Hệ thống Văn Miếu, Văn từ, Văn chỉ là bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam. Không chỉ lưu giữ nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc, các di tích này còn phản ánh quá trình phát triển của nền giáo dục Nho học, là minh chứng sinh động cho truyền thống hiếu học và tinh thần trọng đạo, trọng người tài của người Việt qua nhiều thế kỷ. Từ trung tâm giáo dục của quốc gia đến các địa phương, hệ thống Văn Miếu đã góp phần hình thành bản sắc văn hóa và nuôi dưỡng khát vọng học tập, lập thân, lập nghiệp của nhiều thế hệ.

Với gần 100 hình ảnh, tư liệu và hiện vật, triển lãm giới thiệu lịch sử hình thành, giá trị nổi bật của Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long, đồng thời giới thiệu Văn Miếu Diên Khánh - một trong số ít Văn Miếu cấp tỉnh còn được bảo tồn đến ngày nay. Qua đó, triển lãm làm nổi bật sự kết nối giữa Văn Miếu của quốc gia với hệ thống Văn Miếu địa phương, khẳng định sức lan tỏa của truyền thống hiếu học và văn hiến trên khắp đất nước.

Triển lãm gồm bốn chủ đề: Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long; Quốc Tử Giám – Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam; Bảo tồn và phát huy giá trị Văn Miếu – Quốc Tử Giám; và Văn Miếu Diên Khánh – Di sản văn hóa của vùng đất Khánh Hòa.

Thông qua các chủ đề, công chúng có cơ hội tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của nền giáo dục khoa cử Việt Nam, vai trò của các bậc minh quân như Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lê Thánh Tông cùng nhà giáo Chu Văn An trong sự nghiệp phát triển giáo dục; đồng thời khám phá những nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản thông qua các hoạt động nghiên cứu, giáo dục di sản, chuyển đổi số, trưng bày, tour đêm và các sản phẩm văn hóa sáng tạo.

Bên cạnh hệ thống pano, hình ảnh và tư liệu, triển lãm còn tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm dành cho công chúng như mài mực, tập cầm bút lông viết chữ Hán, in tranh mộc bản với hoa văn trên bia Tiến sĩ và đóng sách Nho sinh bằng giấy dó. Những hoạt động tương tác này góp phần giúp người xem, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận di sản bằng những trải nghiệm trực quan, sinh động và hấp dẫn.

TS. Đường Ngọc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết: “Thông qua triển lãm, chúng tôi mong muốn tăng cường sự kết nối giữa hệ thống các di tích Nho học trên cả nước, thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản; đồng thời từng bước kết nối xây dựng các tuyến, tour tham quan chuyên đề, phát triển các chương trình giáo dục di sản, khuyến học, khuyến tài và các hoạt động văn hóa, khoa học gắn với điều kiện, đặc trưng của từng địa phương. Qua đó, hệ thống Văn Miếu sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là những không gian văn hóa và giáo dục giàu giá trị lịch sử, nơi tôn vinh truyền thống đạo học, lan tỏa tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc đến các thế hệ hôm nay, đồng thời góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực di sản, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch văn hóa bền vững".

Được tổ chức trong khuôn khổ Festival Biển Khánh Hòa 2026, triển lãm không chỉ góp phần quảng bá giá trị của hệ thống Văn Miếu Việt Nam mà còn tăng cường giao lưu văn hóa giữa Thủ đô Hà Nội và tỉnh Khánh Hòa. Qua đó, khẳng định vai trò của di sản văn hóa trong giáo dục truyền thống, bồi dưỡng nhân tài, xây dựng bản sắc văn hóa dân tộc và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trong bối cảnh hiện nay../.