Triển lãm do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND tỉnh Hưng Yên chỉ đạo; Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên và Trung tâm Văn hóa tỉnh Hưng Yên phối hợp tổ chức, với sự tham gia của các đơn vị thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan, tổ chức liên quan, nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).

Triển lãm là hoạt động văn hóa có ý nghĩa chính trị, lịch sử và giáo dục sâu sắc nhằm tôn vinh thân thế, cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đối với nền văn hóa, giáo dục, khoa học và lịch sử dân tộc. Đồng thời, triển lãm cũng nhằm góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc, bồi đắp truyền thống hiếu học, tinh thần sáng tạo và ý thức bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.

Triển lãm giới thiệu gần 200 hình ảnh, tài liệu, hiện vật, bản sao tư liệu Hán Nôm, mộc bản, văn bia, sách cổ và nhiều nguồn tư liệu khoa học có giá trị được sưu tầm từ các cơ quan lưu trữ, bảo tàng, thư viện, cơ sở nghiên cứu, dòng họ Lê Quý Đôn và các đơn vị liên quan.

Không gian trưng bày được thiết kế theo mạch lịch sử, kết hợp giữa ngôn ngữ trưng bày truyền thống với mỹ thuật hiện đại, tạo nên hành trình trải nghiệm xuyên suốt từ quê hương, cuộc đời, sự nghiệp đến di sản tư tưởng và những giá trị trường tồn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.

Triển lãm được bố cục thành 05 chuyên đề: Đầu tiên, chuyên đề “Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - Cuộc đời và sự nghiệp” giới thiệu khái quát về thân thế, quê hương, gia đình và hành trình khoa bảng của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - người được xem là một trong những học giả uyên bác bậc nhất trong lịch sử dân tộc.

Thông qua hệ thống ảnh tư liệu, bản đồ cổ, gia phả, văn bia, mộc bản, sơ đồ hành trình học tập, thi cử và hoạt động quan trường, công chúng sẽ có cái nhìn toàn diện về cuộc đời của vị đại khoa ba lần đỗ đầu các kỳ thi Hương, Hội và Đình; quá trình đảm nhiệm nhiều trọng trách của triều Lê - Trịnh; những chuyến đi sứ và đóng góp quan trọng trong lĩnh vực chính trị, ngoại giao, giáo dục và quản lý đất nước.

Đồng thời, chuyên đề  khắc họa hình ảnh một nhà bác học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XVIII với tinh thần học tập suốt đời, ý chí cống hiến và trách nhiệm đối với quốc gia, dân tộc.

Tiếp đến, chuyền đề thứ hai, “Di sản tư liệu - Tinh hoa tri thức”, đây là chuyên đề trọng tâm của triển lãm, giới thiệu kho tàng trước tác đồ sộ của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn trên nhiều lĩnh vực như sử học, địa lý, triết học, quân sự, ngoại giao, nông học, văn học và thư tịch học.

Các tài liệu, bản sao sách cổ, mộc bản, thư tịch Hán Nôm cùng nhiều tư liệu nghiên cứu sẽ giúp công chúng hiểu rõ giá trị khoa học của những công trình tiêu biểu như các bộ sử, địa chí, sách khảo cứu, thơ văn, trước tác triết học và các công trình tổng hợp tri thức của thời đại.

Chuyên đề thứ ba, “Giá trị di sản tư tưởng vượt thời gian của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn”, giới thiệu hệ thống tư tưởng tiến bộ, những quan điểm sâu sắc của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn về đạo đức, giáo dục, trị quốc, phát triển đất nước, bảo vệ chủ quyền và xây dựng con người.

Thông qua những câu nói nổi tiếng, các đoạn trích trong trước tác, bài thơ, văn bia cùng nhiều tư liệu khoa học, triển lãm giới thiệu những giá trị nhân văn, tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm với cộng đồng, tư tưởng trọng hiền tài, đề cao học vấn và khuyến khích sáng tạo mà Lê Quý Đôn đã để lại cho hậu thế.

Chuyên đề thứ tư, “Di tích và hiện vật tưởng niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn”, giới thiệu hệ thống các di tích, công trình kiến trúc, khu lưu niệm, nhà thờ, bia đá, tượng thờ, sắc phong, hoành phi, câu đối cùng nhiều hiện vật quý được lưu giữ tại quê hương và nhiều địa phương trong cả nước.

Thông qua những hình ảnh tư liệu và hiện vật tiêu biểu, công chúng có dịp tìm hiểu quá trình gìn giữ, bảo tồn và tôn vinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn qua nhiều thế kỷ; đồng thời cảm nhận sự tri ân của các thế hệ đối với những cống hiến to lớn của ông đối với dân tộc.

Cuối cùng, chuyên đề thứ năm, “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn”, phản ánh những kết quả nổi bật trong công tác kiểm kê, sưu tầm, nghiên cứu, dịch thuật, xuất bản và bảo tồn các di sản liên quan đến Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; đồng thời giới thiệu nhiều hoạt động giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học, hội thảo chuyên đề, trưng bày, xuất bản sách và các chương trình tuyên truyền nhằm lan tỏa giá trị di sản đến cộng đồng.

Qua đó, nhấn mạnh vai trò của việc phát huy giá trị di sản trong phát triển văn hóa, giáo dục, du lịch và quảng bá hình ảnh quê hương Hưng Yên; góp phần đưa các giá trị lịch sử, học thuật và nhân văn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và phát huy trong đời sống đương đại.

Việc tổ chức triển lãm là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026); góp phần triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới, đồng thời khẳng định trách nhiệm của Việt Nam trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa và thực hiện các cam kết với UNESCO về tôn vinh các danh nhân văn hóa có tầm ảnh hưởng đối với khu vực và thế giới.

Thông qua triển lãm, Ban Tổ chức mong muốn lan tỏa sâu rộng các giá trị di sản văn hóa dân tộc; khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy di sản trong cộng đồng; tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu, học sinh, sinh viên, nhân dân và du khách trong nước, quốc tế tiếp cận kho tàng tri thức đặc sắc của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, qua đó góp phần đưa di sản văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng phục vụ phát triển bền vững đất nước../.