Căn cứ Thông tư số 04/2025/TT-BVHTTDL ngày 13/5/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định về kiểm kê di sản văn hóa, công bố danh mục kiểm kê di sản văn hóa; đưa thêm, di rời, thay đổi hiện vật trong di tích; phân loại di vật, cổ vật; kho bảo quản di sản tư liệu; di sản văn hóa hạn chế sử dụng, khai thác và hướng dẫn việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa; Căn cứ Hướng dẫn số 1684/HD-BVHTTDLngày 28/4/2023 của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch về thực hiện Dự án "Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch" thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030;... UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể của 13 dân tộc thiểu số cư trú thành cộng đồng trên địa bàn tỉnh Lai Châu.

Kế hoạch được ban hành nhằm xác định và đánh giá đúng hiện trạng, giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học và vai trò ý nghĩa của di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc thiểu số trong tỉnh, đồng thời đề ra biện pháp bảo vệ hiệu quả, tránh nguy cơ mai một để giữ gìn, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

Đối tượng kiểm kê Di sản văn hóa phi vật thể của 13 dân tộc thiểu số cư trú thành cộng đồng trên địa bàn tỉnh Lai Châu, gồm: Biểu đạt và truyền thống truyền khẩu gồm các hình thức thể hiện thông tin bằng ngôn ngữ, tiếng nói, chữ viết, ký tự và ngữ văn dân gian; Nghệ thuật trình diễn dân gian gồm âm nhạc, múa, hát, sân khấu truyền thống và các hình thức trình diễn dân gian khác; Tập quán xã hội và tín ngưỡng gồm các thực hành thường xuyên, ổn định, thể hiện quan niệm, niềm tin của cộng đồng, thông qua các lễ nghi gắn liền với phong tục, tập quán truyền thống mang bản sắc văn hóa của cộng đồng chủ thể;

Lễ hội truyền thống gồm các thực hành nghi lễ và sinh hoạt văn hóa dân gian của cộng đồng, được thực hiện theo chu kỳ tại không gian văn hóa liên quan; Tri thức dân gian gồm tri thức về tự nhiên và vũ trụ, sức khỏe và đời sống con người, lao động, sản xuất, phòng bệnh, chữa bệnh, ẩm thực, trang phục và các tri thức dân gian khác; Nghề thủ công truyền thống gồm các thực hành thủ công bằng tri thức, kỹ năng, kỹ thuật, bí quyết, nghệ thuật cùng với công cụ, đồ vật, đồ tạo tác, nguyên vật liệu tự nhiên, tạo ra các sản phẩm mang bản sắc văn hóa của cộng đồng chủ thể.

Địa bàn kiểm kê được lựa chọn các bản, khu, tổ dân phố có tính đại diện cao (nơi có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, dân cư sống tập trung, có mật độ cao) của 13 dân tộc cư trú thành cộng đồng bao gồm 150 bản của các dân tộc như: Dân tộc Mông, dân tộc Thái, dân tộc Dao, dân tộc Mảng, dân tộc Si La,…

UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu việc kiểm kê cần được nhận diện đầy đủ, chính xác giá trị, sức sống của di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc thiểu số cư trú thành cộng đồng trên địa bàn tỉnh Lai Châu và đề xuất khả năng bảo vệ di sản. Phải được thực hiện khách quan, trung thực, tiết kiệm và hiệu quả. Các đơn vị, địa phương phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ../.