Tham dự buổi lễ có: Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn; Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo,... cùng các Đại sứ, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế và các đoàn nghệ thuật trong nước, quốc tế.

Phát biểu tại buổi lễ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, di sản là ký ức của mỗi dân tộc, là kết tinh của trí tuệ, lao động và sáng tạo qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Các giá trị di sản hiện diện trong hiện tại và là nguồn lực quan trọng để kiến tạo tương lai. Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có những di sản riêng; nhưng khi cùng hội tụ sẽ hòa quyện, tạo nên sự đa dạng về các giá trị biểu đạt văn hóa, làm giàu thêm kho tàng văn minh nhân loại.

Từ những làn điệu dân ca, những điệu múa, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn dân gian; từ trang phục, ẩm thực, nghề thủ công truyền thống; đến những di tích, danh thắng, lễ hội và tri thức dân gian… tất cả đều kể những câu chuyện về con người, về văn hóa, quê hương, về khát vọng sống và những giá trị mà các thế hệ muốn trao truyền cho tương lai. Bởi vậy, hội tụ di sản chính là hội tụ con người; hội tụ văn hóa chính là hội tụ những giá trị chung của nhân loại.

Và Hà Nội hôm nay chính là một không gian như thế. Một Hà Nội nghìn năm văn hiến nhưng luôn vận động, đổi mới; một Hà Nội lưu giữ, lắng đọng chiều sâu lịch sử nhưng không ngừng mở rộng cánh cửa hội nhập; một Hà Nội truyền thống nhưng cũng là một thủ đô văn hiến, năng động, sáng tạo đầy khát vọng hướng tới tương lai, vươn tầm thời đại.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết: "Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng của đất nước. Chúng tôi không ngừng xây dựng và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; chủ động tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế để giá trị văn hóa được chuyển hóa thành sức mạnh nội sinh, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững. 

Trong hành trình đó, bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại; văn hóa phải gắn với con người và phát triển; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để số hóa, bảo tồn, phục dựng và quảng bá di sản, làm cho những giá trị văn hóa chân chính đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ”. 

Cũng theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ 2 nhận được sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế với quy mô, nội dung và hình thức trải nghiệm phong phú: 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, 18 quốc gia đăng ký chiếu phim, 19 đoàn nghệ thuật quốc tế với 220 nghệ sỹ thuộc 5 châu lục.

Đây là nhịp cầu vun đắp tình hữu nghị, sự thấu hiểu và lòng tin giữa các dân tộc để cùng nhau kiến tạo một thế giới hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững của nhân loại; với sức mạnh kỳ diệu của văn hóa, kết nối con người với con người, vượt qua mọi khoảng cách và khác biệt để không một đường biên giới nào có thể ngăn cách sự đồng cảm chia sẻ và khát vọng hòa bình.

Với tinh thần đó, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà mong muốn, Lễ hội không chỉ để lại những ấn tượng đẹp, mà quan trọng hơn, lan tỏa những giá trị bền vững và truyền đi 3 thông điệp.

Đó là hội tụ để cùng nhau thấu hiểu, kết nối để cùng nhau phát triển; Trân trọng gìn giữ di sản để trao truyền; sáng tạo để làm giàu thêm giá trị di sản mỗi quốc gia và toàn cầu; Lễ hội kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế - nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới, để cùng nhau kết nối văn hóa, hiểu nhau hơn và trên tất cả là cùng nhau xây dựng một thế giới hòa bình, nhân văn, thịnh vượng và phát triển bền vững.

“Chúng tôi mong muốn Lễ hội sẽ trở thành điểm hẹn thường xuyên của văn hóa thế giới; một không gian đối thoại, sáng tạo và hợp tác văn hóa quốc tế; nơi các giá trị di sản được hội tụ, lan tỏa và cùng nhau kiến tạo tương lai” - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nói. 

