Phú Thọ – miền đất cội nguồn thiêng liêng của dân tộc Việt Nam – là nơi khởi đầu lịch sử dựng nước và giữ nước, hội tụ và lan tỏa những giá trị văn hóa trường tồn của dân tộc. Với vị trí địa chiến lược đặc biệt quan trọng, Phú Thọ giữ vai trò là điểm kết nối trung tâm giữa Thủ đô Hà Nội với vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Không chỉ là vùng đất giàu tiềm năng phát triển, Phú Thọ còn được ví như một “bảo tàng” văn hóa dân tộc, lưu giữ kho tàng di sản phong phú với gần 1.000 di tích được xếp hạng các cấp; 05 di sản văn hóa được UNESCO vinh danh; 41 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 06 Bảo vật quốc gia – những minh chứng rõ nét cho bề dày lịch sử, văn hóa và bản sắc riêng của vùng Đất Tổ.

Nổi bật trong hệ thống di sản là Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đền Hùng – nơi tưởng niệm các Vua Hùng, đồng thời là trung tâm của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Lễ hội Đền Hùng hằng năm không chỉ là sự kiện văn hóa trọng đại của tỉnh Phú Thọ mà còn là ngày hội chung của cả dân tộc Việt Nam, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong suốt chiều dài lịch sử, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương luôn giữ vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của Nhân dân. Từ năm 1917, ngày mùng 10 tháng 3 Âm lịch được chính thức xác định là ngày lễ chính. Năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 22 cho phép công chức nghỉ ngày này để tổ chức Giỗ Tổ. Đến năm 1995, đây được xác định là một trong những ngày lễ lớn của đất nước.

Ngày 06/12/2012, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khẳng định giá trị toàn cầu của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Năm 2026, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ được tổ chức với nhiều đổi mới về quy mô và phương thức. Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền hai cấp sau hợp nhất, sự kiện không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn trở thành không gian văn hóa, nghệ thuật sáng tạo. Chuỗi hoạt động quy tụ sự tham gia của 148 xã, phường trên địa bàn tỉnh thông qua 18 cụm liên kết, mang đến cho Nhân dân và du khách những trải nghiệm đa dạng, phong phú.

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Huy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội nhấn mạnh: “Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà đã vươn tầm trở thành không gian văn hóa, nghệ thuật sáng tạo, góp phần lan tỏa giá trị cội nguồn và kết nối cộng đồng trong đời sống đương đại.”

Đáng chú ý, lễ hội năm nay khôi phục và nâng tầm Lễ hội văn hóa dân gian đường phố – nơi các giá trị văn hóa phi vật thể, trò chơi dân gian và diễn xướng truyền thống được trình diễn – đã góp phần tăng cường kết nối giữa cộng đồng địa phương và du khách, khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa Đất Tổ trong đời sống hiện đại.

Chương trình nghệ thuật “Linh thiêng nguồn cội - Đất Tổ Hùng Vương” là điểm nhấn quan trọng, được dàn dựng công phu, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Không chỉ mang lại những màn trình diễn đặc sắc, chương trình còn góp phần quảng bá hình ảnh Phú Thọ, khơi dậy tình yêu quê hương, kết nối các thế hệ người Việt hướng về cội nguồn từ truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ.

Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ, du khách có cơ hội trải nghiệm không gian văn hóa dân gian đặc sắc với Hát Xoan, hát ghẹo, hát trống quân, âm thanh chiêng Mường cùng nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống của đồng bào các dân tộc. Bên cạnh đó, tỉnh Phú Thọ quảng bá nhiều điểm đến du lịch nổi tiếng như Khu di tích danh thắng và tâm linh Tây Thiên; Khu du lịch quốc gia Tam Đảo; đồi chè Long Cốc; nguồn khoáng nóng Thanh Thủy; Khu du lịch Hồ Hòa Bình…, góp phần tạo nên sản phẩm du lịch đa dạng, hấp dẫn.

Thông qua các hoạt động của Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026, tỉnh Phú Thọ tiếp tục khẳng định vị thế là miền đất linh thiêng, giàu bản sắc văn hóa, đồng thời là điểm đến du lịch hấp dẫn, nơi các giá trị lịch sử và văn hóa được bảo tồn, phát huy và phát triển bền vững. Đây cũng là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân.

Lễ hội Đền Hùng năm 2026 không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao dựng nước của các Vua Hùng mà còn là cơ hội để quảng bá hình ảnh Phú Thọ – vùng đất cội nguồn giàu truyền thống lịch sử, văn hóa – đến với bạn bè trong nước và quốc tế. Với sự kết hợp hài hòa giữa các giá trị truyền thống và yếu tố hiện đại, lễ hội đã và đang khẳng định sức sống bền bỉ của văn hóa Việt Nam trong thời đại mới.

Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 chính thức khai mạc, mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc, lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa cội nguồn của dân tộc Việt Nam.