Trình bày báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm kịp thời thể chế hóa và triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị. Hồ sơ bảo đảm đầy đủ theo quy định. 

Dự thảo Nghị quyết phù hợp với Hiến pháp, tương thích với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; đã bám sát các chủ trương, định hướng lớn của Nghị quyết số 26-NQ/TW. Dự thảo Nghị quyết không quy định các thủ tục hành chính; cơ bản bảo đảm các quy định về bình đẳng giới, chính sách dân tộc.

Ủy ban tán thành việc ban hành một số cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Quốc hội mà chưa được luật quy định hoặc đã quy định nhưng chưa đủ mạnh để tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch; tập trung vào các dự án có khả năng dẫn dắt, lan tỏa, thúc đẩy du lịch phát triển đột phá tại các địa bàn theo định hướng phát triển.

Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, đối chiếu với các luật có liên quan, nhất là một số dự án luật đang trình Quốc hội tại kỳ họp này; rà soát các quy định về phân quyền, phân cấp; hoàn thiện dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm thống nhất, đồng bộ và khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện. Đồng thời, làm rõ hơn các tác động đối với ngân sách và phương án bảo đảm nguồn lực của từng chính sách.

Về một số nội dung lớn của dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành các nội dung của dự thảo Nghị quyết, đồng thời đề nghị lưu ý một số vấn đề.

Thứ nhất, về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1), Ủy ban đề nghị rà soát kỹ việc áp dụng từng chính sách đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Thứ hai, về nguyên tắc thực hiện (Điều 2), Ủy ban đề nghị nhấn mạnh các nguyên tắc: Ưu tiên đầu tư theo hiệu quả kinh tế - xã hội, gắn với phát triển du lịch bền vững; bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư, nhất là người dân vùng khó khăn, được tham gia và thụ hưởng thực chất; quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong lựa chọn dự án, áp dụng chính sách; trách nhiệm kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả; cơ chế xử lý vi phạm, trục lợi.

Thứ ba, về phân loại, điều kiện dự án du lịch được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch (Điều 5), Ủy ban cơ bản tán thành quy định của dự thảo Nghị quyết về việc phân loại dự án du lịch được hưởng ưu đãi theo 5 tiêu chí về loại hình, quy mô, địa bàn, hiệu quả kinh tế, phát triển bền vững.

Đồng thời, đề nghị các loại hình dự án cần bám sát quy định tại Nghị quyết số 26-NQ/TW; ưu tiên các chính sách đối với doanh nghiệp du lịch trong nước. Làm rõ căn cứ xác định và tính khả thi đối với quy định về tiêu chí quy mô vốn đầu tư tối thiểu của dự án và tỷ lệ vốn đầu tư dành cho du lịch. Bảo đảm các dự án du lịch được hỗ trợ, ưu đãi đều loại trừ các hợp phần kinh doanh dịch vụ ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược, kinh doanh bất động sản; gắn ưu đãi với kết quả thực hiện.

Dự thảo Nghị quyết quy định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với dự án du lịch động lực mang tính chiến lược ở mức rất cao, nhưng chưa đánh giá được hiệu quả mang lại; đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng đối với quy định này.

Đối với dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề truyền thống quy mô vừa và nhỏ, đề nghị quy định rõ tiêu chí, điều kiện và cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm cộng đồng dân cư thực sự là chủ thể tham gia, quản lý, cung ứng dịch vụ và thụ hưởng lợi ích, gắn với bảo tồn văn hóa, tri thức bản địa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững.

Thứ tư, về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch (Điều 6), Ủy ban đề nghị hoàn thiện theo hướng quy định rõ nguyên tắc, điều kiện, mức, thời hạn, thẩm quyền quyết định và thu hồi ưu đãi; bảo đảm thống nhất với tiêu chí dự án, địa bàn ưu tiên, yêu cầu phát triển bền vững và đánh giá đầy đủ tác động chính sách. Có ý kiến cho rằng quy định về miễn, giảm tiền thuê đất đối với dự án du lịch động lực đã được pháp luật hiện hành quy định, đề nghị xem xét đưa ra khỏi Nghị quyết.

Thứ năm, về chính sách thị thực đặc biệt tạo thuận lợi nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú đối với khách du lịch quốc tế (Điều 11), Ủy ban đề nghị không quy định cụ thể chính sách thị thực đối với nhóm “chuyên gia, lao động kỹ thuật, nghệ sĩ, diễn viên…” trong Nghị quyết, giao Chính phủ cân nhắc, xác định chính sách đối với đối tượng này cùng với các đối tượng khác phù hợp với thực tiễn và các yêu cầu về bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Đồng thời, làm rõ tính mới, đặc thù và nội hàm của chính sách “thị thực đặc biệt”.

Thứ sáu, về điều khoản thi hành (Điều 14), Ủy ban cơ bản tán thành quy định về thời hạn hiệu lực và chuyển tiếp của Nghị quyết. Tuy nhiên, đề nghị rà soát, bảo đảm thống nhất thời điểm có hiệu lực, thời điểm áp dụng và hết hiệu lực của các chính sách; làm rõ phạm vi áp dụng khác luật, nguyên tắc lựa chọn ưu đãi có lợi hơn, không cộng dồn, hưởng trùng lặp hoặc vượt mức Quốc hội quyết định; không để văn bản dưới luật mở rộng các ngoại lệ về thuế, ngân sách; xác định thời gian hưởng ưu đãi theo thời hạn còn lại của từng chính sách, làm rõ điều kiện áp dụng đối với dự án đã được triển khai trước khi Nghị quyết có hiệu lực và nghĩa vụ tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ngoài ra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban đã có ý kiến đối với 15 vấn đề cụ thể tại Báo cáo số 1414/BC-UBVHXH16 thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Theo Báo Văn hoá