Cuộc thi do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan tổ chức.

Với chủ đề “Âm sắc Việt, Hội tụ, Tỏa sáng”, Cuộc thi khẳng định tinh thần xuyên suốt là tôn vinh những âm sắc đặc trưng của các vùng, miền và dân tộc Việt Nam; tạo không gian hội tụ cho các nghệ sĩ, đơn vị nghệ thuật và cơ sở đào tạo trên cả nước; đồng thời để tài năng, bản lĩnh nghề nghiệp và sức sáng tạo của nghệ sĩ biểu diễn nhạc cụ dân tộc được tỏa sáng.

Thanh âm ba miền cùng hội tụ

Thông tin về Cuộc thi, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn NSND Xuân Bắc cho biết: Đây là cuộc thi nghệ thuật chuyên nghiệp quy mô toàn quốc, quy tụ đông đảo nghệ sĩ, diễn viên và các đơn vị đến từ nhiều tỉnh, thành phố trên khắp cả nước. Cụ thể, có 33 đơn vị nghệ thuật tham dự, với tổng cộng 18 buổi thi biểu diễn, 150 tiết mục, gần 800 nghệ sĩ, diễn viên tham gia.

Cuộc thi được tổ chức thành hai đợt. Đợt 1 diễn ra từ ngày 24/10 đến 30/10/2026 tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (đường Nguyễn Tất Thành, phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng), với 16 đơn vị nghệ thuật đăng ký tham gia.

Đợt 2 diễn ra từ ngày 6/11 đến 12/11/2026 tại Nhà hát Ca, Múa, Nhạc quốc gia Việt Nam chi nhánh Thái Nguyên (Sân khấu Trung tâm Nghệ thuật Việt Bắc, Số 118, Đường Hoàng Văn Thụ, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên), với 17 đơn vị nghệ thuật đăng ký tham gia.

Sự hiện diện của các đoàn nghệ thuật thuộc ba miền Bắc, Trung, Nam không chỉ cho thấy sức hấp dẫn và uy tín của Cuộc thi mà còn phản ánh sự quan tâm ngày càng sâu rộng của các địa phương đối với công tác bảo tồn, kế thừa và phát huy giá trị âm nhạc truyền thống Việt Nam trong đời sống đương đại.

Tinh thần “Âm sắc Việt, Hội tụ, Tỏa sáng” được thể hiện sinh động qua sự đa dạng của các đơn vị, loại hình nghệ thuật, nhạc cụ, tác phẩm và phong cách biểu diễn. Mỗi đơn vị mang đến Cuộc thi một sắc thái riêng, góp phần tạo nên bức tranh âm nhạc dân tộc thống nhất trong đa dạng.

Từ tiếng đàn bầu sâu lắng, đàn tranh trong trẻo, đàn nguyệt trữ tình đến âm hưởng rộn ràng của các nhạc cụ dân tộc vùng cao, Tây Nguyên và Nam Bộ. Mỗi tiết mục là một câu chuyện văn hóa, mang theo thanh âm, tâm hồn và bản sắc riêng của từng vùng đất, cùng hội tụ trong dòng chảy thống nhất của âm nhạc dân tộc Việt Nam.

Việc thu hút đông đảo đơn vị nghệ thuật từ khắp ba miền tham gia cho thấy âm nhạc truyền thống vẫn đang được gìn giữ bằng tình yêu nghề, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm của nhiều thế hệ nghệ sĩ. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho những nỗ lực bền bỉ của Ban Tổ chức và các địa phương trong việc đầu tư cho hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp, đào tạo lực lượng kế cận và đưa di sản âm nhạc dân tộc đến gần hơn với công chúng.

Tỏa sáng những giá trị truyền thống trong đời sống đương đại

Cuộc thi cũng là cơ hội để nghệ sĩ giới thiệu tài năng, kỹ thuật biểu diễn và khả năng sáng tạo trên nền tảng những giá trị truyền thống. Đồng thời, góp phần phát hiện, khuyến khích các tài năng nghệ thuật; tạo động lực để đội ngũ nghệ sĩ tiếp tục nghiên cứu, tìm tòi những phương thức biểu đạt mới, qua đó nâng cao chất lượng các chương trình âm nhạc dân tộc trong giai đoạn hiện nay.

Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc Việt Nam – 2026 được chia thành bốn bảng: Bảng 1: Độc tấu dành cho các đơn vị kịch hát dân tộc; Bảng 2: Hòa tấu dành cho các đơn vị kịch hát dân tộc; Bảng 3: Độc tấu dành cho các đơn vị ca, múa, nhạc và cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp; Bảng 4: Hòa tấu dành cho các đơn vị ca, múa, nhạc và cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp.

Các chương trình dự thi khai thác bài bản cổ nhạc, làn điệu trong các loại hình kịch hát dân tộc, dân ca truyền thống, tác phẩm cải biên, chỉnh lý, phát triển hoặc sáng tác mới trên cơ sở phong cách âm nhạc dân tộc. Các tác phẩm được trình diễn trực tiếp bằng nhạc cụ dân tộc.

Đối với nội dung độc tấu, mỗi thí sinh trình diễn 2 tác phẩm trong khoảng thời gian từ 8 đến 14 phút. Đối với nội dung hòa tấu, mỗi nhóm hoặc dàn nhạc trình diễn 3 tác phẩm, với tổng thời lượng từ 12 đến 21 phút. Một số bảng thi cho phép khai thác tác phẩm âm nhạc nước ngoài được chuyển soạn, phối khí cho nhạc cụ dân tộc Việt Nam, qua đó mở rộng khả năng đối thoại giữa truyền thống Việt Nam và tinh hoa âm nhạc thế giới.

Từ những tiếng đàn mang âm hưởng cung đình, sân khấu tuồng, chèo, cải lương, đờn ca tài tử đến thanh âm của cộng đồng các dân tộc và vùng miền, Cuộc thi mở ra một hành trình kết nối quá khứ với hiện tại. Đó là hành trình mà mỗi nghệ sĩ vừa là người tiếp nhận di sản, vừa là chủ thể sáng tạo, trao cho thanh âm truyền thống một sức sống mới trên sân khấu hôm nay.

Không chỉ là nơi tranh tài về chuyên môn, Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc Việt Nam - 2026 còn là cuộc hội ngộ giàu ý nghĩa giữa những người đang trực tiếp gìn giữ tiếng nói tâm hồn của dân tộc. Sự gặp gỡ giữa các nghệ sĩ đến từ nhiều vùng miền sẽ góp phần tăng cường giao lưu, kết nối các đơn vị nghệ thuật, lan tỏa những mô hình hay và khơi dậy sự quan tâm của cộng đồng đối với kho tàng âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Ban Tổ chức kỳ vọng, Cuộc thi sẽ tiếp tục tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy các địa phương quan tâm hơn nữa đến việc bảo tồn và phát triển nghệ thuật biểu diễn nhạc cụ dân tộc; đồng thời khuyến khích đầu tư cho đội ngũ nghệ sĩ, nghệ nhân và tài năng trẻ.