Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni là ai?

Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được nhiều Phật tử trên khắp thế giới tôn kính và là điểm tựa tâm linh. Câu Na Hàm Mâu Ni, theo tiếng Phạn là Kanakamuni và tiếng Pāli là Koṇāgamana, có nghĩa là "Đấng đến từ Vàng" hoặc "Bậc mang đến sự Hoàng Kim". Có một điển tích được Phật giáo nhắc đến nhiều nhất là vào ngày Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni giáng sinh, một cơn mưa vàng rơi xuống, vì vậy ngài được gọi là Kanakagamana (có nghĩa là Đấng đến từ Vàng, hoặc Bậc mang đến sự Hoàng kim). Đây cũng là lý do Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni trở thành một biểu tượng của ước mơ sung túc, thịnh vượng của nhân dân.

Các truyền thuyết cũng kể rằng, vào thời đại của Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni, tuổi thọ của con người là 30.000 tuổi. Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni sống 3.000 năm trong hoàng cung của mình tại thành Thanh Tịnh, kinh đô của vua Thanh Tịnh (ngày nay là Nigali Sagar, Nepal). Đức Phật từ bỏ thế gian và thực hành sáu tháng khổ hạnh. Ngài chứng ngộ dưới gốc cây Ưu đàm (Udumbara - tên tiếng Phạn của cây, hoa, quả sung, đồng thời là một loài hoa thần thoại trong Phật giáo). Hoa Ưu đàm được cho là 3.000 năm mới nở một lần và chỉ xuất hiện khi Đức Phật hoặc Vua Luân Vương ra đời.

Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni tiếng Phạn có nghĩa là "Bậc mang đến sự Hoàng Kim". (Ảnh: Sun World Ba Den Mountain)

Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được cho là có thật, và nổi tiếng với bài thuyết pháp đầu tiên cho một tăng hội gồm 30.000 tỳ-kheo. Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni viên tịch ở tuổi 30.000 tại Pabbatārāma. Theo Huyền Trang (cao tăng và dịch giả Trung Quốc nổi tiếng với tên Đường Tam Tạng), xá-lợi của Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được lưu giữ trong một bảo tháp ở Nigali Sagar, nơi hiện nay là quận Kapilvastu ở miền Nam Nepal.

Vị "Phật đến từ vàng" được thờ ở đâu?

Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được tôn tượng tại nhiều quốc gia Phật giáo trên thế giới như Sri Lanka, Nepal, Ấn Độ, Thái Lan, Myanmar, Nhật Bản, Trung Quốc…

Tượng Phật Câu Na Hàm bằng vàng ròng – một trong những biểu tượng tôn kính tại tại chùa Ananda, Myanmar. (Nguồn: Sưu tầm)

Một trong những tôn tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được nhiều du khách biết đến nhất nằm tại chùa Ananda – ngôi chùa cổ tại Myanmar được đánh giá là một tuyệt tác về kiến trúc và được tôn kính nhất tại Bagan. Chùa Ananda hội tụ những tác phẩm nghệ thuật tráng lệ đến kinh ngạc về Phật giáo, trong đó ấn tượng nhất chính là 4 bức tượng bằng vàng dựng ở bốn hướng. Nổi bật trong bốn bức tượng đó là tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni cao khoảng 10m làm bằng vàng, đúng với biểu tượng của một vị "Phật đến từ vàng".

Tôn tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni an tọa tại vườn Ưu đàm, đỉnh núi Bà Đen. (Ảnh: Sun World Ba Den Mountain)

Tại Việt Nam hiện nay, Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được biết đến với tôn tượng bề thế và nguy nga an tọa trên núi Bà Đen, Tây Ninh. Đây được cho là tôn tượng vô cùng hiếm hoi về Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni, thậm chí nhiều Phật tử cho rằng chưa từng thấy tượng Phật Câu Na Hàm Mâu Ni tại Việt Nam trước đây.

Ấn tượng lớn nhất của tôn tượng này cũng chính là sắc vàng hoàng kim, đúng với điển tích về "Đấng đến từ Vàng". Cao 7.2m, tôn tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni trên núi Bà Đen được chế tác bằng công nghệ gia công áp lực cao với chất liệu đồng đỏ, bề mặt sơn nhũ vàng 24k. Với dáng ngồi kiết già (hay còn gọi là liên hoa tọa) trên đài sen đặt giữa hồ sen vàng, tôn tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni mang khuôn mặt từ bi, đôi mắt mở dịu nhìn xuống. Tay phải Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni thủ ấn giáo hóa tượng trưng cho giai đoạn thuyết giảng trong cuộc đời Đức Phật; tay trái nâng quả sung – hình ảnh gắn liền với hành trình giác ngộ dưới gốc cây Ưu Đàm (tên tiếng Phạn là Udumbara – hay còn gọi là cây sung).

Ngự trên đài sen giữa hồ Ưu đàm, Tôn tượng Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được nhiều Phật tử tôn kính xem là phước lành linh thiêng. (Ảnh: Sun World Ba Den Mountain)

Việc Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni được tôn tạo trên đỉnh núi thiêng Bà Đen được xem là một phước báu với nhiều Phật tử. Theo Hòa thượng Thích Đức Tuấn - Phó Trưởng ban Phật giáo Quốc tế TƯ GHPGVN: "Việc an vị tôn tượng Câu Na Hàm Mâu Ni trên núi Bà Đen thực sự là một điềm lành. Ngài ngự tọa tại đây cũng giống như đến nhân gian để mang lại cho người dân Việt Nam một thời đại hoàng kim, để chúng ta nương vào đó cùng xây dựng đất nước hùng cường và thịnh vượng".