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tin tưởng rằng, với sự tham gia của các quốc gia, các tổ chức quốc tế, các nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà nghiên cứu và cộng đồng, Lễ hội năm nay sẽ thành công tốt đẹp, để lại những dấu ấn sâu sắc, những trải nghiệm đáng nhớ; lan tỏa những giá trị bản sắc, sức sống và sức mạnh của văn hóa Việt Nam; đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với thế giới và thế giới đến gần hơn với Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo cho biết: Không có không gian nào để tổ chức Lễ hội thích hợp hơn Hoàng thành Thăng Long - một di tích nơi các tầng lớp khảo cổ trải dài qua hơn một thiên niên kỷ phản ánh tiến trình liên tục của đời sống chính trị và văn hóa. Trong bốn ngày tới, 45 không gian văn hóa, 35 truyền thống ẩm thực, 20 đoàn nghệ thuật biểu diễn quốc tế, cùng các chương trình chiếu phim và trình diễn thời trang từ khắp nơi trên thế giới sẽ thổi hồn vào khu di tích cổ kính này theo cách mà những người đặt nền móng kiến tạo nên nó chưa bao giờ hình dung tới. Tôn vinh văn hóa thế giới ngay tại nơi đại diện cho hành trình sáng tạo bền bỉ của một nền văn minh chính là một tuyên ngôn mạnh mẽ về ý nghĩa của di sản.

“Tôi hy vọng rằng trong những ngày tới, Lễ hội sẽ mang lại cho tất cả chúng ta - từ các đại biểu, nghệ sĩ cho đến khán giả - cơ hội khám phá những điều bất ngờ, tạo dựng những kết nối mới và mang về nhà không chỉ là những kỷ niệm đẹp, mà cả sự thấu hiểu mới về những giá trị chung mà chúng ta cùng chia sẻ” – ông Lazare Eloundou Assomo nói.

Đêm khai mạc với chủ đề "Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai" mở ra một hành trình nghệ thuật tôn vinh Việt Nam từ chiều sâu cội nguồn di sản đến không gian giao lưu toàn cầu.

Chương trình hòa quyện công phu giữa di sản truyền thống và ngôn ngữ nghệ thuật thời đại với các chương chính: “Việt Nam đa sắc” tái hiện trọn vẹn bản sắc 54 dân tộc qua hoạt cảnh Lời ru của mẹ, liên khúc dân ca ba miền, Nhã nhạc Cung đình Huế, Bài ca đất phương Nam và giai điệu Quan họ Bắc Ninh.

“Năm châu hội tụ” mang đến không gian giao thoa sắc màu đến từ các đoàn nghệ thuật quốc tế của Trung Quốc, Nga, Peru, Bangladesh, Indonesia, Pakistan, Israel, Azerbaijan, Lào, Ukraine, Hàn Quốc..., khẳng định tinh thần tôn trọng sự đa dạng văn hóa nhân loại.

“Phát triển và rực rỡ tương lai” với sức sống của gen Z được thắp sáng khi chất liệu dân gian hòa nhịp cùng rap, hip-hop và EDM qua các màn trình diễn của Hòa Minzy, Đức Phúc, Trúc Nhân, Hà Myo, Hoàng Bách…

Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Lễ hội không chỉ là nơi giới thiệu những sắc màu văn hóa của Việt Nam và các quốc gia trên thế giới, mà còn là không gian đối thoại bằng văn hóa, nơi mỗi quốc gia mang đến những giá trị riêng của mình và cùng tìm thấy những điểm tương đồng trong sự đa dạng.

Lễ hội có 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, chương trình chiếu phim với sự tham gia của 16 quốc gia, không gian thời trang với 19 quốc gia gửi trang phục truyền thống, cùng sự góp mặt của 20 đoàn nghệ thuật quốc tế; hứa hẹn sẽ tạo nên các không gian giao lưu âm nhạc đa văn hóa xuyên suốt các ngày diễn ra.