Nghèo cùng cực tại Indonesia được xác định theo chuẩn của Ngân hàng Thế giới, áp dụng đối với những người có mức chi tiêu dưới 2,15 USD/ngày (theo sức mua tương đương, PPP năm 2017). Cùng với việc giảm tỷ lệ nghèo, chỉ số bất bình đẳng xã hội (Gini ratio) cũng ghi nhận chuyển biến tích cực, từ mức 0,381 vào cuối năm 2024 giảm xuống còn 0,375 vào tháng 3/2025. Những kết quả này phản ánh tác động rõ nét của các chính sách an sinh xã hội và nỗ lực thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các nhóm dân cư.

Mục tiêu xóa nghèo cùng cực đã được Chính phủ Indonesia cụ thể hóa trong Chỉ thị Tổng thống số 8 năm 2025 về tối ưu hóa công tác giảm nghèo. Theo đó, quốc gia đông dân thứ tư thế giới đặt mục tiêu đưa tỷ lệ người sống trong cảnh thiếu thốn cùng cực về gần bằng 0% vào năm 2026, đồng thời hướng tới xóa bỏ hoàn toàn tình trạng này trong vòng 5 năm tới. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Phát triển Quốc gia (Bappenas) Suharso Monoarfa nhấn mạnh, cuộc chiến chống đói nghèo hiện nay đòi hỏi sự chung tay của nhiều chủ thể, từ Chính phủ, doanh nghiệp đến các tổ chức xã hội dân sự và cơ sở giáo dục, nhằm hình thành các mô hình hỗ trợ toàn diện và bền vững. Ông khẳng định, đây không chỉ là vấn đề chính sách mà còn là "bài kiểm tra đạo đức" đối với toàn bộ hệ thống chính trị – hành chính của Indonesia.

Để tăng cường điều phối các chương trình giảm nghèo, tháng 10/2024, Indonesia đã thành lập Cơ quan Thúc đẩy xóa nghèo (BP2K), thay thế Ban Giảm nghèo quốc gia trước đây. BP2K được giao nhiệm vụ giám sát tiến độ, đánh giá hiệu quả các sáng kiến hiện hành và điều phối chính sách, chương trình giảm nghèo giữa các bộ, ngành và địa phương, nhằm bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và minh bạch trong phân bổ ngân sách.

Một trụ cột quan trọng trong chiến lược giảm nghèo mới là chương trình "Makan Bergizi Gratis" (Bữa ăn bổ dưỡng miễn phí), triển khai từ tháng 1/2025. Chương trình cung cấp bữa ăn miễn phí cho học sinh từ mẫu giáo đến trung học cơ sở và phụ nữ mang thai – nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong chuỗi nghèo đói – với mục tiêu cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng và giảm thấp còi ở trẻ em. Dự kiến đến cuối năm 2025, hơn 17,5 triệu người tại 26 tỉnh, thành sẽ được thụ hưởng, và con số này có thể tăng lên gần 83 triệu người nếu chương trình được mở rộng. Chính phủ dự kiến chi khoảng 71 nghìn tỷ Rupiah (tương đương 4,5 tỷ USD) cho giai đoạn đầu, và có thể cần thêm gần 100 nghìn tỷ Rupiah (6,11 tỷ USD) để đạt độ bao phủ toàn diện vào năm 2026.

Bên cạnh dinh dưỡng, giáo dục phổ thông và đào tạo nghề tiếp tục được coi là nền tảng then chốt để phá vỡ vòng luẩn quẩn của nghèo đói. Chương trình "Indonesia Pintar" (Indonesia Thông minh) đã được mở rộng cả về ngân sách và phạm vi triển khai, nhằm bảo đảm không học sinh nghèo nào bị bỏ lại phía sau vì rào cản chi phí. Trong năm 2025, hơn 20 triệu học sinh đã nhận được hỗ trợ từ chương trình này.

Indonesia hiện đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Việc tiến tới xóa bỏ hoàn toàn nghèo cùng cực không chỉ mang ý nghĩa chính trị, mà còn là nền tảng để hiện thực hóa tầm nhìn "Indonesia Vàng 2045" nhân kỷ niệm 100 năm độc lập. Tầm nhìn này hướng tới xây dựng một xã hội công bằng, bao trùm, nơi mọi người dân, dù sinh sống tại Java hay Papua, đều có cơ hội phát triển.

Theo đánh giá, thành công trong xóa nghèo cùng cực sẽ góp phần củng cố lòng tin xã hội, giảm bất ổn chính trị, tăng cường gắn kết quốc gia và nâng cao vị thế của Indonesia như một mô hình phát triển công bằng tại khu vực Đông Nam Á.