng Nam đã tổ chức Lễ đón Bằng chứng nhận di sản văn hóa (DSVH) phi vật thể quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn tại khu vực Lăng bà Thu Bồn (thôn Thu Bồn Tây, xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên). Đây cũng là hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào đón Năm Du lịch Quốc gia - Quảng Nam 2022.
![Lễ đón Bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn - Ảnh 1. Lễ đón Bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn - Ảnh 1.](https://bvhttdl.mediacdn.vn/thumb_w/650/291773308735864832/2022/3/15/dsc0809-01-1647316113784783319462.jpg)
Thừa ủy quyền của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Trần Văn Tân trao Bằng chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn cho đại diện UBND huyện Duy Xuyên. (Nguồn: baoquangnam.vn)
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam Trần Văn Tân nhấn mạnh Lễ hội Bà Thu Bồn được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, một hình thái văn hóa phi vật thể tín ngường thờ mẫu có quy mô lớn nhất tỉnh Quảng Nam. Đây là sự kiện rất quan trọng trong Năm Du lịch Quốc gia 2022, ghi nhận sự nỗ lực của người dân và chính quyền các địa phượng nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử trong nhiều năm qua.
Lễ hội truyền thống Bà Thu Bồn là sinh hoạt văn hóa mang đậm màu sắc tín ngưỡng dân gian có từ bao đời của cộng đồng cư dân sinh sống dọc theo hai bên bờ sông Thu Bồn và là sợi dây cố kết cộng đồng, cùng nhau vượt qua khó khăn của thiên tai, chiến thắng địch họa, xây dựng quê hương phát triển.
Hằng năm, từ ngày 10-12 Tháng Hai Âm lịch, người dân xã Duy Tân tổ chức lễ hội Bà Thu Bồn chu đáo, trang trọng với phần lễ tế chính thức cùng nhiều hoạt động khai hội, giao lưu, biểu diễn văn hóa nghệ thuật, thể thao,…thể hiện khát vọng phồn vinh, cầu mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.
Với những giá trị hiện hữu, ý nghĩa về văn hóa, tâm linh, vào tháng 9.2020, Lễ hội truyền thống Lễ hội Bà Thu Bồn của xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên và xã Quế Trung, huyện Nông Sơn (tỉnh Quảng Nam) đã được Bộ VHTTDL quyết định công nhận và đưa vào danh mục DSVH phi vật thể cấp quốc gia.
Ông Nguyễn Thế Đức, Phó Chủ tịch UBND huyện Duy Xuyên cho biết, năm nay, lễ hội được tổ chức cùng với Lễ đón bằng chứng nhận DSVH phi vật thể cấp quốc gia nên người dân thêm vui mừng, phấn khởi. Các hoạt động Lễ đón nhận được huyện tổ chức với mục đích bảo vệ, gìn giữ, kế thừa và phát huy giá trị DSVH phi vật thể Lễ hội Bà Thu Bồn trên địa bàn huyện; phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân địa phương và du khách. Thể hiện tinh thần, trách nhiệm của huyện trong việc bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội; đồng thời qua đó góp phần quảng bá, tôn vinh những giá trị độc đáo của Lễ hội Bà Thu Bồn đến với nhân dân cả nước và quốc tế, qua đó nâng cao ý thức trách nhiệm của các cấp, các ngành và cộng đồng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội.
Các hoạt động được tổ chức trang trọng, an toàn, tiết kiệm, thiết thực, tránh phô trương, hình thức, đảm bảo công tác phòng chống dịch Covid-19,…
Chương trình diễn với 2 nội dung: phần Lễ đón nhận Bằng chứng nhận DSVH phi vật thể quốc gia và một số hoạt động văn hóa – thể thao truyền thống. Trong các ngày 12-14/3 (nhằm ngày 10-12/2 Âm lịch) đã diễn ra các hoạt động truyền thống như giải bóng chuyền nam, nữ; Hội thi nữ công gia chánh; Trưng bày sản phẩm OCOP và các sản vật quê hương; Hô hát bài chòi; Biểu diễn dân ca kịch Quảng Nam; Thả hoa đăng trên sông Thu Bồn; Giải đua thuyền nam, nữ.
Ngày 14/3 tại khu vực Lăng Bà Thu Bồn diễn ra lễ đón Bằng chứng nhận DSVH phi vật thể quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn.
Trong phần Lễ có các hoạt động như Lễ Bài trí (ngày 13/3); Lễ Rước sắc (15 giờ ngày 13/3); Lễ rước nước (5 giờ 30 ngày 14/3); Lễ công bố đón bằng công nhận DSVH phi vât thể cấp quốc gia (8 giờ ngày 14/3); Lễ Đại tế (9 giờ 15 ngày 14/3); Lễ Hoàn sắc (sau khi kết thúc phần Lễ Đại tế);…
Trong thời gian đến, các địa phương sẽ có những hoạt động cụ thể cùng phối hợp, xây dựng kế hoạch tổ chức để mở rộng lễ hội truyền thống, nâng tầm quy mô, làm phong phú, sinh động hơn về nội dung và hình thức, công tác quảng bá để lễ hội tạo thêm dấu ấn bởi những yếu tố văn hóa phi vật thể đậm chất dân gian. Qua đó sẽ giúp địa phương gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch.
Lễ hội Bà Thu Bồn là một lễ hội được cộng đồng nhân dân vùng duyên hải miền Trung biết đến và đã trở thành tín ngưỡng dân gian linh thiêng, được gìn giữ, bảo tồn, biểu tượng cho mối quan hệ giao thoa, đan xen và tiếp biến giữa văn hóa Việt và văn hóa Chămpa trong quá trình người Việt mở mang bờ cõi, lập làng từ thế kỷ XIV đến ngày nay.
Tại Quảng Nam, lễ hội này được hai địa phương ở hai làng dọc sông Thu Bồn là làng Trung An (xã Quế Trung, huyện Nông Sơn) và xã Duy Tân (huyện Duy Xuyên) tổ chức vào ngày 10-12 tháng Hai Âm lịch hằng năm, được gọi là "Lệ Bà"- nhằm tri ân sự chở che của bà đối với người dân ở vùng sông nước này được bình an, mùa màng tươi tốt, bội thu.