Từ điểm số đến năng lực thực tế: một cách nhìn mới về tiến bộ của học sinh

Các chương trình của ASDAN (Award Scheme Development and Accreditation Network) đang được triển khai tại nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục đặc biệt, giáo dục hòa nhập, giáo dục hướng nghiệp và hỗ trợ học sinh chuyển tiếp sang cuộc sống trưởng thành.

ASDAN không chỉ đánh giá học sinh qua việc các em biết gì, mà ghi nhận các em có thể làm gì với những điều đã học, trong giao tiếp, tự phục vụ, hợp tác, giải quyết vấn đề, tham gia cộng đồng và chuẩn bị cho đời sống trưởng thành

Đối với học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt, đây được xem là một hướng tiếp cận có ý nghĩa đặc biệt, bởi những tiến bộ quan trọng nhất của các em đôi khi không thể phản ánh đầy đủ qua các bài kiểm tra học thuật. Đó có thể là việc tự chuẩn bị một bữa ăn đơn giản, chủ động giao tiếp với người khác, hoàn thành một nhiệm vụ được giao, sử dụng phương tiện công cộng hay từng bước tham gia vào môi trường học tập và làm việc thực tế. ASDAN giúp những năng lực ấy được ghi nhận bằng các minh chứng cụ thể, thay vì chỉ dựa trên đánh giá cảm tính hoặc kết quả học thuật.

Tiến sĩ Stella de Bode, Hiệu trưởng Vin Nexus Center, cho biết: “Điều quan trọng nhất không phải là học sinh biết bao nhiêu kiến thức, mà là các em có thể làm gì với những điều mình đã học. Chúng tôi mong muốn mỗi học sinh đều có cơ hội xây dựng cuộc sống tự chủ và được ghi nhận bằng chính năng lực của mình”.

Cột mốc mới trong giáo dục đặc biệt tại Việt Nam

Việc trở thành thành viên ASDAN không chỉ giúp Vin Nexus Center triển khai các chương trình và chứng nhận quốc tế của tổ chức này, mà còn bổ sung một mảnh ghép quan trọng trong mô hình đào tạo của nhà trường.

Trong mô hình của VNC, Cambridge đóng vai trò là khung học thuật, giúp học sinh tiếp cận ngôn ngữ, toán học, khoa học và tư duy theo một cấu trúc có chuẩn. ASDAN bổ sung tầng năng lực thực tế, giúp ghi nhận cách học sinh vận dụng kiến thức vào đời sống hằng ngày. Vì vậy, Cambridge không bị thay thế bởi ASDAN; hai hệ thống được kết hợp để nối giữa “biết” và “làm được”.

Đối với phụ huynh, giá trị rõ ràng nhất của ASDAN là cung cấp một khung ghi nhận năng lực thực tế, giúp hành trình phát triển của con được theo dõi một cách cụ thể và toàn diện hơn.

Thay vì chỉ nhìn vào kết quả học tập hay điểm số, phụ huynh có thể thấy được những tiến bộ của con trong kỹ năng sống, khả năng giao tiếp, tính tự lập, tinh thần hợp tác và năng lực tham gia vào các hoạt động thực tiễn, thông qua các minh chứng cụ thể như hình ảnh, video, sản phẩm học tập và hồ sơ năng lực cá nhân.

Đặc biệt, những nỗ lực trong cuộc sống hằng ngày của học sinh có thể được ghi nhận thông qua hồ sơ năng lực và các chứng nhận quốc tế phù hợp, góp phần xây dựng nền tảng cho các định hướng học tập, hướng nghiệp và hòa nhập xã hội trong tương lai.

Việc trở thành thành viên ASDAN không chỉ bổ sung thêm một hệ thống chứng nhận quốc tế cho Vin Nexus Center, mà còn góp phần mở ra một cách tiếp cận mới trong giáo dục đặc biệt tại Việt Nam nơi học sinh được nhìn nhận bằng những gì các em thực sự có thể làm được, thay vì những giới hạn hay khác biệt của mình.

Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không dừng lại ở việc hoàn thành chương trình học, mà giúp học sinh phát triển năng lực tự chủ, phát huy thế mạnh riêng và chuẩn bị cho cuộc sống trưởng thành theo cách phù hợp nhất với khả năng của mỗi em. Khi năng lực được ghi nhận đúng cách, mỗi bước tiến nhỏ đều có giá trị, mỗi thế mạnh đều có cơ hội được phát huy, mỗi học sinh đều có thêm cơ hội xây dựng một cuộc sống tự chủ, tự tin và được xã hội ghi nhận. Đó cũng là mục tiêu mà Vin Nexus Center theo đuổi: giúp mỗi học sinh tìm thấy con đường phát triển phù hợp nhất để bước vào tương lai bằng chính năng lực của mình.