Theo đó, qua quá trình triển khai thực hiện tại các địa phương, Quy chế đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng ban hành kèm theo Nghị định số 91/2005/NĐ-CP ngày 11/7/2005 của Chính phủ đã tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác quản lý, góp phần tôn vinh các giá trị lịch sử, văn hóa. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm thực hiện, một số quy định không còn phù hợp với yêu cầu thực tiễn, nhất là về phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc, tiêu chí lựa chọn tên, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và yêu cầu quản lý trong bối cảnh chuyển đổi số.

Việc xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 91/2005/NĐ-CP nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập của quy định hiện hành; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Dự thảo Nghị định gồm 04 điều, quy định về việc ban hành Quy chế đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng; hiệu lực thi hành và thay thế Nghị định số 91/2005/NĐ-CP; quy định chuyển tiếp và trách nhiệm thi hành.

Quy chế ban hành kèm theo Nghị định gồm 04 chương, 18 điều và 01 Phụ lục quy định các mẫu văn bản sử dụng trong hồ sơ đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng.

Về nội dung cơ bản, Dự thảo Nghị định tập trung hoàn thiện các quy định về phạm vi điều chỉnh, hệ thống khái niệm, nguyên tắc, tiêu chí đặt tên, đổi tên; thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện; đồng thời bổ sung cơ chế quản lý ngân hàng tên, dữ liệu số và xử lý những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn.

Cụ thể, dự thảo hoàn thiện các nguyên tắc lựa chọn tên theo hướng bảo đảm giá trị lịch sử, văn hóa, tính khoa học, ổn định, dễ nhận biết và tương xứng với vị trí, chức năng, cấp, quy mô, ý nghĩa của đường phố, công trình công cộng. 

Dự thảo cũng hoàn thiện nguyên tắc một đường đô thị sử dụng một tên thống nhất; trường hợp đặc biệt chỉ phân đoạn khi có sự thay đổi rõ rệt về chức năng, cấp đường, đặc điểm không gian đô thị hoặc yếu tố lịch sử, văn hóa, qua đó hạn chế tình trạng phân mảnh tên tuyến và tạo thuận lợi cho công tác quản lý.

Đối với việc đổi tên, dự thảo phân định rõ trường hợp phải đổi tên và trường hợp được xem xét đổi tên, đồng thời yêu cầu đánh giá tác động đối với người dân, tổ chức, doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu có liên quan.

Dự thảo bổ sung cơ chế xử lý tình trạng trùng tên đường phố sau sắp xếp đơn vị hành chính. Theo đó, trường hợp phát sinh tên trùng trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã là căn cứ để xem xét đổi tên; không bắt buộc đổi tên đường phố chỉ vì thay đổi đơn vị hành chính hoặc địa giới hành chính, nhằm bảo đảm tính ổn định và hạn chế xáo trộn không cần thiết.

Về thẩm quyền, dự thảo xác định Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc đặt tên, đổi tên đường phố, công trình công cộng trên địa bàn; đồng thời hoàn thiện quy trình từ xây dựng phương án, lấy ý kiến Nhân dân, Hội đồng tư vấn đến quyết định, công bố, gắn biển và cập nhật dữ liệu, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Một nội dung mới là bổ sung quy định về xây dựng cơ sở dữ liệu tên, quản lý ngân hàng tên và hiện đại hóa biển tên. Theo đó, thông tin về tên đường phố, công trình công cộng được quản lý, cập nhật, chia sẻ dưới dạng số, kết nối với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu có liên quan. Biển tên có thể tích hợp mã QR hoặc phương thức điện tử phù hợp để cung cấp, tra cứu thông tin về tên gọi và vị trí.

Bên cạnh đó, dự thảo lược bỏ một số quy định không còn phù hợp như: lựa chọn tên theo phân loại đô thị, yêu cầu lấy ý kiến cơ quan quản lý văn hóa ở Trung ương đối với phương án đặt tên, đổi tên tại đô thị loại đặc biệt và một số khâu trung gian trong quy trình thực hiện, nhằm tăng tính chủ động của địa phương, bảo đảm công khai, minh bạch và giảm thời gian xử lý.

Dự thảo đồng thời quy định chuyển tiếp đối với tên đường phố, công trình công cộng, Hội đồng tư vấn, ngân hàng tên và biển tên hiện có, bảo đảm tính liên tục, ổn định trong quản lý, hạn chế xáo trộn khi áp dụng quy định mới.

>> Xem chi tiết Dự thảo và đóng góp ý kiến tại đây./.