Việc xây dựng Nghị định nhằm thay thế Nghị định số 195/2013/NĐ-CP ngày 21/11/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xuất bản cùng các quy định sửa đổi, bổ sung. Qua thời gian thực hiện, Nghị định số 195/2013/NĐ-CP đã tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm và công tác quản lý nhà nước. Tuy nhiên, Luật Xuất bản sau sửa đổi đã có những thay đổi về phạm vi chủ thể tham gia hoạt động xuất bản, cơ chế quản lý, thẩm quyền giải quyết và yêu cầu đối với môi trường số. Do đó, việc ban hành Nghị định thay thế là cần thiết nhằm cụ thể hóa các nội dung Luật giao, khắc phục những quy định chưa đồng bộ và bảo đảm tính liên tục trong tổ chức thi hành.
Dự thảo Nghị định hướng tới việc quy định đầy đủ, rõ ràng, khả thi các nội dung được Luật giao Chính phủ quy định chi tiết; đồng thời xác định các biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành thuộc thẩm quyền, bảo đảm các quy định cần thiết được áp dụng đồng bộ với Luật. Đối với lĩnh vực in xuất khẩu xuất bản phẩm, xác định riêng thời điểm áp dụng theo khoản 2 Điều 3 của Luật số 17/2026/QH16 và cơ chế thực hiện trong thời gian chuyển tiếp.
Một trong những nội dung trọng tâm là hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động xuất bản, in và phát hành xuất bản phẩm trên cơ sở phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể; công khai thẩm quyền, hồ sơ, trình tự, thời hạn giải quyết thủ tục hành chính; nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm. Theo đó, bảo đảm trách nhiệm của cơ quan chủ quản, nhà xuất bản, đối tác liên kết, cơ sở in, cơ sở phát hành, cơ sở nhập khẩu và cơ sở cung cấp dịch vụ trung gian được thực hiện theo đúng phạm vi Luật quy định.
Bên cạnh đó, dự thảo chú trọng đơn giản hóa thủ tục hành chính, khai thác và sử dụng lại thông tin đã có giá trị pháp lý, hạn chế yêu cầu kê khai trùng lặp; tạo điều kiện phát triển xuất bản phẩm điện tử và khai thác hợp pháp các giá trị từ xuất bản phẩm. Đồng thời, xây dựng cơ chế dữ liệu dùng chung, định danh và truy xuất nguồn gốc phục vụ công tác quản lý; bảo đảm tính liên tục trong quá trình chuyển đổi thẩm quyền, phương thức thực hiện cũng như điều chỉnh, chấm dứt hoạt động.
Dự thảo Nghị định gồm 06 chương, 60 điều: Chương I. Những quy định chung, gồm 11 điều; Chương II. Lĩnh vực xuất bản, gồm 23 điều; Chương III. Lĩnh vực in xuất bản phẩm, gồm 09 điều; Chương IV. Lĩnh vực phát hành xuất bản phẩm, gồm 07 điều; Chương V. Xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử, gồm 07 điều; Chương VI. Điều khoản thi hành, gồm 03 điều.
Về nội dung, Dự thảo Nghị định kế thừa các quy định còn phù hợp của Nghị định số 195/2013/NĐ-CP, đồng thời cụ thể hóa Luật sau sửa đổi theo hai nhóm nội dung tương ứng với khoản 1 và khoản 2 Điều 1 của dự thảo Nghị định. Nhóm thứ nhất quy định chi tiết các nội dung được Luật giao Chính phủ; nhóm thứ hai xác định các biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành nhằm bảo đảm thực hiện thống nhất quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân và phục vụ công tác quản lý nhà nước. Các nội dung có liên quan trong cùng một điều khoản được thuyết minh theo tính chất, phạm vi tương ứng, bảo đảm gắn quy định chi tiết với điều kiện tổ chức thực hiện.
Việc lấy ý kiến đối với dự thảo là bước quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động xuất bản, in và phát hành xuất bản phẩm, đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.
>>>Xem chi tiết dự thảo tại đây.