Chương trình nghệ thuật mang chủ đề "Sắc màu Văn hóa Xứ Thanh" được chuẩn bị công phu với mong muốn giới thiệu những giá trị tiêu biểu của kho tàng văn hóa dân gian Thanh Hóa, góp phần lan tỏa vẻ đẹp của di sản văn hóa Việt Nam trong dòng chảy hội nhập và phát triển.
Thanh Hóa là vùng đất hội tụ nhiều sắc thái văn hóa độc đáo trải dài từ miền biển, đồng bằng đến trung du và miền núi. Nơi đây là không gian sinh sống của nhiều dân tộc anh em với những phong tục, tập quán, lễ hội, dân ca và nghệ thuật diễn xướng đặc sắc. Chính sự giao thoa ấy đã tạo nên một nền văn hóa đa dạng, giàu bản sắc, trở thành nguồn cảm hứng để đoàn nghệ thuật quần chúng Thanh Hóa xây dựng chương trình tham gia Hội diễn năm nay.
Bám sát chủ đề của Hội diễn, Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn đã lựa chọn những loại hình nghệ thuật truyền thống tiêu biểu nhất để giới thiệu đến công chúng. Chương trình được dàn dựng trong thời lượng 30 phút với năm tiết mục, mỗi tiết mục là một mảng màu văn hóa riêng nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là tôn vinh những giá trị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Mở đầu chương trình là hòa tấu nhạc cụ dân tộc Thái "Mừng cơm mới". Âm thanh của các nhạc cụ truyền thống hòa quyện cùng nhịp điệu rộn ràng tái hiện không khí lễ hội sau mùa vụ bội thu của đồng bào Thái. Tiết mục không chỉ phản ánh đời sống lao động gắn bó với thiên nhiên mà còn thể hiện khát vọng về cuộc sống no đủ, bình yên và hạnh phúc của đồng bào miền núi xứ Thanh.
Tiếp nối là Hát Khặp giao duyên dân ca dân tộc Thái do nghệ nhân Hà Văn Bình và Quách Thị Xuyên biểu diễn. Khặp là hình thức hát giao duyên quen thuộc trong đời sống của đồng bào Thái, chứa đựng những lời ca mộc mạc, giàu hình tượng và chan chứa tình cảm. Qua tiếng hát, khán giả sẽ cảm nhận được vẻ đẹp trong đời sống tinh thần cũng như tâm hồn chân chất, thủy chung của người Thái ở Thanh Hóa.
Một điểm nhấn đáng chú ý của chương trình là tiết mục Hát Xẩm "Đưa dâu qua cầu sông Mã" do Nghệ nhân Ưu tú Thiên Hương cùng tốp múa thể hiện. Khai thác chất liệu nghệ thuật Xẩm kết hợp hình ảnh dòng sông Mã - biểu tượng gắn bó với lịch sử và văn hóa Thanh Hóa - tiết mục vừa mang hơi thở dân gian vừa tạo nên sắc thái riêng của vùng đất xứ Thanh. Những câu hát mộc mạc cùng phần dàn dựng giàu cảm xúc góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của nghệ thuật diễn xướng truyền thống trong đời sống đương đại.
Nếu Xẩm gợi lên nét mộc mạc của vùng đồng bằng thì Hát Xường Mường "Chàng Bông Non và nàng Trù Hương" lại đưa người xem đến với không gian văn hóa của đồng bào Mường. Qua phần trình diễn của nghệ nhân Phạm Đình Hạnh và Phạm Thị Hậu, loại hình diễn xướng dân gian giàu giá trị nghệ thuật này được giới thiệu một cách sinh động, phản ánh những giá trị nhân văn, tình yêu đôi lứa và đời sống tinh thần phong phú của cộng đồng người Mường ở Thanh Hóa.
Khép lại chương trình là Múa khăn "Sết Bóoc Mạy" với những động tác uyển chuyển, khỏe khoắn, rực rỡ sắc màu. Tiết mục mang đậm không khí lễ hội của đồng bào Thái, tạo nên cái kết tươi vui, sôi động và lan tỏa tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc đang cùng sinh sống trên quê hương Thanh Hóa.
Để chuẩn bị cho Hội diễn, Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn đã xây dựng kế hoạch từ rất sớm. Từ khâu xây dựng kịch bản, lựa chọn nghệ nhân, diễn viên, biên đạo, hòa âm phối khí đến tập luyện, tổng duyệt đều được triển khai bài bản. Đơn vị cũng phối hợp với xã Hoằng Giang, xã Ngọc Lặc và xã Xuân Du lựa chọn những nghệ nhân tiêu biểu, am hiểu văn hóa truyền thống của các dân tộc Kinh, Mường và Thái nhằm bảo đảm chương trình thể hiện đúng bản sắc văn hóa địa phương.
Tham gia Hội diễn lần này, đoàn Thanh Hóa có 38 thành viên, gồm 30 nghệ nhân, diễn viên, nhạc công và 08 thành viên phục vụ, trong đó có Trưởng đoàn, Phó đoàn, biên đạo múa, biên soạn âm nhạc, viên chức hậu cần, viên chức phụ trách phục trang, đạo cụ.... Đây đều là những hạt nhân tiêu biểu của phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng, nhiều người đã có nhiều năm gắn bó với công tác bảo tồn và thực hành di sản văn hóa phi vật thể tại địa phương.
Đối với Thanh Hóa, Hội diễn không đơn thuần là một cuộc giao lưu nghệ thuật mà còn là dịp để quảng bá hình ảnh vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, giới thiệu tiềm năng phát triển du lịch và những giá trị đặc sắc của cộng đồng các dân tộc đang sinh sống trên địa bàn tỉnh. Thông qua chương trình "Sắc màu Văn hóa Xứ Thanh", đoàn nghệ thuật mong muốn đưa những làn điệu dân ca, nhạc cụ truyền thống và nghệ thuật diễn xướng dân gian đến gần hơn với công chúng, góp phần khơi dậy niềm tự hào về di sản văn hóa dân tộc, đồng thời lan tỏa thông điệp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hôm nay.
Với sự đầu tư nghiêm túc, chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu cùng sự tham gia của những nghệ nhân, diễn viên giàu kinh nghiệm, đoàn Thanh Hóa hứa hẹn sẽ mang đến Hội diễn Đàn, Hát dân ca 3 miền năm 2026 những tiết mục giàu bản sắc, góp phần làm nổi bật bức tranh đa dạng của văn hóa Việt Nam. Mỗi lời ca, tiếng đàn, điệu múa không chỉ là sản phẩm nghệ thuật mà còn là nhịp cầu kết nối truyền thống với hiện đại, đưa những giá trị văn hóa của xứ Thanh tiếp tục lan tỏa đến đông đảo công chúng trong và ngoài nước./.
