Trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thành phố sáng tạo và thúc đẩy kinh tế thể thao, võ thuật cổ truyền đang được nhìn nhận là nguồn lực văn hóa có khả năng đóng góp cho phát triển kinh tế, xã hội của Thủ đô.

Từ di sản võ học đến không gian phát triển mới

Những năm qua, phong trào võ thuật trên địa bàn Hà Nội tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự tham gia của đông đảo người dân. Nhiều môn phái, võ đường, câu lạc bộ hoạt động ổn định; các môn võ hiện đại từng bước khẳng định vị thế trong phong trào thể thao quần chúng cũng như thể thao thành tích cao.

Tuy nhiên, sự phát triển của võ thuật vẫn còn không ít hạn chế như nguồn lực đầu tư chưa tương xứng, cơ sở vật chất còn thiếu, công tác xã hội hóa chưa đồng đều, trong khi sự gắn kết giữa võ thuật với du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế thể thao vẫn chưa thực sự rõ nét.

Theo Phó Giám đốc Sở VHTT Hà Nội Phạm Xuân Tài, Hà Nội đang định hướng phát triển võ thuật không chỉ là hoạt động thể thao thuần túy mà từng bước trở thành một ngành của công nghiệp văn hóa, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, xã hội của Thủ đô. Định hướng này mở ra cách tiếp cận mới với võ thuật trong đời sống hiện đại. Nếu trước đây võ thuật chủ yếu hiện diện trong các sân tập, giải đấu hay hoạt động phong trào, thì nay võ thuật đang được đặt trong mối liên kết rộng hơn với du lịch, nghệ thuật trình diễn, truyền thông số, giáo dục trải nghiệm và xây dựng thương hiệu đô thị.

Theo ông Tài, thời gian tới, Sở VHTT sẽ tham mưu để thành phố Hà Nội đẩy mạnh phát triển võ thuật gắn với du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và kinh tế thể thao; xây dựng các chương trình biểu diễn, giao lưu, trải nghiệm võ thuật phục vụ quảng bá hình ảnh Thủ đô. Đồng thời sẽ tăng cường truyền thông, quảng bá võ thuật trên các nền tảng số trong nước và quốc tế, từng bước xây dựng thương hiệu võ thuật Hà Nội gắn với hình ảnh Thủ đô văn hiến, anh hùng, hòa bình và sáng tạo. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc Hà Nội định hướng xây dựng Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng.

Dự kiến lần đầu tổ chức, Festival sẽ quy tụ khoảng 1.500-2.000 võ sư, võ sinh trong nước và quốc tế, được xây dựng theo hướng chuyên nghiệp, giàu bản sắc văn hóa và có khả năng duy trì thường niên trong những năm tiếp theo.

Võ thuật phải tạo ra giá trị văn hóa và kinh tế

Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển võ thuật của Hà Nội là tư duy đưa võ thuật trở thành sản phẩm văn hóa có khả năng tạo ra giá trị kinh tế. Điều này không đồng nghĩa với thương mại hóa đơn thuần, mà là khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật của võ học trong bối cảnh phát triển mới.

Võ sư quốc tế Trần Việt, Phó Tổng thư ký Liên đoàn thế giới Võ cổ truyền Việt Nam, Phó Tổng thư ký Hội Võ thuật Hà Nội cho biết, đã có giai đoạn nhiều võ sư không thể sống bằng nghề, buộc phải tìm công việc khác để mưu sinh. Theo ông, để võ thuật cổ truyền phát triển bền vững, võ thuật không thể chỉ dừng ở vai trò rèn luyện sức khỏe mà cần trở thành một ngành kinh tế có khả năng tạo ra giá trị. Một trong những giải pháp được võ sư Trần Việt đề xuất là đẩy mạnh đưa võ thuật vào trường học, lễ hội dân gian, hoạt động văn hóa, thể thao của thành phố; đồng thời kết hợp với ngành Du lịch để đưa võ cổ truyền trở thành một phần trong sản phẩm du lịch của Thủ đô như tham quan võ đường, trải nghiệm võ thuật, biểu diễn phục vụ khách du lịch.

Ở góc độ nghiên cứu văn hóa, PGS.TS, võ sư cao cấp Đinh Công Tuấn, Bí thư Đảng ủy, quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho rằng, võ thuật cổ truyền hoàn toàn có thể trở thành nguồn tài nguyên văn hóa phục vụ sáng tạo và phát triển kinh tế văn hóa. Với lợi thế về lịch sử, tính biểu tượng và khả năng trình diễn, võ thuật có tiềm năng tham gia vào nhiều lĩnh vực như du lịch trải nghiệm, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, truyền hình, truyền thông số và xây dựng thương hiệu đô thị. Theo ông Tuấn, xu hướng du lịch hiện nay cho thấy du khách không chỉ muốn tham quan di tích mà còn mong muốn được trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa. Các chương trình biểu diễn bài quyền, trải nghiệm tinh thần thượng võ Thăng Long hay tham gia không gian lễ hội võ thuật có thể tạo nên sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng của Hà Nội.

Không dừng lại ở du lịch, khả năng trình diễn bằng hình thể cũng giúp võ thuật trở thành chất liệu giàu tiềm năng cho các ngành công nghiệp sáng tạo. Các bài quyền, binh khí, trống trận hay nghi lễ võ đường có thể tham gia vào sân khấu, điện ảnh, truyền hình và truyền thông số như một phương thức kể chuyện văn hóa mang bản sắc Việt Nam.